Châu Âu hối thúc kế hoạch phòng thủ chủ động

Theo trang mạng Foreign Affairs, nội dung an ninh và quốc phòng đã bất ngờ quay trở lại chương trình nghị sự của châu Âu. Cuộc rút lui hỗn loạn của Mỹ khỏi Afghanistan không hề có sự tham vấn các đồng minh châu Âu và những căng thẳng của Pháp xung quanh AUKUS khiến châu Âu càng có cớ để lo ngại rằng khi Mỹ “xoay trục” sang châu Á, họ sẽ chuyển hướng mọi ưu tiên khỏi châu Âu cũng như Trung Đông và Bắc Phi.

Mặc dù chính quyền của Tổng thống Joe Biden vẫn cam kết tuân thủ nghiêm ngặt Điều 5 của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) - coi một cuộc tấn công nhằm vào thành viên NATO cũng là cuộc tấn công nhằm vào các thành viên còn lại của khối - nhưng kết quả thăm dò cho thấy trong những năm gần đây, Mỹ đã bớt thèm muốn can thiệp quân sự để giải quyết những xung đột ở khu vực lân cận rộng lớn hơn của châu Âu.

Trước xu hướng này, các quan chức châu Âu nhận thấy cần phải bắt đầu chịu trách nhiệm về an ninh của chính mình. Trung tuần tháng 9, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen thông báo Liên minh châu Âu (EU) sẽ tổ chức một hội nghị thượng đỉnh về quốc phòng trong 6 tháng đầu năm 2022, khi Pháp đảm nhiệm chức Chủ tịch luân phiên của EU.

Về phần mình, Mỹ từ lâu đã lo ngại rằng các sáng kiến phòng thủ độc lập của châu Âu có thể phá hoại liên minh xuyên Đại Tây Dương. Vì vậy, việc nước này công khai thừa nhận khả năng của châu Âu trong việc bảo vệ an ninh của chính họ bên ngoài NATO là một sự nhượng bộ có ý nghĩa về mặt chính sách. Tuy nhiên, thái độ cởi mở của Mỹ về năng lực phòng thủ của EU sẽ chỉ thực sự có ý nghĩa nếu EU nắm bắt được thời điểm và thực sự chủ động.

Châu Âu hối thúc kế hoạch phòng thủ chủ động -0
Từng là Bộ trưởng Quốc phòng, bà Ursula von der Leyen luôn hối thúc kế hoạch xây dựng lực lượng phòng vệ riêng của EU.

Nâng cấp năng lực quốc phòng đến mức có thể thực hiện các hoạt động quân sự độc lập là việc làm tốn kém đối với EU. Tuy nhiên, với gói phục hồi sau COVID-19 trị giá 750 tỷ euro, Quỹ Thế hệ tiếp theo của EU đã đưa ra một mô hình tiềm năng để cung cấp tài chính cho các sáng kiến quân sự mới của EU. EU sẽ vay thêm 100 tỷ euro để cung cấp tài chính cho việc cải thiện năng lực quốc phòng của các nước thành viên và hỗ trợ những sáng kiến hiện có của mình. Nguồn tài trợ bổ sung này sẽ thúc đẩy sự phục hồi kinh tế và tăng cường các nỗ lực quốc phòng của châu Âu, cải thiện khả năng tự vệ của lục địa này, đồng thời cho phép họ hợp tác với NATO và Mỹ trên cơ sở bình đẳng hơn.

Trước mùa hè năm 2020, việc EU vay tiền gần như là điều không thể. Tuy nhiên, gói phục hồi châu Âu đã tạo nên điều mới lạ. Thay vì yêu cầu các quốc gia thành viên sử dụng ngân sách của mình, EU, với sự hỗ trợ của đồng euro và Ngân hàng Trung ương châu Âu, đã tiếp cận các thị trường tài chính tốt. Tín dụng của EU được xếp hạng AAA và như Bloomberg đã lưu ý vào tháng 6, nhu cầu thị trường đối với nợ của EU đã ở mức trung bình. Với khả năng mới được thiết lập để có thể vay mượn với lãi suất âm hoặc 0%, EU có thể tự đầu tư vào chính mình mà không phải trả thêm bất kỳ chi phí nào.

Vì những thành viên EU theo chính sách “thắt lưng buộc bụng” có thể sẽ phản đối việc vay nợ nhiều hơn nên sự kiên quyết của Mỹ là yếu tố then chốt. Chi tiêu tập thể sẽ mang lại cho EU sức ảnh hưởng lớn đối với đồng euro. Điều đó cũng có thể dẫn đến thái độ dễ chịu hơn đối với một số nước thành viên EU. Ví dụ, nhiều khả năng chính phủ mới của Đức sẽ không tăng chi tiêu cho quốc phòng. Tuy nhiên, hai trong số các đảng trong liên minh cầm quyền là đảng Xanh và đảng Dân chủ tự do, về mặt nguyên tắc lại ủng hộ khái niệm phòng thủ của EU. Những điều này khiến liên minh xuyên Đại Tây Dương trở thành yếu tố nòng cốt trong thông điệp của họ.

