Đàm phán hạt nhân Iran: Chưa thể đến hồi kết!

Iran phải đối mặt với việc gia hạn các lệnh trừng phạt theo lệnh của Liên Hợp Quốc trong vòng vài tuần tới nếu nước này không chịu quay lại đàm phán về tương lai chương trình hạt nhân và cho phép các cuộc thanh sát quốc tế đối với những cơ sở hạt nhân của mình.

Các cuộc đàm phán ngày 26/8 tại Geneva giữa đại diện của Anh, Pháp, Đức và Iran đã "kết thúc mà không có kết quả cuối cùng". Một nhà ngoại giao cho biết, đại diện 3 nước châu Âu (E3) đe dọa tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc (LHQ) đối với Iran liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này đã không đạt được thỏa thuận với Iran về cách thức tránh các biện pháp tái trừng phạt. Một nhà ngoại giao giấu tên cho biết các nỗ lực sẽ tiếp tục tìm kiếm giải pháp trước thời hạn cuối tháng 8 nhằm tránh áp dụng "cơ chế tái áp dụng" ghi trong thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 (còn gọi là JCPOA) đối với những yêu cầu mà Iran không tuân thủ.

Việc tái áp dụng sẽ đồng nghĩa với việc quay trở lại các lệnh trừng phạt rộng rãi của LHQ đã được áp dụng trước JCPOA, bao gồm lệnh cấm vận vũ khí thông thường, hạn chế phát triển tên lửa đạn đạo, đóng băng tài sản, cấm đi lại và cấm sản xuất công nghệ liên quan đến hạt nhân.

6-1.jpg -0
Cuộc gặp giữa Iran và nhóm E3 ngày 26/8 tại Geneva không mang lại kết quả nào.

Mối quan ngại của châu Âu về chương trình hạt nhân của Iran càng gia tăng kể từ khi Tehran cắt đứt mọi hợp tác với Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA) sau cuộc chiến tranh Iran-Israel kéo dài 12 ngày hồi tháng 6/2025. Điều này càng khiến cộng đồng quốc tế không biết gì về chương trình của Iran - cũng như tình trạng kho dự trữ uranium làm giàu đến độ tinh khiết 60% của nước này, một bước tiến ngắn về mặt kỹ thuật để đạt đến cấp độ vũ khí 90%.

Iran từ lâu vẫn khẳng định chương trình hạt nhân của mình là hòa bình, và đây là quốc gia phi hạt nhân duy nhất làm giàu uranium ở mức độ đó. Mỹ, IAEA và các nước khác cho biết Iran đã có chương trình vũ khí hạt nhân cho đến năm 2003.

Đầu năm nay, các nước châu Âu đã nhất trí với Mỹ về việc đặt ra hạn chót là cuối tháng 8 để kích hoạt cơ chế “tái áp dụng” nếu Iran không đáp ứng một số điều kiện, bao gồm việc nối lại đàm phán với Mỹ về chương trình hạt nhân của mình, cho phép các thanh sát viên hạt nhân của LHQ tiếp cận các địa điểm hạt nhân của mình và giải trình hơn 400 kg uranium làm giàu cao.

Điều khoản "tái áp dụng" của JCPOA có thể được bất kỳ bên nào kích hoạt nếu họ thấy Iran không tuân thủ các yêu cầu. Mục đích của điều khoản này là nhanh chóng áp đặt lại tất cả các lệnh trừng phạt trước thỏa thuận mà không bị các thành viên Hội đồng Bảo an LHQ phủ quyết.

Iran cho rằng không có cơ sở pháp lý nào để châu Âu tái áp đặt các lệnh trừng phạt của LHQ thông qua biện pháp trả đũa, với lý do các nước này đã không duy trì JCPOA sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận này vào năm 2018, đặc biệt là việc đảm bảo những lợi ích kinh tế dự kiến cho Iran. Tehran cũng đe dọa sẽ rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu (NPT).

Trong nỗ lực đảm bảo Iran không thể phát triển vũ khí hạt nhân, các cường quốc thế giới đã ký một thỏa thuận với Tehran vào năm 2015 (JCPOA), theo đó Tehran đồng ý hạn chế làm giàu uranium ở mức cần thiết cho năng lượng hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế. Các thanh sát viên của LHQ được giao nhiệm vụ giám sát chương trình.

Theo thỏa thuận, Iran chỉ được phép làm giàu uranium ở độ tinh khiết tối đa 3,67%, có thể duy trì kho dự trữ uranium 300 kg và chỉ được phép sử dụng các máy ly tâm IR-1 rất cơ bản - những máy quay khí uranium ở tốc độ cao cho mục đích làm giàu. Theo thỏa thuận, Iran được nới lỏng các lệnh trừng phạt để đổi lấy các giới hạn nghiêm ngặt và có thể kiểm chứng được đối với chương trình hạt nhân của mình.

