Ấn Độ gia nhập liên minh Five Eyes: Tiến thoái lưỡng nan

Theo giới phân tích, xung đột biên giới gần đây giữa hai “gã khổng lồ châu Á” – vụ đụng độ gây ra thương vong lớn nhất trong nhiều thập niên qua – có nguy cơ sẽ thúc đẩy Ấn Độ xích lại gần Mỹ, cũng như tính tới việc gia nhập các liên minh do Mỹ lãnh đạo nhằm đối phó với mối đe dọa Trung Quốc, một trong số đó phải kể tới mạng lưới tình báo Five Eyes.

Tuy nhiên, liệu những ràng buộc về thương mại và đầu tư có cho phép Ấn Độ làm điều đó?

Liên minh Five Eyes được hình thành từ một hiệp ước tình báo thời Chiến tranh Lạnh. Ban đầu, đây là một thỏa thuận chia sẻ thông tin tình báo giữa Mỹ và Anh nhằm giải mã tình báo của Liên Xô. Đến cuối những năm 1950, Canada, Australia và New Zealand đã gia nhập liên minh này. Trong bối cảnh hiện nay, khi Liên Xô không còn và Trung Quốc đang trỗi dậy, liên minh Five Eyes – dưới sự lãnh đạo của Mỹ - đã xoay sang để mắt tới Trung Quốc.

Căng thẳng biên giới kích động tâm lý chống Trung Quốc ở Ấn Độ. Nguồn: dw.com.
Căng thẳng biên giới kích động tâm lý chống Trung Quốc ở Ấn Độ. Nguồn: dw.com.

Nhằm đối phó với Trung Quốc cũng như duy trì hòa bình và trật tự luật pháp ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, tháng 12/2019, Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ đã đề xuất liên minh tình báo Five Eyes hợp tác với Ấn Độ cùng Nhật Bản và Hàn Quốc.

Giới phân tích Ấn Độ đã nhiều lần đề cập tới ý tưởng Ấn Độ gia nhập liên minh Five Eyes để đối trọng với Trung Quốc. Tuyên bố rằng “Ấn Độ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải mở rộng và đa dạng hóa sân khấu của xung đột này, bài báo cũng đề xuất Ấn Độ nên gia nhập mạng lưới tình báo Five Eyes bởi vì một mạng lưới chia sẻ tin tức tình báo về Trung Quốc rất quan trọng trong bối cảnh hiện nay.

Ở mức độ nào đó, sự gần gũi và quan hệ truyền thống của các nước trong liên minh Five Eyes còn hơn cả của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Thậm chí Nhật Bản và Hàn Quốc, những đồng minh chủ chốt của Mỹ ở châu Á, cũng chưa được gia nhập liên minh này. Do đó, nếu được mời tham gia Five Eyes, đây sẽ là cơ hội quan trọng, giúp Ấn Độ thắt chặt quan hệ với Mỹ và các đồng minh của Mỹ trong cuộc chiến chống lại sức ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Trung Quốc.

Chính sách đối ngoại của Ấn Độ từ trước tới nay luôn duy trì một sự độc lập chiến lược, điều đó có nghĩa rằng chính quyền của Thủ tướng Narendra Modi phải cân bằng các mối quan hệ song phương với Mỹ, cũng như với Trung Quốc và Nga.

Tuy nhiên, xung đột biên giới vừa qua với Trung Quốc ở khu vực Đường kiểm soát thực tế ở dãy Himalaya - khiến ít nhất 20 binh sĩ Ấn Độ thiệt mạng - có khả năng sẽ thuyết phục Ấn Độ phá vỡ quy tắc đã được duy trì trong nhiều thập kỷ qua là không liên kết với bất kỳ cấu trúc liên minh cụ thể nào phản đối hoặc ủng hộ một bên thứ ba.

Tuy nhiên, sự phụ thuộc về kinh tế ngày càng lớn của Ấn Độ vào Trung Quốc có cho phép Ấn Độ dễ dàng tham gia một liên minh do Mỹ đi đầu chống lại Trung Quốc?

