Đàm phán hạt nhân Iran: Chưa thể đến hồi kết!

Iran phải đối mặt với việc gia hạn các lệnh trừng phạt theo lệnh của Liên Hợp Quốc trong vòng vài tuần tới nếu nước này không chịu quay lại đàm phán về tương lai chương trình hạt nhân và cho phép các cuộc thanh sát quốc tế đối với những cơ sở hạt nhân của mình.

Các cuộc đàm phán ngày 26/8 tại Geneva giữa đại diện của Anh, Pháp, Đức và Iran đã "kết thúc mà không có kết quả cuối cùng". Một nhà ngoại giao cho biết, đại diện 3 nước châu Âu (E3) đe dọa tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc (LHQ) đối với Iran liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này đã không đạt được thỏa thuận với Iran về cách thức tránh các biện pháp tái trừng phạt. Một nhà ngoại giao giấu tên cho biết các nỗ lực sẽ tiếp tục tìm kiếm giải pháp trước thời hạn cuối tháng 8 nhằm tránh áp dụng "cơ chế tái áp dụng" ghi trong thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 (còn gọi là JCPOA) đối với những yêu cầu mà Iran không tuân thủ.

Việc tái áp dụng sẽ đồng nghĩa với việc quay trở lại các lệnh trừng phạt rộng rãi của LHQ đã được áp dụng trước JCPOA, bao gồm lệnh cấm vận vũ khí thông thường, hạn chế phát triển tên lửa đạn đạo, đóng băng tài sản, cấm đi lại và cấm sản xuất công nghệ liên quan đến hạt nhân.

6-1.jpg -0
Cuộc gặp giữa Iran và nhóm E3 ngày 26/8 tại Geneva không mang lại kết quả nào.

Mối quan ngại của châu Âu về chương trình hạt nhân của Iran càng gia tăng kể từ khi Tehran cắt đứt mọi hợp tác với Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA) sau cuộc chiến tranh Iran-Israel kéo dài 12 ngày hồi tháng 6/2025. Điều này càng khiến cộng đồng quốc tế không biết gì về chương trình của Iran - cũng như tình trạng kho dự trữ uranium làm giàu đến độ tinh khiết 60% của nước này, một bước tiến ngắn về mặt kỹ thuật để đạt đến cấp độ vũ khí 90%.

Iran từ lâu vẫn khẳng định chương trình hạt nhân của mình là hòa bình, và đây là quốc gia phi hạt nhân duy nhất làm giàu uranium ở mức độ đó. Mỹ, IAEA và các nước khác cho biết Iran đã có chương trình vũ khí hạt nhân cho đến năm 2003.

Đầu năm nay, các nước châu Âu đã nhất trí với Mỹ về việc đặt ra hạn chót là cuối tháng 8 để kích hoạt cơ chế “tái áp dụng” nếu Iran không đáp ứng một số điều kiện, bao gồm việc nối lại đàm phán với Mỹ về chương trình hạt nhân của mình, cho phép các thanh sát viên hạt nhân của LHQ tiếp cận các địa điểm hạt nhân của mình và giải trình hơn 400 kg uranium làm giàu cao.

Điều khoản "tái áp dụng" của JCPOA có thể được bất kỳ bên nào kích hoạt nếu họ thấy Iran không tuân thủ các yêu cầu. Mục đích của điều khoản này là nhanh chóng áp đặt lại tất cả các lệnh trừng phạt trước thỏa thuận mà không bị các thành viên Hội đồng Bảo an LHQ phủ quyết.

Iran cho rằng không có cơ sở pháp lý nào để châu Âu tái áp đặt các lệnh trừng phạt của LHQ thông qua biện pháp trả đũa, với lý do các nước này đã không duy trì JCPOA sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận này vào năm 2018, đặc biệt là việc đảm bảo những lợi ích kinh tế dự kiến cho Iran. Tehran cũng đe dọa sẽ rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu (NPT).

Trong nỗ lực đảm bảo Iran không thể phát triển vũ khí hạt nhân, các cường quốc thế giới đã ký một thỏa thuận với Tehran vào năm 2015 (JCPOA), theo đó Tehran đồng ý hạn chế làm giàu uranium ở mức cần thiết cho năng lượng hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế. Các thanh sát viên của LHQ được giao nhiệm vụ giám sát chương trình.

Theo thỏa thuận, Iran chỉ được phép làm giàu uranium ở độ tinh khiết tối đa 3,67%, có thể duy trì kho dự trữ uranium 300 kg và chỉ được phép sử dụng các máy ly tâm IR-1 rất cơ bản - những máy quay khí uranium ở tốc độ cao cho mục đích làm giàu. Theo thỏa thuận, Iran được nới lỏng các lệnh trừng phạt để đổi lấy các giới hạn nghiêm ngặt và có thể kiểm chứng được đối với chương trình hạt nhân của mình.

Nhưng, sau khi Tổng thống Donald Trump rút nước Mỹ khỏi thỏa thuận trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, Iran đã giảm bớt việc tuân thủ bằng cách đẩy nhanh việc làm giàu uranium gần đến cấp độ vũ khí.

6-2.jpg -0
Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi.

Tiến trình đàm phán mới giữa Mỹ và Iran đã được khởi động lại sau khi ông Trump giữ chức Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ 2, diễn biến khá chậm do còn vướng nhiều vấn đề. Và, Iran đã đình chỉ đàm phán sau khi Mỹ và Israel ném bom các cơ sở hạt nhân của Iran trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng 6.

Ngày 28/8, E3 chính thức thông báo cho Tổng thư ký LHQ và Chủ tịch Hội đồng Bảo an LHQ về "việc Iran không thực hiện đáng kể các cam kết trong JCPOA". Điều này sẽ kích hoạt một khoảng thời gian 30 ngày, trong đó một nghị quyết mới để tiếp tục nới lỏng lệnh trừng phạt phải được thông qua. Vì điều đó khó có thể xảy ra, do Mỹ, Anh và Pháp sẽ phủ quyết một nghị quyết như vậy, nên tất cả các lệnh trừng phạt của LHQ sẽ tự động được khôi phục nhanh.

Các quốc gia châu Âu khẳng định rằng Iran đã "cố ý và công khai rời bỏ" các cam kết của thỏa thuận hạt nhân. Vào tháng 5, IAEA cho biết Iran đã tích lũy được 408,6 kg uranium làm giàu đến độ tinh khiết 60%. IAEA cũng ước tính rằng, đến ngày 17/5, tổng kho dự trữ uranium làm giàu của Iran là 9.247,6 kg, vượt xa giới hạn được quy định trong thỏa thuận hạt nhân (300 kg). Ngoài ra, vào năm 2022, Iran đã tháo dỡ hầu hết các thiết bị giám sát, bao gồm cả camera của IAEA. Một năm sau, Iran đã cấm một số thanh tra viên giàu kinh nghiệm nhất của cơ quan này.

Một khi cơ chế phục hồi được kích hoạt, cơ hội cho một giải pháp ngoại giao vẫn còn rất mong manh, Ali Vaez, giám đốc dự án Iran tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG), cho biết. Và, ông nói thêm rằng, cơ hội sẽ đến khi Washington và Tehran có thể đạt được một thỏa thuận hạt nhân mới.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.