Nhưng, sau khi Tổng thống Donald Trump rút nước Mỹ khỏi thỏa thuận trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, Iran đã giảm bớt việc tuân thủ bằng cách đẩy nhanh việc làm giàu uranium gần đến cấp độ vũ khí.

6-2.jpg -0
Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi.

Tiến trình đàm phán mới giữa Mỹ và Iran đã được khởi động lại sau khi ông Trump giữ chức Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ 2, diễn biến khá chậm do còn vướng nhiều vấn đề. Và, Iran đã đình chỉ đàm phán sau khi Mỹ và Israel ném bom các cơ sở hạt nhân của Iran trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng 6.

Ngày 28/8, E3 chính thức thông báo cho Tổng thư ký LHQ và Chủ tịch Hội đồng Bảo an LHQ về "việc Iran không thực hiện đáng kể các cam kết trong JCPOA". Điều này sẽ kích hoạt một khoảng thời gian 30 ngày, trong đó một nghị quyết mới để tiếp tục nới lỏng lệnh trừng phạt phải được thông qua. Vì điều đó khó có thể xảy ra, do Mỹ, Anh và Pháp sẽ phủ quyết một nghị quyết như vậy, nên tất cả các lệnh trừng phạt của LHQ sẽ tự động được khôi phục nhanh.

Các quốc gia châu Âu khẳng định rằng Iran đã "cố ý và công khai rời bỏ" các cam kết của thỏa thuận hạt nhân. Vào tháng 5, IAEA cho biết Iran đã tích lũy được 408,6 kg uranium làm giàu đến độ tinh khiết 60%. IAEA cũng ước tính rằng, đến ngày 17/5, tổng kho dự trữ uranium làm giàu của Iran là 9.247,6 kg, vượt xa giới hạn được quy định trong thỏa thuận hạt nhân (300 kg). Ngoài ra, vào năm 2022, Iran đã tháo dỡ hầu hết các thiết bị giám sát, bao gồm cả camera của IAEA. Một năm sau, Iran đã cấm một số thanh tra viên giàu kinh nghiệm nhất của cơ quan này.

Một khi cơ chế phục hồi được kích hoạt, cơ hội cho một giải pháp ngoại giao vẫn còn rất mong manh, Ali Vaez, giám đốc dự án Iran tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG), cho biết. Và, ông nói thêm rằng, cơ hội sẽ đến khi Washington và Tehran có thể đạt được một thỏa thuận hạt nhân mới.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Ngày 7/8, ông Abelardo de la Espriella tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia với cam kết “làm mới” đất nước, khôi phục trật tự và thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng, phía sau những lời hứa mạnh mẽ ấy là một Colombia đang bị chia rẽ sâu sắc, các nhóm vũ trang chuẩn bị cho khả năng đối đầu mới và gánh nặng ngân sách không dễ cắt giảm.

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Việc Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung, ngày 7/8, không chỉ tạo thêm một cơ chế hợp tác quân sự ở Trung Đông. Quan trọng hơn, thỏa thuận cho thấy các cường quốc khu vực đang tìm cách xây dựng thêm những tầng bảo đảm an ninh trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng bất ổn.

EU và cuộc khủng hoảng Ceuta

EU và cuộc khủng hoảng Ceuta

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã kêu gọi hành động để tăng cường an ninh biên giới châu Âu sau khi hàng chục nghìn người đến và sau đó rời khỏi vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha, giáp biên giới Morocco ở Bắc Phi, gây ra cuộc tranh cãi gay gắt giữa Madrid và các nước châu Âu khác.

Bẫy ma túy Etomidate khoác vỏ bọc “pod chill”

Bẫy ma túy Etomidate khoác vỏ bọc “pod chill”

Với thiết kế nhỏ gọn như chiếc USB, tỏa mùi hương trái cây ngọt ngào và những lời quảng cáo dối trá “hút không lên test”, “chỉ là tinh dầu thư giãn”, ma túy Etomidate ngụy trang dưới dạng “pod chill” đang âm thầm len lỏi vào học đường, quán bar, chung cư... tàn phá sức khỏe, thần trí của không ít thanh, thiếu niên…

Great Nicobar - cuộc chơi quyền lực mới của Ấn Độ

Great Nicobar - cuộc chơi quyền lực mới của Ấn Độ

Nếu xem Ấn Độ Dương là trái tim của thương mại toàn cầu thì eo biển Malacca chính là động mạch quan trọng nhất của nó. Mỗi ngày, hàng nghìn tàu chở dầu, khí hóa lỏng và hàng hóa từ Trung Đông, châu Phi hướng về Đông Á đều phải đi qua hành lang biển hẹp nhưng có ý nghĩa chiến lược đặc biệt này. Bất kỳ quốc gia nào đủ năng lực kiểm soát hoặc tác động đến dòng lưu thông tại Malacca đều nắm trong tay một lợi thế địa chính trị đáng kể.

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.