Vụ đụng độ gần đây giữa quân đội Trung Quốc và Ấn Độ dọc theo đường biên giới tranh chấp giữa hai nước đã làm dấy lên tâm lý chống Trung Quốc ở Ấn Độ và dẫn tới những lời kêu gọi cấm triệt để việc hợp tác thương mại với Trung Quốc. Liên đoàn doanh nghiệp Ấn Độ, tổ chức đại diện cho khoảng 70 triệu thương nhân và nhà bán lẻ địa phương, đã phát động phong trào tẩy chay hàng hóa Trung Quốc và chuẩn bị một danh sách gồm 500 sản phẩm có thể sản xuất tại địa phương thay vì mua từ Trung Quốc. Những đám đông giận dữ đã đập phá và đốt cháy các sản phẩm do Trung Quốc sản xuất ở nơi công cộng.

Tuần trước, Ấn Độ cũng tuyên bố cấm 59 ứng dụng thuộc sở hữu của Trung Quốc, bao gồm Tiktok, còn các công ty của Trung Quốc bị ngăn cản không cho tham gia vào các dự án xây dựng đường cao tốc và bị cấm đầu tư vào các doanh nghiệp vi mô, vừa và nhỏ.

Theo các chuyên gia, việc cấm toàn bộ hàng hóa của Trung Quốc là điều không khả thi do Ấn Độ và Trung Quốc có các mối quan hệ thương mại gần gũi. Thương mại song phương trị giá 88 tỷ USD trong năm tài khóa 2018-2019, nhưng thâm hụt thương mại của Ấn Độ với Trung Quốc lên đến 53,5 tỷ USD – mức thâm hụt thương mại lớn nhất của quốc gia này.

Trung Quốc cũng là nguồn xuất khẩu hàng hóa lớn nhất của Ấn Độ. Nước này xuất khẩu hơn 3.000 sản phẩm sang Ấn Độ, bao gồm đồ chơi, mỹ phẩm, túi xách... tới các thiết bị gia dụng, các thành phần dược phẩm quan trọng, linh kiện ô tô và gang thép. Một số công ty Ấn Độ cũng nhập khẩu các nguyên liệu thô từ Trung Quốc để sản xuất hàng hóa, và việc cấm triệt để trao đổi thương mại với Trung Quốc sẽ khiến các nhà sản xuất Ấn Độ bị tổn thương vì làm gián đoạn chuỗi cung ứng.

Hơn nữa, Ấn Độ đang trở thành điểm đến quan trọng cho đầu tư của Trung Quốc. Theo tính toán của chính phủ Trung Quốc, chỉ trong 3 năm từ 2014-2017, đầu tư của Trung Quốc vào Ấn Độ đã tăng gấp 5 lần, lên khoảng 8 tỷ USD.

Một nghiên cứu của viện Brookings Ấn Độ công bố hồi tháng 3-2020 chỉ ra rằng con số này thấp hơn nhiều so với thực tế, vì không tính đến đầu tư của Trung Quốc qua các nước thứ ba như Singapore và Mauritius hay đầu tư kiểu liên doanh có sự tham gia của các đối tác Trung Quốc. Nghiên cứu ước tính tổng số tiền đầu tư hiện tại và theo kế hoạch của Trung Quốc và Ấn Độ là 26 tỷ USD.

Phát biểu với CNBC, Nirupama Rao – Đại sứ Ấn Độ tại Trung Quốc giai đoạn 2006-2009, nói: “Chừng nào mối quan hệ kinh tế và đầu tư còn tiếp diễn, hai nước sẽ có một mạng lưới quan hệ qua lại rất phức tạp”.

Do đó, bà Rao cho rằng việc “tách rời” khỏi Trung Quốc không phải là một nhiệm vụ dễ dàng. Cựu đại sứ này nói thêm rằng, chắc chắn New Delhi sẽ có những biện pháp nhằm hạn chế sự hiện diện của Trung Quốc trong những lĩnh vực ảnh hưởng tới an ninh của Ấn Độ.

Ấn Độ cần cân nhắc kỹ lưỡng về việc gia nhập các liên minh do Mỹ đi đầu chống lại Trung Quốc, ví dụ như mạng lưới Five Eyes, bởi có thể gây tổn hại tới mối quan hệ Trung-Ấn, đặc biệt trong bối cảnh Ấn Độ đang phụ thuộc rất nhiều vào Trung Quốc về mặt kinh tế. Kẹt giữa một Trung Quốc ngày càng quyết đoán và một nước Mỹ ngày càng khó đoán, Ấn Độ cần phải thận trọng khi tìm hướng đi cho mình.

Khánh An (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?