Cắt lát Bộ Tứ Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

Bộ Tứ Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (gồm Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc và New Zealand - IP4) là các đối tác khu vực của NATO cũng như các đồng minh chính thức của Mỹ, trong đó mỗi nước đều có những ưu tiên và mối quan tâm cụ thể.

Australia có thể là đồng minh kiên định nhất của Mỹ ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Canberra sở hữu năng lực quân sự hạng 2 nhưng đáng chú ý, chi tiêu quân sự lớn và kinh nghiệm viễn chinh đáng kể. Nước này đã hợp tác với NATO ở Trung Đông, Ấn Độ Dương và là “Đối tác cơ hội nâng cao (EOP)” của NATO. Do đó, có thể thấy trước sự hợp tác rộng lớn hơn giữa Australia và NATO ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, mặc dù điều này còn cần sự chấp thuận của Mỹ và sẽ tuân theo cách tiếp cận của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

1.jpg -0
Cuộc tập trận PASSEX ngày càng thu hút các quốc gia trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Trong khi đó, Nhật Bản là một bên tham gia kiên định khác ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và là quốc gia khai sinh ra khái niệm hiện đại của “Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương”. Tokyo nhận thức rõ về các mối đe dọa, bởi vùng đặc quyền kinh tế của nước này giáp với cả Trung Quốc và Nga, nên đã liên kết hoàn toàn với Washington. Bất chấp những hạn chế về mặt hiến pháp và ngân sách quốc gia, năng lực quân sự của Nhật Bản rất đáng nể, mặc dù việc triển khai của nước này về mặt truyền thống là ở mức tối thiểu. Nhật Bản chủ yếu hỗ trợ NATO thông qua các phương tiện tài chính, nhưng các quan hệ đối tác mới được thiết lập gần đây cho thấy nhiều không gian cho sự hợp tác tương lai. Giống như Australia, bất cứ sự phát triển lớn nào theo định hướng NATO đều phải tuân theo sự chấp thuận của Mỹ.

Hàn Quốc là thành phần mới hơn của mối liên kết Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, chủ yếu là bởi sự chia rẽ lớn giữa 2 lĩnh vực hợp tác của nước này về an ninh và thương mại, giữa một bên là với Mỹ (đồng minh hiệp ước với khoảng 30.000 quân đồn trú) và bên khác là Trung Quốc (với thương mại song phương trị giá hơn 300 tỷ USD mỗi năm). Tuy nhiên, Hàn Quốc đang liên kết rõ ràng hơn với Mỹ và mặc dù đóng góp của nước này cho các hoạt động của NATO không nổi bật bằng Australia, song vị thế của Seoul với tư cách là một bên tham gia quốc phòng lớn có thể thúc đẩy sự hợp tác chặt chẽ hơn với NATO trong khu vực. Một lần nữa, cam kết liên tục của Mỹ vẫn sẽ là điều kiện tiên quyết trong trường hợp này.

Cuối cùng, New Zealand được cho là “kẻ lạc lõng” trong khuôn khổ IP4 do mức độ nhận thức về mối đe dọa thấp, tập trung vào an ninh phi truyền  thống, chính sách phi hạt nhân trong vùng biển của mình, do đó có mối quan hệ với Mỹ ở mức “ôn hòa” hơn và sở hữu những năng lực vật chất cũng thấp hơn. Tuy nhiên, Wellington gần đây đã tham gia các cuộc tập trận PASSEX, yểm trợ cho NATO ở Balkan, Afghanistan, Ấn Độ Dương và đang tập trung vào công nghệ, xây dựng năng lực quân sự. Do đó, có thể hình dung ra nhiều sự hợp tác hơn nữa trong các lĩnh vực cụ thể này, trong phạm vi “an ninh thấp”.

IP4 thể hiện các mức độ hợp tác khác nhau giữa Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương với NATO. Mặc dù có chung điểm hội tụ về mức độ tham gia lớn hơn nhưng theo truyền thống, một sự hợp tác mạnh mẽ hơn luôn đòi hỏi sự chấp thuận của Mỹ và đây là điều kiện sẽ ít đơn giản hơn so với trước đây.

Mặc dù mới được chú ý thúc đẩy, mức độ tương tác của châu Âu với Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đang tiến triển mạnh mẽ. Những tác động lan tỏa của các vấn đề an ninh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đã thúc đẩy sự công nhận đối với tầm quan trọng của khu vực. Với sự liên kết chặt chẽ với Mỹ, “4 nước lớn” (Pháp, Anh, Đức và Italy) sở hữu năng lực mạnh mẽ về quân sự (các lực lượng hải quân) và kinh nghiệm viễn chinh. Sự phát triển này hứa hẹn nhiều sự hội tụ giữa châu Âu và NATO trong khu vực, khi xem xét cả mức độ hợp tác hiện có ở Ấn Độ Dương và Địa Trung Hải.

