Nỗ lực tham gia thị trường vũ khí của Nhật Bản

Kể từ thời Minh trị Duy tân, Nhật Bản đã có truyền thống nhập khẩu công nghệ nước ngoài và áp dụng nó vào quá trình hiện đại hóa của mình. Nỗi “ám ảnh quốc gia” này đã kích thích tăng trưởng công nghiệp và thúc đẩy phát triển công nghệ, theo thời gian, đã nuôi dưỡng xu hướng gia tăng yếu tố bản địa và phổ biến công nghệ. Điều này cho phép Nhật Bản đang dần thu hẹp khoảng cách về năng lực công nghệ vũ khí với phương Tây.

Nên nhớ rằng, từ những năm 1930, Nhật Bản đã xây dựng được một hạm đội đủ mạnh để có thể thách thức Hải quân Mỹ. Sau Thế chiến II, năng lực công nghiệp Nhật Bản đã được định hướng hoàn toàn cho công cuộc tái thiết kinh tế. Cho đến thời kỳ hậu Chiến tranh Lạnh, ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản phải chịu sức ép từ 2 vấn đề là nhu cầu hạn chế trong nước do ngân sách quốc phòng eo hẹp và thiếu đối tác đồng phát triển cũng như lợi thế về chi phí để sản xuất các hệ thống vũ khí ngày càng đắt đỏ. Và còn nữa là do lệnh cấm chuyển giao vũ khí (đã được dỡ bỏ năm 2014).

Nhiều quốc gia mong muốn sở hữu chuyên cơ tuần dương Kawasaki P1 của Nhật Bản.
Nhiều quốc gia mong muốn sở hữu chuyên cơ tuần dương Kawasaki P1 của Nhật Bản.

Tuy nhiên, hoạt động chuyển giao vũ khí của Nhật Bản cho các nước Đông Nam Á không phải là điều mới mẻ. Hoạt động vận tải thương mại của Nhật Bản và các quốc gia khác thường xuyên phải hứng chịu các cuộc tấn công của cướp biển ở khu vực eo biển Malacca và vịnh Aden. Do đó, từ năm 2006, Nhật Bản đã hỗ trợ cho một số quốc gia Đông Nam Á tùy theo tình hình nhằm cải thiện năng lực an ninh hàng hải của nước này - chủ yếu thông qua hợp tác kỹ thuật công nghệ và tài trợ xây dựng cơ sở hạ tầng như cảng biển hoặc mua sắm trang thiết bị (thiết bị liên lạc, máy đo khoảng cách, tàu cao tốc, thiết bị chụp ảnh tầm nhiệt cầm tay, máy X-quang).

Để thực sự tham gia thị trường vũ khí - khí tài, Nhật Bản đang phải đối mặt với áp lực cạnh tranh từ các đối thủ phương Tây và châu Á trong hầu hết các loại vũ khí xuất khẩu. Trong khi vũ khí của Nhật Bản thường là hiện đại hơn về mặt kỹ thuật, chúng hầu như cũng đắt đỏ hơn. Và có vẻ như nỗ lực của Tokyo để trở thành một nhân tố chiến lược quan trong hơn thông qua xuất khẩu vũ khí lại có hiệu quả hơn khi hoạt động này được thực hiện thông qua ODA hơn là các hợp đồng thương mại. Với vị trí là bên mới nhập cuộc, Nhật Bản đối mặt với những khó khăn đáng kể để có thể thay thế Mỹ và Nga để chiếm lĩnh thị trường.  

Ví dụ như Philippines đã nhập khẩu vũ khí từ Mỹ, Nga, Ấn Độ, Hàn Quốc. Và bản thân Hàn Quốc cũng đang nổi lên là một đối thủ cạnh tranh đáng gờm, ít nhất là trong lĩnh vực tàu hải quân. Đó là chưa kể ngoài vấn đề chi phí, các quốc gia Đông Nam Á cũng có những cân nhắc khác, như mong muốn phát triển năng lực công nghiệp quốc phòng trong nước và những nhu cầu địa chính trị. Chẳng hạn như Thái Lan đã quyết định mua tàu ngầm S26T lớp Yuan chạy bằng diesel kết hợp điện của Trung Quốc thay vì các tàu ngầm Soryu tiên tiến hơn của Nhật Bản, mặc dù việc mua bán này đã bị dừng do vấn đề ngân sách.

Và cuối cùng, dù là các hình thức chuyển giao vũ khí của Nhật Bản cho các nước, đặc biệt là Đông Nam Á như thế nào, nó cũng cho thấy mệnh lệnh chiến lược rõ ràng. Tokyo muốn tuyên bố cải thiện năng lực của các quốc gia Đông Nam Á có tuyên bố chủ quyền với Trung Quốc ở Biển Đông và ngăn chặn các quốc gia có mối quan hệ căng thẳng với Mỹ như Myanmar, Indonesia hay Thái Lan rơi vào quỹ đạo chiến lược của Trung Quốc hơn nữa.

Tàu ngầm lớp Soryu của Nhật Bản được trang bị nhiều công nghệ hiện đại.
Tàu ngầm lớp Soryu của Nhật Bản được trang bị nhiều công nghệ hiện đại.

Theo phân tích của giới chuyên gia, mặc dù hoạt động chuyển giao vũ khí có thể tốt cho Nhật Bản và các quốc gia Đông Nam Á để xây dựng khả năng răn đe cho họ trước một Trung Quốc quá mạnh nhưng vẫn có những cái giá khác phải trả. Các quốc gia Đông Nam Á có nguy cơ trở thành bên ủy nhiệm trong cạnh tranh Trung - Nhật. Theo đó, một số quốc gia có tranh chấp trên biển hiện đã trở thành đối tác quốc phòng của Nhật Bản, dù công khai hay ngấm ngầm.

Từ quan điểm của các nước này, các hoạt động quyên góp và tài trợ thiết bị đã qua sử dụng đều được hoan nghênh. Tuy nhiên, các nước này có thể không muốn thấy các khoản vay hỗ trợ ODA ngày càng bị ràng buộc với việc mua vũ khí, trong khi ODA dành cho đầu tư cơ sở hạ tầng hoặc hàng hóa công trong nước bị sụt giảm.

Chỉ có điều, rõ ràng bên hưởng lợi ngay lập tức từ sự phục hồi ngành công nghiệp quốc phòng của Nhật Bản sẽ là các công ty Nhật Bản như Mitsubishi Electric, Kawasaki, Shin Maywa và Tập đoàn Marine United Corporation. Với nguồn vốn chính phủ cần thiết, các công ty này có thể tiến hành hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), xây dựng các hệ thống tốt hơn và duy trì vị trí dẫn đầu trong các công nghệ quốc phòng mới nhất. Nhật Bản có thể có được những năng lực đổi mới và danh tiếng nếu các công ty này có được khả năng chế tạo các loại vũ khí hiện đại và cạnh tranh được trên thị trường xuất khẩu quốc tế. 

Tuy nhiên, nếu không có một thị trường xuất khẩu đáng kể bên ngoài khu vực Đông Nam Á thì việc phục hồi ngành công nghiệp quốc phòng của Nhật Bản có thể trở nên khó khăn hơn so với dự kiến vì hoạt động sản xuất không thể mở rộng đủ để đạt được khả năng tự duy trì như của các doanh nghiệp vũ khí phương Tây và Nga.

Ngọc Lan (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.