Có một làn sóng khủng bố thứ năm?

Trong bối cảnh cuộc đảo chính của phe cực hữu vừa thất bại ở Đức tháng 12/2022, được thúc đẩy bởi những ảo tưởng rời rạc về mặt ý thức hệ và lịch sử, một xu hướng toàn cầu đang ngày càng trở nên rõ nét hơn. Quỹ đạo mới này cho thấy sự pha trộn nguy hiểm của các hệ tư tưởng cực đoan và biểu hiện của nó là chủ nghĩa khủng bố chống chính phủ.

Khi những thông tin về âm mưu nổi loạn của những kẻ cực hữu liên quan đến vụ tấn công Đồi Capitol vào ngày 6/1/2021 được tiết lộ tại phòng xử án, Christopher P. Costa - cựu sĩ quan tình báo chuyên nghiệp, từng là trợ lý đặc biệt cho tổng thống và Giám đốc cấp cao về chống khủng bố tại Hội đồng An ninh Quốc gia từ năm 2017 đến 2018, hiện là phó giáo sư của Chương trình Nghiên cứu an ninh của Đại học Georgetown - vẫn không chắc chắn rằng làn sóng khủng bố thứ năm chống lại chính phủ đã đến, cho đến khi một âm mưu đảo chính diễn ra ở Đức.

Có một làn sóng khủng bố thứ năm? -0
Cảnh sát Đức áp giải nghi phạm khi truy quét các thành viên của nhóm cực hữu Reichsbürger ở Karlsruhe hôm 7/12/2022. Nguồn: Reuters

Ông Costa tin rằng, các chiến binh thánh chiến toàn cầu sẽ vẫn là mối đe dọa khủng bố dai dẳng nhất. Rốt cuộc, Mỹ cùng các lực lượng đối tác ở Iraq và Syria được cho là đã sát hại 700 người bị nghi ngờ là thành viên của tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) trong năm 2022, chỉ 5 năm sau khi tổ chức này bị đánh bại. Các chiến binh thánh chiến khác đã di chuyển khắp châu Phi, từ Somalia ở mũi phía Đông của lục địa đến Tây Phi, với ý định khai thác những vùng không gian rộng lớn không được kiểm soát để sử dụng làm nơi trú ẩn. Điều tương tự cũng diễn ra ở Trung Đông và Nam Á.

Nhưng, giờ đây, ông tin chắc rằng làn sóng khủng bố thứ năm chống lại chính phủ đang diễn ra.

Theo David C. Rapoport - giáo sư khoa học chính trị của Đại học California, đã có 4 làn sóng từng diễn ra trong lịch sử. Lý thuyết về các làn sóng này đã so sánh các xu hướng của chủ nghĩa khủng bố qua các thế hệ với các làn sóng có cùng hệ tư tưởng và chiến thuật trong lịch sử. Điều quan trọng là các nhóm cánh hữu đã hiện diện và cùng tồn tại trong mọi thời đại mà các làn sóng diễn ra. Hiện tại, có vẻ như kịch bản khủng bố đã bị lật tẩy với “các đường ý thức hệ mờ nhạt”. Vì vậy, mặc dù ông Costa nghĩ rằng những kẻ khủng bố chống chính phủ là những kẻ kế thừa làn sóng thứ tư (làn sóng tôn giáo), nhưng các chiến binh thánh chiến sẽ vẫn như một con sóng dội bền bỉ cùng tồn tại - và rất có thể cùng nhau hợp tác - với các nhóm trong làn sóng khủng bố thứ năm chống lại chính phủ. Điều đó thực sự nguy hiểm.

Giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI) Christopher Wray lưu ý rằng “sự trong sáng của hệ tư tưởng cấp tiến” đã không còn nữa. Quan sát đó dường như chứng minh cho ý kiến cho rằng những bất bình và niềm tin lai tạp đang ngày càng gia tăng đằng sau các cuộc tấn công khủng bố.

Lấy trường hợp binh nhì Ethan Melzer của quân đội Mỹ, người bắt đầu lên kế hoạch tấn công vào đơn vị quân đội của chính mình bằng cách lên mạng cùng lập âm mưu với những kẻ theo chủ nghĩa tân phát xít, nghiên cứu các chiến binh thánh chiến và điều chỉnh các kiểu tấn công của chúng. Tất cả điều này “kết tinh” khi Melzer bắt tay với tổ chức tân phát xít 09A (Order of 9 Angles) - một nhóm người theo chủ nghĩa Satan và những người theo chủ nghĩa người da trắng thượng đẳng. Trường hợp này là một nguyên mẫu mới đáng lo ngại về các hệ tư tưởng lai tạp.