Các sáng kiến gần đây nhằm thúc đẩy sự hội nhập về cấu trúc của các lực lượng vũ trang EU - ví như Quỹ Phòng thủ châu Âu và Thỏa thuận hợp tác cấu trúc thường trực về quốc phòng (PESCO), vốn đều được kích hoạt vào năm 2017 - đang được thực hiện nhằm tối ưu hóa các nỗ lực chi tiêu quốc phòng của châu Âu, đồng thời cung cấp tài chính cho hoạt động nghiên cứu và thu mua trong lĩnh vực quốc phòng. Nhưng, giờ đây, EU có cơ chế để can dự nhiều hơn vào lĩnh vực quốc phòng, do đó có thể tăng chi tiêu cho các năng lực cụ thể.

Việc tập trung trước tiên vào các hợp đồng thu mua trang thiết bị quân sự quy mô lớn để vừa lấp đầy những khoảng trống về năng lực mà NATO đã xác định, vừa đảm bảo khả năng phối hợp và giảm bớt sự phụ thuộc vào Mỹ là hành động khôn ngoan đối với EU. Ví dụ như các nước châu Âu phải dựa vào Mỹ để sơ tán công dân của mình khỏi Afghanistan, các thương vụ thu mua nhằm lấp đầy khoảng trống năng lực có thể liên quan đến các phi đội không vận tầm xa và máy bay tiếp liệu trên không. EU cũng có thể xem xét thu mua các tàu ngầm hoặc tàu hải quân tiên tiến nhằm tăng cường sự hiện diện hàng hải vốn đang suy giảm, cải tiến cơ sở hạ tầng mạng và máy bay không người lái, cũng như nâng cấp các năng lực tuần tra trên không, cho phép họ theo dõi mọi hành vi vi phạm.

EU hiện nay có thể đầu tư vào hơn 40 dự án phòng thủ PESCO đang được tiến hành, đặc biệt là các chương trình quốc phòng đã bị tạm dừng do sự cắt giảm ngân sách liên quan đến đại dịch. Đặc biệt, EU đang thực hiện khôi phục toàn bộ nguồn kinh phí cho sáng kiến huy động quân sự, vốn đã bị cắt giảm trong các cuộc đàm phán ngân sách nhưng lại có vai trò quan trọng trong việc xây dựng thêm những cầu đường để xe tăng NATO có thể di chuyển về phía Đông.

Mọi tiến triển tốt trong dự án của châu Âu đều góp phần thúc đẩy những cải cách lớn về thể chế và việc EU tham gia lĩnh vực quốc phòng cũng sẽ không có gì đặc biệt. Mặc dù có thể cần đến một số thỏa hiệp khó khăn nhưng những cải cách thể chế sẽ cho phép EU tăng cường các năng lực quốc phòng và cuối cùng mở đường cho một chính sách đối ngoại chặt chẽ và hiệu quả hơn của châu Âu.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Ngày 7/8, ông Abelardo de la Espriella tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia với cam kết “làm mới” đất nước, khôi phục trật tự và thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng, phía sau những lời hứa mạnh mẽ ấy là một Colombia đang bị chia rẽ sâu sắc, các nhóm vũ trang chuẩn bị cho khả năng đối đầu mới và gánh nặng ngân sách không dễ cắt giảm.

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Việc Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung, ngày 7/8, không chỉ tạo thêm một cơ chế hợp tác quân sự ở Trung Đông. Quan trọng hơn, thỏa thuận cho thấy các cường quốc khu vực đang tìm cách xây dựng thêm những tầng bảo đảm an ninh trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng bất ổn.

EU và cuộc khủng hoảng Ceuta

EU và cuộc khủng hoảng Ceuta

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã kêu gọi hành động để tăng cường an ninh biên giới châu Âu sau khi hàng chục nghìn người đến và sau đó rời khỏi vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha, giáp biên giới Morocco ở Bắc Phi, gây ra cuộc tranh cãi gay gắt giữa Madrid và các nước châu Âu khác.

Bẫy ma túy Etomidate khoác vỏ bọc “pod chill”

Bẫy ma túy Etomidate khoác vỏ bọc “pod chill”

Với thiết kế nhỏ gọn như chiếc USB, tỏa mùi hương trái cây ngọt ngào và những lời quảng cáo dối trá “hút không lên test”, “chỉ là tinh dầu thư giãn”, ma túy Etomidate ngụy trang dưới dạng “pod chill” đang âm thầm len lỏi vào học đường, quán bar, chung cư... tàn phá sức khỏe, thần trí của không ít thanh, thiếu niên…

Great Nicobar - cuộc chơi quyền lực mới của Ấn Độ

Great Nicobar - cuộc chơi quyền lực mới của Ấn Độ

Nếu xem Ấn Độ Dương là trái tim của thương mại toàn cầu thì eo biển Malacca chính là động mạch quan trọng nhất của nó. Mỗi ngày, hàng nghìn tàu chở dầu, khí hóa lỏng và hàng hóa từ Trung Đông, châu Phi hướng về Đông Á đều phải đi qua hành lang biển hẹp nhưng có ý nghĩa chiến lược đặc biệt này. Bất kỳ quốc gia nào đủ năng lực kiểm soát hoặc tác động đến dòng lưu thông tại Malacca đều nắm trong tay một lợi thế địa chính trị đáng kể.

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...