Châu Âu với an ninh năng lượng và tham vọng khí hậu

Cuộc chiến ở Ukraine có vẻ như đã nhắc nhở các nước châu Âu về sự phụ thuộc của họ vào nguồn cung cấp dầu và khí đốt của Nga. Từ đó, đặt ra vấn đề cấp bách là phải điều chỉnh lại hệ thống năng lượng châu Âu, đồng thời kết hợp với tham vọng chuyển đổi năng lượng.

Kế hoạch REPowerEU mới được Ủy ban châu Âu (EC) thông qua chính là nhằm mục đích dung hòa hai mục tiêu này.

Châu Âu với an ninh năng lượng và tham vọng khí hậu -0
Tái khởi động các nhà máy nhiệt điện than là lựa chọn của nhiều quốc gia châu Âu lúc này.

Ra đời chỉ 3 năm trước, Hiệp ước Xanh châu Âu đã “sống sót” sau đại dịch nhưng lại đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng lớn, đó là cuộc chiến Ukraine và hậu quả của nó đối với sự ổn định và những chi phí về năng lượng của Liên minh châu Âu (EU). Các nhà lập pháp châu Âu đã đặt ra lộ trình để đạt được mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050. Tháng 7/2021, EC đưa ra một loạt đề nghị pháp lý nhằm thực hiện quá trình chuyển đổi toàn bộ các lĩnh vực kinh tế và đạt mục tiêu giảm 55% lượng phát thải gây hiệu ứng nhà kính vào năm 2030 so với mức năm 1990. Cũng theo cam kết của Hội đồng châu Âu, hệ thống năng lượng châu Âu cần được điều chỉnh kịp thời để nhanh chóng chấm dứt tình trạng lệ thuộc vào Nga.

Lối thoát có kiểm soát

Trên thực tế, ở châu Âu, quá trình chuyển đổi năng lượng chỉ mới bắt đầu. Tiêu thụ năng lượng sơ cấp vẫn ở mức ổn định so với năm 1990, trong khi tỷ lệ sử dụng nhiên liệu hóa thạch giảm từ 83% xuống 71%. Do đó, EU phần lớn vẫn bị bó buộc trong thế giới nhiên liệu hóa thạch và sản lượng nội khối đóng vai trò ngày càng khiêm tốn - chỉ đáp ứng 3% nhu cầu dầu mỏ, 12,6% nhu cầu khí đốt và 42% nhu cầu than đá. Những bước tiến chậm chạm trong lĩnh vực phi carbon hóa và sự phụ thuộc ngày càng nhiều vào bên ngoài chỉ làm tăng thêm vai trò quan trọng của Nga trong việc cung cấp năng lượng cho EU.

Nhận thức được điểm yếu mang tính cơ cấu này, ngay từ đầu, châu Âu đã không nhắm trực tiếp vào hoạt động nhập khẩu năng lượng trong loạt trừng phạt đầu tiên của họ đối với Nga. Triển vọng đầu tư vào lĩnh vực năng lượng của Nga trở nên tồi tệ, nhưng các hợp đồng vẫn được tiếp tục. Cho rằng việc đột ngột phá vỡ quan hệ đối tác năng lượng với Nga sẽ gây tổn hại lớn đến lợi ích của mình, EU đã cam kết giảm dần nhập khẩu, mà không đưa ra thời hạn chính xác và không phải chịu ràng buộc về mặt pháp lý.

Lệnh cấm vận của châu Âu đối với than của Nga, có hiệu lực sau 4 tháng được EU thông qua, là biện pháp đánh vào túi tiền của Nga. Quả thực, nó khiến Nga bị mất đi nguồn thu trị giá 4 tỷ euro mỗi năm. Biện pháp này được đưa ra vào thời điểm EU đang phải đối mặt với căng thẳng nghiêm trọng về nguồn cung năng lượng. Để bù đắp nguồn cung khí đốt sụt giảm từ Nga, các nước thành viên EU bắt đầu tìm nguồn cung từ Mỹ, Australia, Nam Phi và Indonesia.

