Châu Âu hối thúc kế hoạch phòng thủ chủ động

Theo trang mạng Foreign Affairs, nội dung an ninh và quốc phòng đã bất ngờ quay trở lại chương trình nghị sự của châu Âu. Cuộc rút lui hỗn loạn của Mỹ khỏi Afghanistan không hề có sự tham vấn các đồng minh châu Âu và những căng thẳng của Pháp xung quanh AUKUS khiến châu Âu càng có cớ để lo ngại rằng khi Mỹ “xoay trục” sang châu Á, họ sẽ chuyển hướng mọi ưu tiên khỏi châu Âu cũng như Trung Đông và Bắc Phi.

Mặc dù chính quyền của Tổng thống Joe Biden vẫn cam kết tuân thủ nghiêm ngặt Điều 5 của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) - coi một cuộc tấn công nhằm vào thành viên NATO cũng là cuộc tấn công nhằm vào các thành viên còn lại của khối - nhưng kết quả thăm dò cho thấy trong những năm gần đây, Mỹ đã bớt thèm muốn can thiệp quân sự để giải quyết những xung đột ở khu vực lân cận rộng lớn hơn của châu Âu.

Trước xu hướng này, các quan chức châu Âu nhận thấy cần phải bắt đầu chịu trách nhiệm về an ninh của chính mình. Trung tuần tháng 9, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen thông báo Liên minh châu Âu (EU) sẽ tổ chức một hội nghị thượng đỉnh về quốc phòng trong 6 tháng đầu năm 2022, khi Pháp đảm nhiệm chức Chủ tịch luân phiên của EU.

Về phần mình, Mỹ từ lâu đã lo ngại rằng các sáng kiến phòng thủ độc lập của châu Âu có thể phá hoại liên minh xuyên Đại Tây Dương. Vì vậy, việc nước này công khai thừa nhận khả năng của châu Âu trong việc bảo vệ an ninh của chính họ bên ngoài NATO là một sự nhượng bộ có ý nghĩa về mặt chính sách. Tuy nhiên, thái độ cởi mở của Mỹ về năng lực phòng thủ của EU sẽ chỉ thực sự có ý nghĩa nếu EU nắm bắt được thời điểm và thực sự chủ động.

Châu Âu hối thúc kế hoạch phòng thủ chủ động -0
Từng là Bộ trưởng Quốc phòng, bà Ursula von der Leyen luôn hối thúc kế hoạch xây dựng lực lượng phòng vệ riêng của EU.

Nâng cấp năng lực quốc phòng đến mức có thể thực hiện các hoạt động quân sự độc lập là việc làm tốn kém đối với EU. Tuy nhiên, với gói phục hồi sau COVID-19 trị giá 750 tỷ euro, Quỹ Thế hệ tiếp theo của EU đã đưa ra một mô hình tiềm năng để cung cấp tài chính cho các sáng kiến quân sự mới của EU. EU sẽ vay thêm 100 tỷ euro để cung cấp tài chính cho việc cải thiện năng lực quốc phòng của các nước thành viên và hỗ trợ những sáng kiến hiện có của mình. Nguồn tài trợ bổ sung này sẽ thúc đẩy sự phục hồi kinh tế và tăng cường các nỗ lực quốc phòng của châu Âu, cải thiện khả năng tự vệ của lục địa này, đồng thời cho phép họ hợp tác với NATO và Mỹ trên cơ sở bình đẳng hơn.

Trước mùa hè năm 2020, việc EU vay tiền gần như là điều không thể. Tuy nhiên, gói phục hồi châu Âu đã tạo nên điều mới lạ. Thay vì yêu cầu các quốc gia thành viên sử dụng ngân sách của mình, EU, với sự hỗ trợ của đồng euro và Ngân hàng Trung ương châu Âu, đã tiếp cận các thị trường tài chính tốt. Tín dụng của EU được xếp hạng AAA và như Bloomberg đã lưu ý vào tháng 6, nhu cầu thị trường đối với nợ của EU đã ở mức trung bình. Với khả năng mới được thiết lập để có thể vay mượn với lãi suất âm hoặc 0%, EU có thể tự đầu tư vào chính mình mà không phải trả thêm bất kỳ chi phí nào.

