Mong manh hòa bình cho Nagorno - Karabakh

Ngày 20/9, chính quyền ly khai Armenia ở Nagorno - Karabakh đã tuyên bố hạ vũ khí, ngừng bắn với quân đội Azerbaijan và bắt đầu tham gia các cuộc đàm phán để sáp nhập vào lãnh thổ Azerbaijan, theo một thỏa thuận đạt được sau khi Nga cử một nhóm lực lượng giữ gìn hòa bình đến khu vực này. Ưu thế quân sự của quân đội Azerbaijan cũng đã tạo nên sự khác biệt dẫn đến kết quả này.

Chiến dịch chớp nhoáng

Theo giới quan sát, việc ông Samvel Shahramanian trở thành Tổng thống vùng Nagorno - Karabakh đã khiến Baku khó chịu cực độ và có thể đã góp phần quyết định tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn vào ngày 19/9. Tình hình leo thang căng thẳng nhanh chóng làm nổi bật sự mất cân bằng tổng thể của các lực lượng hiện có. Một mặt, chỉ có vài nghìn binh sĩ ly khai Armenia, khoảng 20.000 người vào năm 2020, trong cuộc xung đột trước đó. Các lực lượng được trang bị ít vũ khí hạng nặng và hầu như không được hưởng lợi từ hệ thống phòng không. Mặt khác, quân đội Azerbaijan có 118.000 binh sĩ, một lực lượng không quân chiến đấu, hỗ trợ chiến thuật và một phi đội trực thăng chuyên hỗ trợ hỏa lực. Chỉ trong vài giờ, quân đội Baku đã dễ dàng chọc thủng thế phòng thủ của Armenia, chiếm giữ khoảng 60 tiền đồn quân sự cũng như các địa phương và ngã tư chiến lược khác. Chính thực tế này đã buộc người Nagorno - Karabakh ngồi vào bàn đàm phán.

Mong manh hòa bình cho Nagorno - Karabakh -0
Đại diện hai đoàn đàm phán Armenia và Azerbaijan về vấn đề Nagorno - Karabakh tại Yevlakh, ngày 21/9.

Dựa vào thỏa thuận đạt được, phe ly khai đã cam kết giải tán và giải giáp toàn bộ lực lượng vũ trang của quân đội phòng vệ Nagorno - Karabakh và cho rút các đơn vị quân đội Armenia ra khỏi khu vực vốn là tâm điểm của hai cuộc chiến giữa Armenia và Azerbaijan kể từ khi Liên Xô sụp đổ.

Cuộc đàm phán đầu tiên được tổ chức vào sáng 21/9 tại thị trấn Yevlakh của Azerbaijan, nằm cách Nagorno-Karabach chỉ khoảng 50 km, với sự có mặt của đại diện chính quyền Azerbaijan và đại diện của phe ly khai Armenia.

Theo hãng thông tấn Nga Ria Novosti, đại diện Karabakh cho biết sau khi rời cuộc họp rằng chưa có thỏa thuận cuối cùng vì vẫn cần phải thảo luận thêm chi tiết. Về phần người đứng đầu phái đoàn Azerbaijan, ông tuyên bố rằng các cuộc đàm phán có thể dẫn đến một thỏa thuận với người Armenia ở Karabakh. Baku nói rằng những cuộc thảo luận mang tính xây dựng. Tổng thống Azerbaijan cũng chỉ ra kế hoạch gửi viện trợ nhân đạo, lương thực và nhiên liệu tới tỉnh này.

Mặc dù chưa có thỏa thuận nào nhưng không có gì đáng ngạc nhiên vì có những chủ đề quan trọng và nhạy cảm cần thảo luận: Giải giáp lực lượng phòng thủ địa phương, giải thể các cơ quan chính trị của phe ly khai theo yêu cầu của Baku, viện trợ nhân đạo hoặc đảm bảo an ninh hơn nữa cho 120.000 người Armenia của Nagorno-Karabakh, dự kiến sẽ trở thành công dân của Azerbaijan.

Vai trò của Nga

Nga đã đàm phán về lệnh ngừng bắn sau cuộc chiến cuối cùng trong khu vực vào năm 2020, trong đó Azerbaijan đã giành lại quyền kiểm soát các vùng lãnh thổ Nagorno - Karabakh và các khu vực lân cận. Quốc gia này cũng đã đồng ý triển khai gần 2.000 lính gìn giữ hòa bình của Nga để giám sát hành lang then chốt giữa phần lãnh thổ còn lại với Armenia. Nhưng, trong những tháng gần đây, Armenia đã cáo buộc Moscow phớt lờ và không hoàn thành vai trò là người bảo đảm an ninh trong khu vực.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết: “Chúng tôi quan ngại sâu sắc trước tình hình leo thang mạnh mẽ tại khu vực Nagorno - Karabakh”. Hiện Nga đang kêu gọi các bên trong cuộc xung đột chấm dứt đổ máu, chấm dứt hành động thù địch và quay trở lại con đường giải quyết chính trị và ngoại giao. Azerbaijan đã cảnh báo đến lực lượng gìn giữ hòa bình của Nga về hành động quân sự chỉ vài phút trước khi nó được triển khai. Đại diện của lực lượng giữ gìn hòa bình Nga đóng vai trò trung gian trong khi lực lượng này lẽ ra phải bảo đảm là các bên tuân thủ hòa ước đã được ký kết hồi tháng 11/2020. Thỏa thuận hòa bình đó đã tan thành mây khói kể từ khi Nagorno - Karabakh bị phong tỏa và nhất là sau chiến dịch quân sự chớp nhoáng vừa qua.

