Nhật Bản: Cải thiện an ninh khu vực bằng viện trợ quân sự

Lần đầu tiên Nhật Bản phá bỏ quy tắc lâu nay về cấm dùng tiền viện trợ phát triển cho các mục đích quân sự với việc thiết lập cơ chế Viện trợ An ninh Chính thức (OSA) nhằm cung cấp viện trợ quân sự cho các quốc gia (đang phát triển) thân thiện - một sáng kiến phần nào dựa trên kinh nghiệm của Tokyo trong việc cung cấp các khoản Viện trợ phát triển chính thức (ODA).

Lần đầu được công bố trong Chiến lược an ninh quốc gia (NSS) ngày 16/12/2022, OSA sẽ được quản lý tách biệt với ODA, chuyên cung cấp các khoản tài trợ cho các dự án xây dựng đường sá, đập và các cơ sở hạ tầng dân sự khác. Theo NSS, OSA sẽ cải thiện “năng lực phòng thủ cũng như tăng cường năng lực an ninh và răn đe của các quốc gia có cùng chí hướng nhằm ngăn chặn các nỗ lực đơn phương muốn thay đổi hiện trạng bằng vũ lực, đảm bảo hòa bình và ổn định của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương nói riêng, đồng thời tạo ra một môi trường an ninh mà Nhật Bản mong muốn”.

Hàn Quốc trước sức ép cung cấp vũ khí cho Ukraine -0
Tàu chiến Mogami của Lực lượng Phòng vệ trên biển Nhật Bản.

Theo NSS, Nhật Bản sẽ cung cấp vật liệu và thiết bị quân sự cần thiết để đáp ứng các nhu cầu an ninh khác nhau của quốc gia nhận OSA. Chánh Văn phòng Nội các Hirokazu Matsuno cho biết các quốc gia nằm trong diện được Nhật Bản xem xét hỗ trợ OSA bao gồm Bangladesh, Fiji, Malaysia và Philippines. Theo báo Yomiuri đưa tin đầu tuần này, Tokyo đang cân nhắc cung cấp radar cho Philippines để giúp nước này giám sát các hoạt động của Trung Quốc trên vùng biển tranh chấp.

Tuy nhiên, Nhật Bản sẽ còn một chặng đường dài để thực thi OSA một cách hiệu quả vì cả nước này và những nước nhận OSA sẽ cần tuân thủ các quy định của 3 nguyên tắc về chuyển giao thiết bị quốc phòng. Theo đó, khí tài quân sự hạng nặng sẽ được cung cấp cho các khu vực không liên quan đến xung đột quốc tế. Điều này có nghĩa là Nhật Bản sẽ kỳ vọng rằng những quốc gia nhận OSA tuân thủ các điều kiện sử dụng các vũ khí này trong các hoạt động liên quan đến đảm bảo hòa bình và sự ổn định. Quy định cũng bao gồm không gửi bất kỳ vật liệu quân sự nào đến các quốc gia đang chịu lệnh trừng phạt vũ khí của Liên hợp quốc hoặc một số quốc gia nhất định. Ví dụ, các hoạt động đảm bảo sự ổn định bao gồm chống khủng bố, chống cướp biển, tìm kiếm và cứu nạn và các hoạt động gìn giữ hòa bình.

Bộ Ngoại giao Nhật Bản cũng cho biết các chính sách nhằm đảm bảo các gói OSA được thực hiện đúng bao gồm minh bạch về loại viện trợ mà Nhật Bản sẽ cung cấp và những hướng dẫn nghiêm ngặt về việc không chuyển giao bất kỳ khí tài quân sự hạng nặng nào cho bên thứ ba cũng như ngăn chặn việc sử dụng các loại vũ khí này vì các mục đích khác.

Bên cạnh đó, Nhật Bản cũng sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các quốc gia khác vốn cung cấp các gói viện trợ quân sự tương tự cho nhiều quốc gia trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Một lý do khiến các nước đang phát triển có thể miễn cưỡng mua thiết bị quân sự của Nhật Bản là do chi phí cao. Đây là lý do họ sẽ xem xét các quốc gia khác có thể cung cấp vũ khí và phương tiện quân sự thông qua tài trợ, giảm giá hoặc đôi khi miễn phí. Ví dụ, vào tháng 12/2016, Trung Quốc đã hỗ trợ quân sự miễn phí cho Philippines cùng với khoản vay ưu đãi dài hạn trị giá 500 triệu USD. Ngày 29/5/2022, Đại sứ quán Mỹ tại Fiji đã tặng 4 phương tiện trị giá khoảng 224.000 USD cho Lực lượng quân sự Cộng hòa Fiji trong khuôn khổ của gói Sáng kiến hoạt động hòa bình toàn cầu, bao gồm 11 phương tiện, 2 xe nâng hàng và 4 máy phát điện.

Một giải pháp lý tưởng sẽ là hạn mức (tín dụng) phòng thủ mà Tokyo thông báo sẽ được sử dụng trong khuôn khổ của OSA. Việc áp dụng hạn mức này sẽ được thực hiện linh hoạt, tùy theo nhu cầu an ninh hiện có hoặc sẽ cần trong tương lai của một quốc gia. Hạn mức này sẽ được cung cấp cho một quốc gia miễn là quốc gia đó không mua khí tài quân sự hạng nặng gây sát thương. Nhật Bản cũng đang xem xét về chi phí cao của khí tài quân sự hạng nặng của nước này sau khi công bố OSA.

Nhật Bản chắc chắn sẽ có một khởi đầu khó khăn trong việc triển khai OSA mặc dù việc cung cấp viện trợ này hữu ích trong việc tăng cường quan hệ quân sự và an ninh của Tokyo với các nước đang phát triển. Nhật Bản không chỉ phải tuân theo các quy định của riêng nước này vốn có thể hạn chế cách thức các nước nhận OSA sử dụng bất kỳ khí tài quân sự hạng nặng nào do Nhật Bản sản xuất. Việc định giá các khí tài quân sự hạng nặng của Nhật Bản cũng là một mối quan ngại khác bởi không phải tất cả các nước đang phát triển đều có khả năng tài chính để mua chúng, ngay cả khi những nước này muốn mua. Sẽ cần nhiều giải pháp hơn để giảm rủi ro tài chính cho những nước nhận OSA để mua khí tài quân sự hạng nặng của Nhật Bản. Tuy nhiên, đối với việc không cho phép mua khí tài quân sự hạng nặng trong một cuộc xung đột quốc tế, vẫn còn phải xem liệu quy định này có thể tiếp tục được duy trì hay không nếu môi trường an ninh quốc tế tiếp tục thay đổi.

Theo Giám đốc Hội đồng Công nghiệp an ninh quốc tế Nhật Bản Simon Chelton, việc thiết lập cơ chế OSA cho thấy Tokyo ngày càng nhận ra rằng xuất khẩu quốc phòng có thể đóng vai trò tích cực trong quan hệ an ninh khu vực”. Trong khi đó, ông Robert Ward, thành viên cấp cao về nghiên cứu an ninh Nhật Bản tại Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế, cho rằng việc Nhật Bản đưa ra chiến lược viện trợ phát triển nói trên cũng làm nổi bật việc Tokyo quyết tâm cải thiện an ninh khu vực.

Minh Châu (Theo trang mạng eurasiareview.com)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.