Kỷ nguyên mới cho Nhật Bản và các đảo Thái Bình Dương

Ngày 16/7, lãnh đạo các quốc đảo Thái Bình Dương đến Nhật Bản dự hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương (PALM) lần thứ 10, kéo dài 3 ngày, bàn về các vấn đề an ninh và môi trường. Hội nghị hứa hẹn mở ra một chương mới trong quan hệ giữa Nhật và các đảo Thái Bình Dương.

Các nhà lãnh đạo của 18 quốc đảo và khu vực Thái Bình Dương đã nhất trí tăng cường vai trò của Nhật Bản trong quá trình phát triển khu vực, đồng thời phản đối mọi hoạt động cưỡng ép, trong tuyên bố chung được thông qua tại hội nghị thượng đỉnh, khi Tokyo tìm kiếm sự tham gia lớn hơn để chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc.

Theo tuyên bố chung, các nhà lãnh đạo nhất trí rằng Nhật Bản sẽ hỗ trợ và hợp tác nhiều hơn trong vấn đề biến đổi khí hậu, an ninh và quốc phòng hàng hải, phát triển kinh tế và các lĩnh vực khác. Họ coi biến đổi khí hậu là “mối đe dọa hiện hữu lớn nhất đối với sinh kế, an ninh và phúc lợi của người dân Thái Bình Dương”, thể hiện cam kết tăng cường hợp tác để hỗ trợ khu vực này giảm thiểu và thích ứng với tác động của biến đổi khí hậu. Tuyên bố nhấn mạnh “quyền tối thượng” của hòa bình và ổn định và chia sẻ “tầm quan trọng của trật tự quốc tế tự do, cởi mở dựa trên luật lệ phù hợp với luật pháp quốc tế”.

Kỷ nguyên mới cho Nhật Bản và các đảo Thái Bình Dương -0
Các đại biểu tham dự hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương lần thứ 10.

Theo tuyên bố, đại biểu tham dự PALM bày tỏ "sự phản đối mạnh mẽ đối với bất kỳ nỗ lực đơn phương nào nhằm thay đổi nguyên trạng bằng cách đe dọa hoặc sử dụng vũ lực, hoặc cưỡng ép ở bất kỳ nơi nào trên thế giới". Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida phát biểu tại họp báo chung sau cuộc gặp rằng Nhật Bản và các nhà lãnh đạo đảo “chia sẻ các giá trị và nguyên tắc như pháp quyền, dân chủ và phản đối các nỗ lực thay đổi nguyên trạng bằng vũ lực”.

Thủ tướng Quần đảo Cook Mark Brown - đồng chủ trì hội nghị thượng đỉnh năm nay - hoan nghênh cách tiếp cận của Nhật Bản trong việc hợp tác với các thành viên Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương (PIF) “như những người bình đẳng” để đạt được chiến lược năm 2050 cho Thái Bình Dương Xanh, “tầm nhìn của chúng tôi về một khu vực hòa bình, hòa hợp, an ninh, hòa nhập xã hội và thịnh vượng”. Các nhà lãnh đạo cũng thông qua kế hoạch hành động hợp tác trong 7 lĩnh vực, bao gồm khả năng phục hồi khí hậu và quản lý rủi ro thiên tai, quản lý bền vững đại dương, khả năng phục hồi kinh tế, "đảm bảo phát triển lấy con người làm trung tâm", đầu tư vào công nghệ và kết nối. Ông Brown cho biết tuyên bố cần phải được đưa vào hành động, đồng thời nói thêm rằng khu vực này đang gặp khó khăn trong việc nhận được tài trợ cho khí hậu và hoan nghênh việc Nhật Bản cân nhắc đóng góp nhưng kêu gọi nước này "sớm xác nhận".

Các quốc đảo Nam Thái Bình Dương đã trở thành tâm điểm quan ngại về an ninh của Nhật Bản và đồng minh Mỹ cùng các đối tác khu vực của họ như Australia và New Zealand trong những năm gần đây khi Bắc Kinh gia tăng sự hiện diện trong khu vực, nơi nhiều quốc đảo phụ thuộc vào Trung Quốc về kinh tế, cũng như nhiều quốc gia khác. Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong, người có mặt tại cuộc họp, phát biểu với các phóng viên rằng: “Thái Bình Dương đóng vai trò rất quan trọng đối với sự ổn định và an ninh của chúng ta” và rằng đất nước của bà cũng muốn tham gia nhiều hơn vào khu vực này với tư cách là một gia đình PIF.

Australia và Trung Quốc đã có mối quan hệ căng thẳng trong nhiều năm chủ yếu vì vấn đề thương mại, mặc dù gần đây mối quan hệ đã có phần cải thiện. Wong cho biết bà không thể nói thay cho các nhà lãnh đạo Thái Bình Dương khác nhưng cho biết nhiều người cũng chia sẻ mối quan tâm này. Bà nói: "Nếu bạn xem xét các thông cáo và tuyên bố khác nhau từ Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương trong 2 năm qua, bạn sẽ thấy rằng thực tế cạnh tranh là điều mà các nhà lãnh đạo đó đang quan tâm". Bà Wong ca ngợi “cách hợp tác tôn trọng” của Nhật Bản với Thái Bình Dương và các ưu tiên của nước này là “một mô hình về cách các đối tác đối thoại bên ngoài nên tương tác với khu vực”.