Mong manh hòa bình cho Nagorno - Karabakh -0
Binh sĩ Armenia canh gác tại trạm kiểm soát biên giới với Azerbaijan gần làng Sotk ở Armenia, ngày 18/6/2023.

Cho đến tận hôm nay, theo các nguồn tin độc lập, không ai biết các bên có đạt được những gì những giờ sắp tới. Chỉ biết rằng theo thông cáo chính thức, quân ly khai Armenia đã buông vũ khí. Trên giấy tờ, ngay từ 20/9, các giới chức tại Erevan đã đồng ý về thỏa thuận ngừng bắn. Chính quyền Baku khẳng đỉnh chủ quyền trên vùng lãnh thổ này và ngay từ hôm nay, Azerbaijan trình bày cái mà họ gọi là một “kế hoạch chung sống trên lãnh thổ Nagorno - Karabakh với người Armenia”.

Nagorno - Karabakh Là gì?

Nagorno - Karabakh, hay theo cách gọi của người dân Armenia là Artsakh, là một vùng núi nằm ở cuối phía Nam của dãy núi Karabakh ở Azerbaijan, với 120.000 cư dân là người Armenia và được quốc tế công nhận là một phần của Azerbaijan. Họ có chính quyền riêng, thân với Armenia nhưng không được Armenia hay bất kỳ quốc gia nào khác chính thức công nhận.

Những người dân Armenia theo đạo Thiên chúa tuyên bố rằng họ đã hiện diện trong khu vực này từ nhiều thế kỷ trước công nguyên. Trong khi đó Azerbaijan, với đa số là người Hồi giáo gốc Thổ Nhĩ Kỳ, cũng khẳng định rằng có mối quan hệ lịch sử sâu sắc với Nagorno - Karabakh, khu vực vốn chịu ảnh hưởng của người Ba Tư, người Thổ Nhĩ Kỳ và người Nga qua nhiều thế kỷ. Cuộc xung đột đẫm máu giữa hai dân tộc đã có từ hơn một thế kỷ trước. Dưới thời Liên Xô, Nagorno - Karabakh là một khu tự trị thuộc nước Cộng hòa Azerbaijan.

Khủng hoảng nhân Đạo

Vào tháng 12/2022, một nhóm thường dân Azerbaijan đã đóng giả các nhà hoạt động môi trường bắt đầu chặn Hành lang Lachin. Tháng 4/2023, Azerbaijan đã thiết lập một trạm kiểm soát chính thức, dùng để ngăn chặn tình trạng buôn lậu vũ khí, khiến phần lớn dòng hàng hóa giữa Armenia và Nagorno - Karabakh bị gián đoạn. Mỹ thể hiện thái độ tiếc nuối khi chứng kiến tình hình nhân đạo đang bị suy thoái nhanh chóng.

Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC) đã có thể tiến hành chuyển hàng viện trợ đến Nagorno - Karabakh trong tuần này qua Hành lang Lachin và một tuyến đường riêng nối Karabakh với thành phố Aghdam của Azerbaijan. Tuy nhiên, căng thẳng vẫn gia tăng mạnh mẽ trong tháng này khi Armenia và Azerbaijan cáo buộc nhau tăng cường quân đội. Armenia phàn nàn rằng cuộc xung đột tại Ukraine đã khiến Nga xao lãng vai trò bảo đảm an ninh ở Ngoại Kavkaz.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Tháng 9, sau những ngày vui của tết Độc lập, đã diễn ra nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Nổi bật là chuyến thăm cấp nhà nước tới Liên bang Nga và Canada, thăm chính thức Cộng hòa Pháp, tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và các hoạt động song phương tại Hoa Kỳ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; hoạt động của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 diễn ra tại Ấn Độ; chuyến thăm Hàn Quốc và Mông Cổ của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn... Việt Nam cũng đón vị quốc khách qua chuyến thăm cấp nhà nước của Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua. Đó là minh chứng sinh động về một nước Việt Nam năng động, người bạn và đối tác tin cậy với bạn bè truyền thống và cộng đồng quốc tế, vì hòa bình, hợp tác và phát triển.

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Sau hơn một thập niên chiến tranh và chia cắt, Syria bước vào giai đoạn mới: xây dựng lại nhà nước thống nhất, có khả năng quản trị. Những chuyển động trong 20 tháng qua cho thấy Tổng thống Ahmed al-Sharaa đang dần mở rộng cánh cửa tái thiết cho một đất nước đã bị chiến tranh tàn phá nặng nề.

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Đằng sau những khu công nghiệp hiện đại, những dây chuyền sản xuất vận hành ngày đêm và dòng vốn đầu tư không ngừng đổ về Bắc Ninh là sự lặng thầm của những chiến sĩ Cảnh sát kinh tế. Suốt 70 năm qua, họ bền bỉ giữ gìn kỷ cương pháp luật, bảo vệ môi trường đầu tư và góp phần dựng nên "lá chắn thép" cho nền kinh tế.

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.