Vì những thành viên EU theo chính sách “thắt lưng buộc bụng” có thể sẽ phản đối việc vay nợ nhiều hơn nên sự kiên quyết của Mỹ là yếu tố then chốt. Chi tiêu tập thể sẽ mang lại cho EU sức ảnh hưởng lớn đối với đồng euro. Điều đó cũng có thể dẫn đến thái độ dễ chịu hơn đối với một số nước thành viên EU. Ví dụ, nhiều khả năng chính phủ mới của Đức sẽ không tăng chi tiêu cho quốc phòng. Tuy nhiên, hai trong số các đảng trong liên minh cầm quyền là đảng Xanh và đảng Dân chủ tự do, về mặt nguyên tắc lại ủng hộ khái niệm phòng thủ của EU. Những điều này khiến liên minh xuyên Đại Tây Dương trở thành yếu tố nòng cốt trong thông điệp của họ.

Các sáng kiến gần đây nhằm thúc đẩy sự hội nhập về cấu trúc của các lực lượng vũ trang EU - ví như Quỹ Phòng thủ châu Âu và Thỏa thuận hợp tác cấu trúc thường trực về quốc phòng (PESCO), vốn đều được kích hoạt vào năm 2017 - đang được thực hiện nhằm tối ưu hóa các nỗ lực chi tiêu quốc phòng của châu Âu, đồng thời cung cấp tài chính cho hoạt động nghiên cứu và thu mua trong lĩnh vực quốc phòng. Nhưng, giờ đây, EU có cơ chế để can dự nhiều hơn vào lĩnh vực quốc phòng, do đó có thể tăng chi tiêu cho các năng lực cụ thể.

Việc tập trung trước tiên vào các hợp đồng thu mua trang thiết bị quân sự quy mô lớn để vừa lấp đầy những khoảng trống về năng lực mà NATO đã xác định, vừa đảm bảo khả năng phối hợp và giảm bớt sự phụ thuộc vào Mỹ là hành động khôn ngoan đối với EU. Ví dụ như các nước châu Âu phải dựa vào Mỹ để sơ tán công dân của mình khỏi Afghanistan, các thương vụ thu mua nhằm lấp đầy khoảng trống năng lực có thể liên quan đến các phi đội không vận tầm xa và máy bay tiếp liệu trên không. EU cũng có thể xem xét thu mua các tàu ngầm hoặc tàu hải quân tiên tiến nhằm tăng cường sự hiện diện hàng hải vốn đang suy giảm, cải tiến cơ sở hạ tầng mạng và máy bay không người lái, cũng như nâng cấp các năng lực tuần tra trên không, cho phép họ theo dõi mọi hành vi vi phạm.

EU hiện nay có thể đầu tư vào hơn 40 dự án phòng thủ PESCO đang được tiến hành, đặc biệt là các chương trình quốc phòng đã bị tạm dừng do sự cắt giảm ngân sách liên quan đến đại dịch. Đặc biệt, EU đang thực hiện khôi phục toàn bộ nguồn kinh phí cho sáng kiến huy động quân sự, vốn đã bị cắt giảm trong các cuộc đàm phán ngân sách nhưng lại có vai trò quan trọng trong việc xây dựng thêm những cầu đường để xe tăng NATO có thể di chuyển về phía Đông.

Mọi tiến triển tốt trong dự án của châu Âu đều góp phần thúc đẩy những cải cách lớn về thể chế và việc EU tham gia lĩnh vực quốc phòng cũng sẽ không có gì đặc biệt. Mặc dù có thể cần đến một số thỏa hiệp khó khăn nhưng những cải cách thể chế sẽ cho phép EU tăng cường các năng lực quốc phòng và cuối cùng mở đường cho một chính sách đối ngoại chặt chẽ và hiệu quả hơn của châu Âu.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.