Có vẻ như Cộng hòa Liên bang Đức tình cờ trở thành “đầu sò” của một kỷ nguyên khủng bố chống chính phủ đang nổi lên. Làn sóng này nổi lên ở Đức là một tai nạn trớ trêu của lịch sử, khi khoảng 900 triệu người đã xem truyền hình trực tiếp hành động khủng bố của những người theo chủ nghĩa dân tộc-sắc tộc diễn ra trong Thế vận hội Munich 1972.

Tháng 9 năm ngoái, tròn 50 năm sau vụ thảm sát Munich, nước Đức dường như đã xua đuổi được bóng đen của giai đoạn khủng bố đầy rắc rối đó. Nhưng, chỉ vài tháng sau, Bộ trưởng Nội vụ Đức Nancy Faeser đã phải công khai nói về âm mưu đảo chính thất bại của những kẻ cực hữu ở Đức và cuộc tấn công chống nhằm vào nền pháp quyền của Đức.

Ngay cả khi phải đối mặt với mối đe dọa hiện tại từ chủ nghĩa khủng bố cực hữu, Bộ trưởng Faeser nhắc nhở người Đức rằng họ vẫn ở trong “tầm ngắm” của những kẻ khủng bố Hồi giáo. Bà đang ám chỉ một thủ phạm đơn độc bị bắt ở Đức vì lên kế hoạch sử dụng ricin và xyanua để thực hiện một cuộc tấn công hóa học có động cơ Hồi giáo. Âm mưu bị phá vỡ này diễn ra ngay sau khi một người Mỹ có động cơ Hồi giáo cực đoan bị buộc tội tấn công 3 sĩ quan cảnh sát bằng dao gần quảng trường Thời đại vào đêm giao thừa. Khủng bố có động cơ Hồi giáo là vấn nạn bạo lực dai dẳng tồn tại song song với làn sóng bạo lực chính trị chống chính phủ mới hình thành.

Trên thực tế, Đức đã có chuẩn bị trước để đối phó với các mối đe dọa khủng bố ở trong nước. Cơ quan an ninh của Đức đã theo dõi phần tử cực đoan như phong trào Reichsbürger và các nhóm khác vốn luôn từ chối chấp nhận tính hợp pháp của nhà nước Đức hiện đại. Mặc dù cách Đức đối phó với chủ nghĩa khủng bố chống chính phủ đáng để học hỏi, nhưng chính quyền Mỹ sẽ tiếp cận những mối đe dọa này theo cách khác, bởi Mỹ bị ràng buộc bởi hiến pháp của chính họ.

Điều quan trọng hiện nay là các lãnh đạo quốc gia phải định hình đúng các mối đe dọa khủng bố ở trong nước. Mục tiêu hàng đầu của các chính phủ phải là bảo vệ công dân của mình và không ngừng tập trung vào pháp quyền. Tuy nhiên, nếu chủ nghĩa khủng bố chống chính phủ là làn sóng khủng bố thứ năm, nước Mỹ và phần còn lại của thế giới nên chuẩn bị sẵn sàng bởi vì các làn sóng khủng bố thường kéo dài nhiều thế hệ.

Khánh An (Theo The Hill)

Các tin khác

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Tháng 9, sau những ngày vui của tết Độc lập, đã diễn ra nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Nổi bật là chuyến thăm cấp nhà nước tới Liên bang Nga và Canada, thăm chính thức Cộng hòa Pháp, tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và các hoạt động song phương tại Hoa Kỳ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; hoạt động của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 diễn ra tại Ấn Độ; chuyến thăm Hàn Quốc và Mông Cổ của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn... Việt Nam cũng đón vị quốc khách qua chuyến thăm cấp nhà nước của Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua. Đó là minh chứng sinh động về một nước Việt Nam năng động, người bạn và đối tác tin cậy với bạn bè truyền thống và cộng đồng quốc tế, vì hòa bình, hợp tác và phát triển.

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Sau hơn một thập niên chiến tranh và chia cắt, Syria bước vào giai đoạn mới: xây dựng lại nhà nước thống nhất, có khả năng quản trị. Những chuyển động trong 20 tháng qua cho thấy Tổng thống Ahmed al-Sharaa đang dần mở rộng cánh cửa tái thiết cho một đất nước đã bị chiến tranh tàn phá nặng nề.

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Đằng sau những khu công nghiệp hiện đại, những dây chuyền sản xuất vận hành ngày đêm và dòng vốn đầu tư không ngừng đổ về Bắc Ninh là sự lặng thầm của những chiến sĩ Cảnh sát kinh tế. Suốt 70 năm qua, họ bền bỉ giữ gìn kỷ cương pháp luật, bảo vệ môi trường đầu tư và góp phần dựng nên "lá chắn thép" cho nền kinh tế.

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.