Châu Á trên bàn cờ địa chính trị châu Âu

Sự quay trở lại của châu Âu là một trong những diễn biến đáng chú ý nhất trong các vấn đề an ninh châu Á trong năm nay. Không khó để tìm thấy bằng chứng về ý định của châu Âu. Tháng 9-2021, EU đã giới thiệu Chiến lược hợp tác ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, lần đầu đưa ra một cách tiếp cận chung giữa 27 thành viên của khối.

Josep Borrell, Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu (EU) phụ trách đối ngoại và an ninh, đã lập luận rằng cách tiếp cận này được xây dựng dựa trên những sức mạnh kinh tế đang tồn tại. Ông nói: "EU là nhà đầu tư hàng đầu, đối tác hợp tác phát triển hàng đầu và là một trong những đối tác thương mại lớn nhất ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương". Chiến lược đó của EU theo sau các văn kiện tương tự từ Pháp, Đức, Anh và các nước khác. Ở những nơi khác, đã có nhiều minh chứng hơn về hành động, chẳng hạn sự xuất hiện của tàu sân bay mới của Vương quốc Anh và nhóm tàu tấn công đi cùng cập cảng châu Á.

Châu Á trên bàn cờ địa chính trị châu Âu       -0
Đội tàu sân bay của Hải quân Hoàng gia Anh thường xuyên có những chuyến ghé thăm nhằm mục đích chính trị.

Châu Á đã đóng vai trò nổi bật đáng chú ý ở Đức trong thời gian gần đây, đặc biệt là trong các cuộc thảo luận về mối quan hệ với Trung Quốc, mở đường cho ông Olaf Scholz kế nhiệm bà Angela Merkel trở thành Thủ tướng Đức. Vấn đề Đài Loan cũng gây ra một cuộc tranh cãi ngoại giao giữa Trung Quốc và Litva, sau khi quốc gia Baltic nhỏ bé là thành viên của EU này bị ảnh hưởng bởi các biện pháp trừng phạt của Trung Quốc vì đã cho phép Đài Bắc mở văn phòng ngoại giao ở thủ đô Vilnius của nước này.

Còn Paris thì tự phong mình là một cường quốc của châu Á, với các viện dẫn về các vùng lãnh thổ hải đảo của Pháp nằm ở Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Chính sách ngoại giao gần đây của nước này cũng được thúc đẩy bởi nhu cầu tái khẳng định mình sau hiệp định AUKUS giữa Australia, Anh và Mỹ, trong đó Pháp đã mất đi một hợp đồng cung cấp tàu ngầm có giá trị với Australia.

Nga thậm chí còn nổi bật hơn và như được tiếp thêm động lực từ cuộc tập trận hải quân chung đầu tiên với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) mới đây. Đây là quốc gia thứ ba tiến hành một loạt hoạt động như vậy với khối Đông Nam Á này. Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng đã có chuyến thăm hiếm hoi đến New Delhi, hoạt động được coi là sự phát triển hơn nữa hợp tác về nhiều mặt, trong đó có khía cạnh an ninh, đối với Ấn Độ, một cửa ngõ vào châu Á.

Tuy nhiên, ngay cả như vậy thì một số căng thẳng vẫn còn rõ ràng trong nỗ lực mới của châu Âu, trong đó vấn đề đầu tiên liên quan đến nguồn lực. Hồi đầu tháng, EU đã công bố chương trình cơ sở hạ tầng mới mang tên "Cửa ngõ toàn cầu", được quảng cáo rộng rãi là đối thủ tiềm năng của Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc trong các lĩnh vực, từ khí hậu và năng lượng đến giao thông. Kế hoạch này đi kèm với khoản đầu tư có vẻ ấn tượng trị giá 300 tỷ euro trong số các khoản đầu tư đã được hứa hẹn trong 5 năm. Tuy nhiên, hầu hết số tiền này sẽ được chi tiêu theo các chương trình hiện có của châu Âu.

Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của EU liệt kê 7 lĩnh vực trọng tâm, từ an ninh và quốc phòng đến kết nối, quản trị số và chuyển đổi xanh. Các chiến lược quốc gia khác cũng cung cấp danh sách dài các lĩnh vực mà 2 châu lục có thể cùng hợp tác.

Và rủi ro của kiểu tiếp cận toàn diện này có thể cản trở việc tập trung sự chú ý và các nguồn lực vào một số lĩnh vực có thể tạo ra ảnh hưởng lớn nhất. Đặc biệt là các lĩnh vực như an ninh hàng hải có xu hướng gây tranh cãi về địa chính trị và tốn kém có thể bị bỏ lại phía sau. Sự tập trung và chú ý cũng sẽ là một vấn đề cụ thể vì các quốc gia châu Âu có rất nhiều lo lắng tại khu vực của mình, với những vấn đề đang diễn ra xung quanh khu ngoại vi của họ liên quan đến Ukraine và những căng thẳng về người di cư với Belarus. Sau đó là vấn đề về sự chia rẽ chính trị liên quan đến chính các quốc gia châu Âu.

Một vài trong số này liên quan đến các vấn đề châu Á. Lấy ví dụ về Pháp và nỗ lực ngoại giao hậu AUKUS hiện nay. Mới đây, Đại sứ Pháp tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương Christophe Penot đã đến thăm Singapore, chỉ vài tuần sau khi Ngoại trưởng Jean-Yves Le Drian có chuyến công du tới Jakarta, Indonesia.

Những chuyến thăm như vậy đã nâng tầm của cả Pháp lẫn châu Âu. Tuy nhiên, chúng cũng nhấn mạnh mức độ mà vết thương ngoại giao do AUKUS gây ra vẫn chưa thể được chữa lành. Sự căng thẳng giữa Paris và Canberra có khả năng làm cho các quốc gia lo lắng về sự trỗi dậy của Trung Quốc khó hành động cùng nhau hơn vì vai trò của Australia trong nhóm an ninh Bộ Tứ.

Cuối cùng, các quốc gia châu Âu phải đối mặt với căng thẳng giữa trọng tâm của họ vào hợp tác đa phương và thực tế của một khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong đó hoạt động chính trị giờ đây thường tập trung vào các nhóm tiểu đa phương nhỏ hơn. EU tự mô tả mình là một đối tác tự nhiên của các thể chế đa phương châu Á, đặc biệt là ASEAN. Tất nhiên, các nhà lãnh đạo châu Âu nhận thức được những căng thẳng này và năm 2022 có khả năng chứng kiến họ tiếp tục các nỗ lực nhằm triển khai sự hiện diện lớn hơn trong khu vực châu Á. Dấu hiệu sớm đã xuất  hiện vào cuối tháng 12-2021, khi tàu khu trục Bayern của Hải quân Đức đến Singapore, điểm dừng chân cuối cùng trong hành trình kéo dài 6 tháng và là chuyến đi đầu tiên của Hải quân Đức đến khu vực Đông Á trong suốt gần 2 thập kỷ. Trong khi đó, Pháp cũng đã đặt khu vực này là một trong 3 mục tiêu chính sách đối ngoại trung tâm trong nhiệm kỳ Chủ tịch EU của mình, bắt đầu với các kế hoạch vào tháng 2-2022 chủ trì một hội nghị thượng đỉnh lớn ở Paris.

Tuy nhiên, ngay cả như vậy, việc thực hiện những tham vọng được đề ra trong các văn kiện chiến lược khác nhau của EU sẽ đòi hỏi sự tập trung, khả năng lãnh đạo và các nguồn lực liên tục trong dài hạn, chứ không chỉ trong vài tháng tới. Năm 2022 sẽ là năm quan trọng để hiểu được mức độ nghiêm túc của châu Âu trong mong muốn nâng tầm của mình ở châu Á.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.