Nhật Bản đã tìm cách chia sẻ với các nhà lãnh đạo về tầm quan trọng của việc duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, tự do và cởi mở trong khu vực, đồng thời lưu ý đến Trung Quốc nhưng không nêu rõ. Nhật Bản rất muốn tăng cường sự hiện diện của mình ở Thái Bình Dương mặc dù nước này đã là nhà tài trợ lớn thứ hai và có sự hiện diện ngoại giao lớn thứ hai trong khu vực. Nước này đã liên tục tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng và hỗ trợ phát triển ở Thái Bình Dương, cũng như tăng cường hỗ trợ an ninh thông qua Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản. Nhật Bản phụ thuộc rất nhiều vào khu vực Thái Bình Dương về thực phẩm, với 40% lượng cá ngừ tiêu thụ trong nước đến từ vùng đặc quyền kinh tế của các quốc gia Thái Bình Dương.

PALM10 là cơ hội quan trọng để khôi phục kizuna (mối liên kết) giữa Nhật Bản và PIC đã bị rạn nứt trong những năm gần đây, đồng thời đặt nền tảng cho quan hệ đối tác cùng nhau giải quyết các thách thức quốc gia, khu vực và toàn cầu. Sự kiện này được thiết lập để báo hiệu một kỷ nguyên mới trong mối quan hệ giữa Nhật Bản và các quốc đảo Thái Bình Dương, một kỷ nguyên sẽ kéo dài trong tương lai.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Đông Bắc Á liệu có sa vào cuộc đua “hạt nhân hóa”?

Đông Bắc Á liệu có sa vào cuộc đua “hạt nhân hóa”?

Theo bài phân tích từ Foreign Affair, trong những năm gần đây, ngày càng nhiều chuyên gia và học giả cho rằng 2 đồng minh then chốt của Mỹ tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là Nhật Bản và Hàn Quốc cuối cùng sẽ theo đuổi vũ khí hạt nhân. Năm 2023, nhà ngoại giao kỳ cựu người Mỹ Henry Kissinger từng dự báo Nhật Bản sẽ sở hữu vũ khí hạt nhân trong vòng 1 thập kỷ. Những nhận định này được đưa ra dựa trên cơ sở nào?

Quan hệ Nga - Trung ngày càng nồng ấm

Quan hệ Nga - Trung ngày càng nồng ấm

Trong 2 ngày 19 và 20/5, chỉ ít ngày sau chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Trung Quốc lại tiếp đón Tổng thống Nga Vladimir Putin trong sự chú ý đặc biệt của dư luận thế giới. Hai cuộc gặp thượng đỉnh thế giới mang những ý nghĩa nhất định, đặc biệt là cuộc gặp Nga-Trung.

Anh sẽ tái nhập EU?

Anh sẽ tái nhập EU?

Nước Anh đang dậy lên dư luận cho rằng họ nên tái gia nhập EU càng sớm càng tốt để khắc phục những khó khăn, bất cập phát sinh từ khi tách khỏi khối này cách đây 10 năm. Liệu việc này có diễn ra hay không, nếu có thì thuận lợi hay không?

Ai còn nhớ Gaza?

Ai còn nhớ Gaza?

Vụ Israel tiêu diệt thủ lĩnh Hamas Izz al-Din al-Haddad hôm 15/5 một lần nữa đưa Gaza trở lại phần tin nóng trên mặt báo quốc tế. Nhưng, đằng sau những dòng tin tức mới cập nhật là một thảm trạng cũ: gần 2 triệu người dân tại dải đất này vẫn đang vật lộn với nạn đói, dịch bệnh và vòng vây phong tỏa ngày một siết chặt.

“Cắt lớp” quan hệ Mỹ - NATO

“Cắt lớp” quan hệ Mỹ - NATO

Kể từ khi cuộc chiến Mỹ/Israel - Iran nổ ra cuối tháng 2/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần phàn nàn về việc các đồng minh không hợp tác tham gia cuộc chiến, đồng thời đe dọa xem xét lại mối quan hệ với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Anh: Thử thách của Thủ tướng Starmer

Anh: Thử thách của Thủ tướng Starmer

Thủ tướng Anh Keir Starmer đang phải vật lộn để giữ chiếc ghế của mình sau kết quả thảm hại trong cuộc bầu cử địa phương vào đầu tháng 5. Lời kêu gọi “tái cấu trúc” trong hàng ngũ Công đảng của ông vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ hàng loạt nghị sĩ Công đảng và họ đang kêu gọi ông từ chức.

Trung Quốc trải thảm đỏ đón ông Trump

Trung Quốc trải thảm đỏ đón ông Trump

Thảm đỏ, lễ duyệt binh và thiếu nhi vẫy cờ hoa, reo hò,... Sáng 14/5, Trung Quốc đã tổ chức một buổi lễ đón tiếp trọng thể Tổng thống Mỹ Donald Trump sang thăm chính thức và sẽ tham gia hội nghị thượng đỉnh Trung - Mỹ.

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.