Với lợi thế sở hữu nhiều lãnh thổ hải ngoại, cư dân và các căn cứ quân sự trong khu vực, sự kết hợp hiệu quả giữa quyền lực cứng và quyền lực mềm, Pháp đi đầu trong cách tiếp cận của châu Âu đối với Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Vương quốc Anh, một cường quốc châu Âu khác, cũng có sự tham gia mang tính hệ thống vào khu vực trong thời gian gần đây, theo một chiến lược cân bằng truyền thống hơn. Đức và Hà Lan, 2 quốc gia thương mại lớn, có xu hướng tương tác với Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương theo cách “trung lập” hơn, với việc Đức cố gắng hạn chế sự phụ thuộc quá mức vào Trung Quốc. Italy là một trường hợp đặc biệt bởi sự tham gia trên các khía cạnh kinh tế, chuẩn mực và an ninh (bao gồm các đợt triển khai lực lượng và ngoại giao hải quân lớn) của nước này trong khu vực vừa đáng kể, vừa xuất phát từ những động lực sâu xa (không gian lợi ích “Địa Trung Hải mở rộng” của Italy chồng lấn với phần phía Tây của Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương), mặc dù Rome chưa có chiến lược chính thức cho khu vực này.

EU cũng đã công khai thừa nhận sự cần thiết xoay trục sang Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và đang theo đuổi bằng các công cụ chính sách riêng. Các nước châu Âu khác, hầu hết đều là thành viên NATO, cũng đang dần tái tập trung ở khu vực này. Tuy nhiên, rạn nứt ngày càng nghiêm trọng với Mỹ, đồng minh lớn nhất của châu Âu, đánh dấu một sự thay đổi lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Mặc dù đây có thể không phải là một bước ngoặt lâu dài trong chính sách đối ngoại của Mỹ, nhưng sự bất ổn của Washington đang thúc đẩy châu Âu hành động hiệu quả và nhanh chóng hơn.

Huy Thông

Các tin khác

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Ngày 7/8, ông Abelardo de la Espriella tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia với cam kết “làm mới” đất nước, khôi phục trật tự và thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng, phía sau những lời hứa mạnh mẽ ấy là một Colombia đang bị chia rẽ sâu sắc, các nhóm vũ trang chuẩn bị cho khả năng đối đầu mới và gánh nặng ngân sách không dễ cắt giảm.

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Việc Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung, ngày 7/8, không chỉ tạo thêm một cơ chế hợp tác quân sự ở Trung Đông. Quan trọng hơn, thỏa thuận cho thấy các cường quốc khu vực đang tìm cách xây dựng thêm những tầng bảo đảm an ninh trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng bất ổn.

EU và cuộc khủng hoảng Ceuta

EU và cuộc khủng hoảng Ceuta

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã kêu gọi hành động để tăng cường an ninh biên giới châu Âu sau khi hàng chục nghìn người đến và sau đó rời khỏi vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha, giáp biên giới Morocco ở Bắc Phi, gây ra cuộc tranh cãi gay gắt giữa Madrid và các nước châu Âu khác.

Bẫy ma túy Etomidate khoác vỏ bọc “pod chill”

Bẫy ma túy Etomidate khoác vỏ bọc “pod chill”

Với thiết kế nhỏ gọn như chiếc USB, tỏa mùi hương trái cây ngọt ngào và những lời quảng cáo dối trá “hút không lên test”, “chỉ là tinh dầu thư giãn”, ma túy Etomidate ngụy trang dưới dạng “pod chill” đang âm thầm len lỏi vào học đường, quán bar, chung cư... tàn phá sức khỏe, thần trí của không ít thanh, thiếu niên…

Great Nicobar - cuộc chơi quyền lực mới của Ấn Độ

Great Nicobar - cuộc chơi quyền lực mới của Ấn Độ

Nếu xem Ấn Độ Dương là trái tim của thương mại toàn cầu thì eo biển Malacca chính là động mạch quan trọng nhất của nó. Mỗi ngày, hàng nghìn tàu chở dầu, khí hóa lỏng và hàng hóa từ Trung Đông, châu Phi hướng về Đông Á đều phải đi qua hành lang biển hẹp nhưng có ý nghĩa chiến lược đặc biệt này. Bất kỳ quốc gia nào đủ năng lực kiểm soát hoặc tác động đến dòng lưu thông tại Malacca đều nắm trong tay một lợi thế địa chính trị đáng kể.

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.