Ấn Độ gia nhập liên minh Five Eyes: Tiến thoái lưỡng nan

Theo giới phân tích, xung đột biên giới gần đây giữa hai “gã khổng lồ châu Á” – vụ đụng độ gây ra thương vong lớn nhất trong nhiều thập niên qua – có nguy cơ sẽ thúc đẩy Ấn Độ xích lại gần Mỹ, cũng như tính tới việc gia nhập các liên minh do Mỹ lãnh đạo nhằm đối phó với mối đe dọa Trung Quốc, một trong số đó phải kể tới mạng lưới tình báo Five Eyes.

Tuy nhiên, liệu những ràng buộc về thương mại và đầu tư có cho phép Ấn Độ làm điều đó?

Liên minh Five Eyes được hình thành từ một hiệp ước tình báo thời Chiến tranh Lạnh. Ban đầu, đây là một thỏa thuận chia sẻ thông tin tình báo giữa Mỹ và Anh nhằm giải mã tình báo của Liên Xô. Đến cuối những năm 1950, Canada, Australia và New Zealand đã gia nhập liên minh này. Trong bối cảnh hiện nay, khi Liên Xô không còn và Trung Quốc đang trỗi dậy, liên minh Five Eyes – dưới sự lãnh đạo của Mỹ - đã xoay sang để mắt tới Trung Quốc.

Căng thẳng biên giới kích động tâm lý chống Trung Quốc ở Ấn Độ. Nguồn: dw.com.
Căng thẳng biên giới kích động tâm lý chống Trung Quốc ở Ấn Độ. Nguồn: dw.com.

Nhằm đối phó với Trung Quốc cũng như duy trì hòa bình và trật tự luật pháp ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, tháng 12/2019, Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ đã đề xuất liên minh tình báo Five Eyes hợp tác với Ấn Độ cùng Nhật Bản và Hàn Quốc.

Giới phân tích Ấn Độ đã nhiều lần đề cập tới ý tưởng Ấn Độ gia nhập liên minh Five Eyes để đối trọng với Trung Quốc. Tuyên bố rằng “Ấn Độ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải mở rộng và đa dạng hóa sân khấu của xung đột này, bài báo cũng đề xuất Ấn Độ nên gia nhập mạng lưới tình báo Five Eyes bởi vì một mạng lưới chia sẻ tin tức tình báo về Trung Quốc rất quan trọng trong bối cảnh hiện nay.

Ở mức độ nào đó, sự gần gũi và quan hệ truyền thống của các nước trong liên minh Five Eyes còn hơn cả của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Thậm chí Nhật Bản và Hàn Quốc, những đồng minh chủ chốt của Mỹ ở châu Á, cũng chưa được gia nhập liên minh này. Do đó, nếu được mời tham gia Five Eyes, đây sẽ là cơ hội quan trọng, giúp Ấn Độ thắt chặt quan hệ với Mỹ và các đồng minh của Mỹ trong cuộc chiến chống lại sức ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Trung Quốc.

Chính sách đối ngoại của Ấn Độ từ trước tới nay luôn duy trì một sự độc lập chiến lược, điều đó có nghĩa rằng chính quyền của Thủ tướng Narendra Modi phải cân bằng các mối quan hệ song phương với Mỹ, cũng như với Trung Quốc và Nga.

Tuy nhiên, xung đột biên giới vừa qua với Trung Quốc ở khu vực Đường kiểm soát thực tế ở dãy Himalaya - khiến ít nhất 20 binh sĩ Ấn Độ thiệt mạng - có khả năng sẽ thuyết phục Ấn Độ phá vỡ quy tắc đã được duy trì trong nhiều thập kỷ qua là không liên kết với bất kỳ cấu trúc liên minh cụ thể nào phản đối hoặc ủng hộ một bên thứ ba.

Tuy nhiên, sự phụ thuộc về kinh tế ngày càng lớn của Ấn Độ vào Trung Quốc có cho phép Ấn Độ dễ dàng tham gia một liên minh do Mỹ đi đầu chống lại Trung Quốc?