Trong bối cảnh thiếu khí đốt, để tránh tình trạng thiếu điện, trong những tháng gần đây, nhiều nước châu Âu tăng cường sử dụng các nhà máy nhiệt điện than. Đó là trường hợp của Áo, Hà Lan và Italy. Lựa chọn này ảnh hưởng tới tham vọng của EU là giảm ít nhất 55% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính vào năm 2030.

Như vậy, vẫn còn vấn đề liên quan đến nguồn cung khí đốt - điều khó giải quyết nhất do phụ thuộc vào các cơ sở hạ tầng vận chuyển khí đốt. Vì thế, lệnh cấm vận đối với khí đốt của Nga không nằm trong chương trình nghị sự, nhưng EU đang chuẩn bị cho việc không còn nguồn cung khí đốt sau khi Moscow quyết định cắt giảm nguồn cung đối với một số nước thành viên. Để chuẩn bị cho mùa đông 2022-2023 nhiều rủi ro, các kế hoạch khẩn cấp quốc gia đã được kích hoạt và EC đã tổ chức đối thoại giữa các quốc gia thành viên để duy trì sự đoàn kết châu Âu.

Kế hoạch REPowerEU

Ngoài việc quản lý khủng hoảng năng lượng, cần phải xem xét lại hệ thống năng lượng châu Âu khi không có nguồn cung khí đốt của Nga, cũng như các cam kết về khí hậu của EU cho năm 2030. Đó là toàn bộ tham vọng của Kế hoạch REPowerEU do EC đề xuất hồi tháng 5 và xoay quanh 3 trụ cột chính: Tiết kiệm năng lượng, triển khai các giải pháp carbon thấp và đa dạng hóa nguồn cung khí đốt.

Với những hạn chế về nguồn cung như vậy, cần huy động mọi tiềm năng để tiết kiệm năng lượng, bởi điều này cho phép giảm các hóa đơn tiêu thụ năng lượng và giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Theo EC, mục tiêu giảm 5% lượng tiêu thụ khí đốt và dầu khí có thể dễ dàng đạt được nhờ các chiến dịch thông tin và các cơ chế bù giá năng lượng cho người tiêu dùng.

Bước tiếp theo là loại bỏ mọi trở ngại đối với việc triển khai các công nghệ carbon thấp có khả năng thay thế khí đốt Nga, không chỉ biomethane mà cả quang điện mặt trời và năng lượng gió trong lĩnh vực điện, thậm chí sản xuất quy mô lớn hydrogen từ các nguồn năng lượng tái tạo trong lĩnh vực công nghiệp. Với giá khí đốt hiện tại, lợi nhuận đầu tư gia tăng đến mức EC nhận định rằng việc nâng năng lượng tái tạo lên mức 45% lượng tiêu thụ năng lượng cuối cùng vào năm 2030, so với 40% trong đề xuất ban đầu vào tháng 7/2021, là điều hoàn toàn hợp lý.

Do đó, cuộc chiến ở Ukraine có thể đóng vai trò là động cơ thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng ở châu Âu. Tuy nhiên, EC cho rằng để giảm bớt sự căng thẳng giữa nhu cầu và nguồn cung khí đốt, cần đầu tư 10 tỷ euro vào cơ sở hạ tầng mới để chứa thêm lượng lớn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và tổ chức tốt khâu vận chuyển đến các nước EU.

Nếu các quốc gia thành viên thực hiện đúng Kế hoạch REPowerEU thì việc mất nguồn cung khí đốt từ Nga sẽ không ảnh hưởng đến mục tiêu khí hậu, nhưng phải là đến năm 2030. Tình trạng phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính có thể tồi tệ hơn trong ngắn hạn, bởi giá khí đốt tăng cao sẽ khiến các nhà máy nhiệt điện than tăng cường hoạt động sản xuất điện và việc đóng cửa các nhà máy điện này có thể bị hoãn lại do nhu cầu an ninh năng lượng. Ngược lại, sự gia tăng đầu tư vào tính hiệu quả năng lượng và các giải pháp thay thế carbon thấp sẽ mang lại kết quả trong vòng một vài năm tới, đồng thời khiến lượng khí thải hằng năm giảm mạnh.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.