Mô hình nào cho Ukraine?

Cuộc xung đột vũ trang Nga - Ukraine vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt và việc bàn tới một mô hình trung lập lúc này cho Ukraine có thể vẫn còn hơi sớm. Tuy nhiên, một điều có thể thấy rõ, kể từ khi cuộc chiến nổ ra, Nga và Ukraine đã tổ chức nhiều vòng đàm phán trực tiếp tại Belarus để tìm giải pháp cho cuộc xung đột, trước khi chuyển sang đàm phán trực tuyến nhằm đẩy nhanh tiến trình.

Hai bên mới thống nhất được về vấn đề lập hành lang sơ tán dân thường nhưng chưa đạt được đột phá về lệnh ngừng bắn. Liệu kinh nghiệm lịch sử của Thụy Điển và Áo có thể giúp hiểu được hướng tiến triển của các cuộc đàm phán Nga-Ukraine hay không?

Mô hình nào cho Ukraine? -0
Tổng thống Mỹ Joe Biden phát biểu trước chuyến thăm châu Âu.

Người phát ngôn của Tổng thống Nga Dmitry Peskov gần đây nói rằng "việc phi quân sự hóa Ukraine theo phiên bản của Áo hoặc Thụy Điển đã được đề cập tại các cuộc đàm phán giữa phái đoàn Moscow và Kiev và có thể được coi là một thỏa hiệp". Trước đó, đại diện Ukraine cũng bày tỏ quan điểm tương tự nhưng sau đó có thông báo rằng Kiev không có ý định sao chép kinh nghiệm của người khác và sẽ đưa ra phiên bản trung lập của riêng mình.

Tuy nhiên, việc làm quen với kinh nghiệm của Thụy Điển và Áo sẽ giúp hiểu được hướng tìm kiếm thỏa hiệp trong các cuộc đàm phán đang diễn ra.

Thụy Điển đã là một quốc gia trung lập từ hơn 200 năm qua.Lần cuối cùng nước này tham chiến chống lại Na Uy vào năm 1814.Điều này không ngăn cản Thụy Điển ngày nay có một nền công nghiệp quân sự ấn tượng, các lực lượng vũ trang quốc gia và tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình dưới sự bảo trợ của Liên Hợp quốc.

Sau Thế chiến 2, Áo trải qua quá trình phi phát xít hóa và các lực lượng Đồng minh chống Hitler chiếm đóng trên lãnh thổ của nước này trong 10 năm.Để tránh tình trạng chia cắt đất nước như đã xảy ra với Đức, Áo đã thông qua luật trung lập vĩnh viễn, điều này làm hài lòng tất cả các đồng minh và họ rút quân.

Bất chấp tình trạng trung lập (hai nước chưa bao giờ là thành viên của NATO), chế độ nghĩa vụ quân sự chung vẫn tồn tại ở Thụy Điển và Áo. Ở Thụy Điển ngay cả phụ nữ cũng phải đi nghĩa vụ quân sự.Ở cả hai quốc gia này, lực lượng vũ trang được chia thành lục quân và không quân.Thụy Điển có một hạm đội hải quân, bao gồm các tàu hộ tống, tàu đổ bộ, tàu quét mìn và cả tàu ngầm.Trong Chiến tranh Lạnh, Thụy Điển trung lập, thậm chí đã bắt đầu tiến hành chương trình hạt nhân của riêng mình nhưng đã từ bỏ chương trình này vì chi phí cao và sự phản đối của quốc tế.

Đối với Áo, vị thế quốc tế hiện tại của nước này được mang lại từ bên ngoài do kết quả của Hiệp ước năm 1955, khi các lực lượng Đồng minh chống Hitler rời Vienna để đổi lấy sự đảm bảo trung lập của nước này. Không giống như ví dụ trước, quân đội Áo không được phân biệt bởi bất kỳ sức mạnh cụ thể nào.Ngoài ra, còn có các tập đoàn quân sự nhưng họ không thể so sánh với các tập đoàn của Thụy Điển.Phiên bản trung lập của Áo, không giống như phiên bản của Thụy Điển, khiến đất nước này ít bản sắc hơn.

Đối với Ukraine, xét từ góc độ lợi ích và nhu cầu hiện tại của xã hội, lựa chọn theo mô hình trung lập của Thụy Điển thuần túy về mặt hình ảnh có hấp dẫn hơn. Tuyên bố nghiên cứu về các phiên bản trung lập của Thụy Điển và Áo là khả thi cho thấy tiến bộ trong các cuộc đàm phán Nga-Ukraine.Tuy nhiên, trong rất nhiều thông tin được giới truyền thông hiện nay đưa ra, thật khó hiểu để mỗi bên hình dung khả năng thành công, ngay cả trong trung hạn, như thế nào.