Vụ đụng độ gần đây giữa quân đội Trung Quốc và Ấn Độ dọc theo đường biên giới tranh chấp giữa hai nước đã làm dấy lên tâm lý chống Trung Quốc ở Ấn Độ và dẫn tới những lời kêu gọi cấm triệt để việc hợp tác thương mại với Trung Quốc. Liên đoàn doanh nghiệp Ấn Độ, tổ chức đại diện cho khoảng 70 triệu thương nhân và nhà bán lẻ địa phương, đã phát động phong trào tẩy chay hàng hóa Trung Quốc và chuẩn bị một danh sách gồm 500 sản phẩm có thể sản xuất tại địa phương thay vì mua từ Trung Quốc. Những đám đông giận dữ đã đập phá và đốt cháy các sản phẩm do Trung Quốc sản xuất ở nơi công cộng.

Tuần trước, Ấn Độ cũng tuyên bố cấm 59 ứng dụng thuộc sở hữu của Trung Quốc, bao gồm Tiktok, còn các công ty của Trung Quốc bị ngăn cản không cho tham gia vào các dự án xây dựng đường cao tốc và bị cấm đầu tư vào các doanh nghiệp vi mô, vừa và nhỏ.

Theo các chuyên gia, việc cấm toàn bộ hàng hóa của Trung Quốc là điều không khả thi do Ấn Độ và Trung Quốc có các mối quan hệ thương mại gần gũi. Thương mại song phương trị giá 88 tỷ USD trong năm tài khóa 2018-2019, nhưng thâm hụt thương mại của Ấn Độ với Trung Quốc lên đến 53,5 tỷ USD – mức thâm hụt thương mại lớn nhất của quốc gia này.

Trung Quốc cũng là nguồn xuất khẩu hàng hóa lớn nhất của Ấn Độ. Nước này xuất khẩu hơn 3.000 sản phẩm sang Ấn Độ, bao gồm đồ chơi, mỹ phẩm, túi xách... tới các thiết bị gia dụng, các thành phần dược phẩm quan trọng, linh kiện ô tô và gang thép. Một số công ty Ấn Độ cũng nhập khẩu các nguyên liệu thô từ Trung Quốc để sản xuất hàng hóa, và việc cấm triệt để trao đổi thương mại với Trung Quốc sẽ khiến các nhà sản xuất Ấn Độ bị tổn thương vì làm gián đoạn chuỗi cung ứng.

Hơn nữa, Ấn Độ đang trở thành điểm đến quan trọng cho đầu tư của Trung Quốc. Theo tính toán của chính phủ Trung Quốc, chỉ trong 3 năm từ 2014-2017, đầu tư của Trung Quốc vào Ấn Độ đã tăng gấp 5 lần, lên khoảng 8 tỷ USD.

Một nghiên cứu của viện Brookings Ấn Độ công bố hồi tháng 3-2020 chỉ ra rằng con số này thấp hơn nhiều so với thực tế, vì không tính đến đầu tư của Trung Quốc qua các nước thứ ba như Singapore và Mauritius hay đầu tư kiểu liên doanh có sự tham gia của các đối tác Trung Quốc. Nghiên cứu ước tính tổng số tiền đầu tư hiện tại và theo kế hoạch của Trung Quốc và Ấn Độ là 26 tỷ USD.

Phát biểu với CNBC, Nirupama Rao – Đại sứ Ấn Độ tại Trung Quốc giai đoạn 2006-2009, nói: “Chừng nào mối quan hệ kinh tế và đầu tư còn tiếp diễn, hai nước sẽ có một mạng lưới quan hệ qua lại rất phức tạp”.

Do đó, bà Rao cho rằng việc “tách rời” khỏi Trung Quốc không phải là một nhiệm vụ dễ dàng. Cựu đại sứ này nói thêm rằng, chắc chắn New Delhi sẽ có những biện pháp nhằm hạn chế sự hiện diện của Trung Quốc trong những lĩnh vực ảnh hưởng tới an ninh của Ấn Độ.

Ấn Độ cần cân nhắc kỹ lưỡng về việc gia nhập các liên minh do Mỹ đi đầu chống lại Trung Quốc, ví dụ như mạng lưới Five Eyes, bởi có thể gây tổn hại tới mối quan hệ Trung-Ấn, đặc biệt trong bối cảnh Ấn Độ đang phụ thuộc rất nhiều vào Trung Quốc về mặt kinh tế. Kẹt giữa một Trung Quốc ngày càng quyết đoán và một nước Mỹ ngày càng khó đoán, Ấn Độ cần phải thận trọng khi tìm hướng đi cho mình.

Khánh An (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.