Trong khi chờ đợi, Ukraine có vẻ như đang muốn kéo chân Nga, khiến nước này sa lầy trong chiến tranh. Đối với Ukraine, không thất trận đã là chiến thắng. Thế nên có hai kịch bản: leo thang hoặc đàm phán. Theo giới phân tích, một thỏa hiệp danh dự là việc làm rõ ra nguyên trạng trước cuộc chiến. Độc lập, chủ quyền của Ukraine được tái khẳng định và là nước trung lập vũ trang theo mô hình Thụy Điển hoặc Áo hay Thụy Sĩ nhưng trong khuôn khổ tiến trình gia nhập Liên minh châu Âu (EU) và tránh làm mất mặt Nga, cần đề ra cho Nga những điều kiện có thể chấp nhận được.

Ukraine, vốn đang giành được sự ủng hộ của nhiều nước, có thể chấp nhận hiện trạng tại tình hình Crimea và miền Đông Donbass, đó là những vùng đất mà Kiev không còn kiểm soát được. Còn Nga, quay lại với lý trí, nhìn nhận không thể chiếm được miền Nam Ukraine mà chỉ giới hạn ở Crimea, có nghĩa là Ukraine tiếp tục có được lối vào Hắc Hải, kiểm soát Odessa, Mariupol.

Thỏa hiệp này có thể sẽ không bao giờ được Nga chấp nhận nhưng kéo dài chiến tranh càng tệ hại hơn.Ukraine cũng đã từ bỏ ý định tham gia NATO.Nhưng, còn bao nhiêu sinh mạng nữa sẽ phải hy sinh trước khi hai bên chấp nhận thỏa hiệp? Có lẽ ánh sáng chỉ lóe lên khi cuộc chiến tiêu hao cả về quân sự và kinh tế giữa Nga và phe ủng hộ Ukraine bước đến hồi kết. Tuy nhiên, giờ chưa phải lúc vì Tổng thống Mỹ công du châu Âu từ 23 đến 26-3 để tìm cách củng cố đoàn kết Âu - Mỹ, siết chặt trừng phạt Moscow.

Mô hình nào cho Ukraine? -0
Phái đoàn Ukraine và Nga trong vòng đàm phán thứ ba tại Belarus.

Tại đây, ông Biden sẽ tham dự 3 cuộc họp thượng đỉnh.Trước hết là thượng đỉnh của Liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO), tiếp đó là thượng đỉnh khối 7 cường quốc kinh tế G7.Tổng thống Mỹ cũng là khách mời của thượng đỉnh Hội đồng châu Âu.Mục tiêu của ông Biden là tái khẳng định tình đoàn kết với các đồng minh và đối tác.Sự thống nhất mà Tổng thống Mỹ đặt lên hàng đầu kể từ cuộc khủng hoảng và cuộc chiến tại Ukraine.

Trong chuyến đi Bruxelles này, Tổng thống Mỹ có 2 hồ sơ ưu tiên. Thứ nhất là điều chỉnh về dài hạn việc bố trí các lực lượng của NATO tại sườn Đông của khối và thứ hai là về các trừng phạt chống lại Nga, để bảo đảm hiệu quả, để các trừng phạt không bị lách và cũng để siết thêm trừng phạt. Tổng thống Mỹ cũng dự kiến thông báo thêm các biện pháp trừng phạt mới đặc biệt nhắm vào các nghị sĩ Nga. Sẽ có các thảo luận để châu Âu giảm phụ thuộc vào dầu mỏ và khí đốt Nga và giảm việc mua dầu khí nói chung. Về điểm này, Nhà Trắng biết đây là điều dễ dàng với Mỹ hơn với châu Âu nhưng hai bên có thể tìm kiếm một số giải pháp chung.

Nhận xét về diễn biến đàm phán hòa bình giữa Nga với Ukraine, ngày 23-3, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết “mọi thứ đang rất khó khăn”. “Các cuộc đàm phán mới lại bắt đầu.Mọi thứ rất khó khăn. Nguyên nhân là do Ukraine mặc dù hiểu rõ những gì nên thỏa thuận trong các cuộc đàm phán nhưng lại liên tục thay đổi lập trường. Họ bác bỏ cả các ý tưởng do chính mình đưa ra”, ông Lavrov nói với TASS.

“Thật khó để không nghĩ rằng, Ukraine đang bị Mỹ dắt tay.Các cuộc đàm phán nhanh chóng mang lại kết quả chỉ không có lợi cho họ (Mỹ).Họ muốn tiếp tục cung cấp vũ khí cho Ukraine.Họ muốn cuộc xung đột kéo dài càng lâu càng tốt”, ông Lavrov cáo buộc.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.