Tương lai với vũ khí không người lái bầy đàn

Kết quả của một nghiên cứu kéo dài 4 năm vừa được một nhóm các nhà nghiên cứu Đại học bang Oregon (OSU) công bố cho thấy một người có thể chỉ huy hàng trăm UAV như thế nào. Theo OSU, những phát hiện này thể hiện một bước tiến quan trọng hướng tới việc sử dụng hiệu quả và kinh tế khi sử dụng thiết bị bầy đàn trong nhiều vai trò khác nhau, từ chữa cháy vùng đất hoang đến vận chuyển gói hàng, ứng phó thảm họa trong môi trường đô thị.

Nghiên cứu OSU được phát triển từ chương trình Chiến thuật tấn công bầy đàn (OFFSET) của Cơ quan Dự án Nghiên cứu Quốc phòng Tiên tiến (DARPA). Được tiến hành trong vòng 4 năm, các nhà nghiên cứu đã triển khai một đàn lên tới 250 phương tiện tự lái (UAV nhiều cánh quạt và máy thám hiểm mặt đất) để thu thập thông tin ở khu vực đô thị, nơi các tòa nhà làm suy giảm khả năng liên lạc qua vệ tinh và tầm nhìn thẳng. Báo cáo của OSU cho biết những đàn này cũng đã được sử dụng tại các địa điểm huấn luyện quân sự ở đô thị để thu thập thông tin có khả năng nâng cao sự an toàn cho quân đội và dân thường Mỹ.

Tương lai với vũ khí không người lái bầy đàn -0
“Chỉ huy bầy đàn” có thể là một công việc của tương lai?

Julie A. Adams, phó giám đốc phụ trách các hệ thống và chính sách đã triển khai tại Viện Hệ thống thông minh và Robot hợp tác của OSU, cho biết: “Dự án yêu cầu sử dụng các công nghệ sẵn có và xây dựng quyền tự chủ cần thiết để chúng được triển khai bởi một người duy nhất được gọi là người chỉ huy bầy đàn. Công việc đó cũng yêu cầu phát triển không chỉ các hệ thống và phần mềm cần thiết mà còn cả giao diện người dùng cho người chỉ huy bầy đàn đó để cho phép một con người duy nhất triển khai các hệ thống mặt đất và trên không này”. Công nghệ luồng thông tin thông minh giúp phát triển giao diện thực tế ảo có tên I3, cho phép người chỉ huy điều khiển bầy đàn bằng các hướng dẫn cấp cao.

Adams nói: “Những người chỉ huy không điều khiển từng phương tiện riêng lẻ bởi vì nếu bạn triển khai nhiều phương tiện như vậy thì họ không thể - một con người không thể làm được điều đó. Ý tưởng là người chỉ huy bầy có thể chọn một vở kịch để thực hiện và có thể thực hiện những điều chỉnh nhỏ cho nó. Dữ liệu khách quan từ những người chỉ huy đàn được đào tạo đã chứng minh rằng một con người có thể triển khai các hệ thống này trong môi trường xây dựng, điều này có ý nghĩa rất rộng ngoài dự án này”.

Tương lai với vũ khí không người lái bầy đàn -0
Bầy đàn UAV chiến đấu và hệ thống chỉ huy.

Nghiên cứu được thực hiện tại Cơ sở Huấn luyện Tập thể Vũ trang Kết hợp của Bộ Quốc phòng Mỹ. Các chỉ huy nhóm cập nhật khối lượng công việc và mức độ căng thẳng của họ cứ 10 phút một lần trong mỗi cuộc tập trận kéo dài nhiều ngày khi các phương tiện bổ sung được giới thiệu. Hơn 100 phương tiện đã được sử dụng để đánh giá mức độ khối lượng công việc của chỉ huy trong cuộc tập trận cuối cùng. Cảm biến sinh lý cung cấp thông tin vào một thuật toán ước tính khối lượng công việc dựa trên mức độ kênh cảm giác và khối lượng công việc tổng thể, báo cáo của OSU.

Adams bình luận: “Ước tính khối lượng công việc của người chỉ huy bầy đàn thường xuyên vượt qua ngưỡng quá tải, nhưng chỉ trong vài phút mỗi lần và người chỉ huy đã có thể hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, thường trong điều kiện nhiệt độ và gió đầy thách thức”.

Những đàn UAV giá rẻ cho chiến đấu

Hải quân Mỹ có thể sử dụng UAV tự động, hỗ trợ trí tuệ nhân tạo (AI) cho cả mục đích tấn công và phòng thủ. Những nhóm UAV này, được gọi là “Super Swarm”, được sử dụng để áp đảo lực lượng phòng không hoặc thực hiện các cuộc không kích kiểu tự sát. Ví dụ, bầy đàn UAV có thể cất cánh từ những nơi khác nhau, như tàu ngầm và máy bay, đồng thời có thể được trang bị theo nhiều cách, như mang bom, thiết bị gây nhiễu điện tử và thiết bị quân sự. Tài liệu cũng nói về việc chế tạo “tàu mẹ” vận chuyển và triển khai những đàn này. UAV được chế tạo hàng loạt bằng cách sử dụng công nghệ in 3D tạo ra những chiếc máy bay dùng một lần, rẻ tiền. Chi phí sẽ phải giảm xuống để bất kỳ đàn UAV nào trong tương lai có thể hoạt động. Một số UAV nhỏ tiên tiến nhất của quân đội đã có giá hơn 200.000 USD mỗi chiếc.

Những bầy đàn UAV của Hải quân Mỹ cũng được sử dụng làm tuyến phòng thủ đầu tiên trong chiến đấu thực tế. Ví dụ, chúng có thể xuyên thủng hàng phòng thủ kiên cố và dọn đường cho cuộc không kích hoặc tấn công mặt đất sau này. Ngay cả khi nhiều máy bay trong đàn bị bắn hạ, điều đó cũng không thành vấn đề vì mục đích là gây ra cho kẻ thù nhiều sự bối rối và chậm trễ nhất có thể. Mỹ không phải là quốc gia duy nhất cân nhắc việc triển khai bầy đàn UAV quân sự. Trung Quốc, Nga và thậm chí cả Israel được cho là đang tiến hành nghiên cứu về bầy đàn UAV tương tự. Vẫn chưa rõ điều gì cụ thể sẽ đến từ tài liệu ngân sách này hay không, nhưng bầy đàn UAV sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết đối với chiến tranh trong tương lai.

Tương lai với vũ khí không người lái bầy đàn -0
Trung Quốc phát triển công nghệ để một đàn UAV có thể bay qua những môi trường không được kiểm soát một cách hoàn toàn tự động.

Đàn máy bay không người lái được điều khiển bằng AI

Hệ thống được cung cấp dữ liệu từ vệ tinh, máy bay không người lái trinh sát khác, phương tiện trên không và thông tin được thu thập bởi đơn vị mặt đất. Tháng 7/2019, đàn UAV không xác định đã tấn công các tàu khu trục của Hải quân Mỹ, dẫn đến cảnh báo. Tháng 5/2021, Israel cho phép sử dụng bầy đàn UAV để xác định vị trí, xác định và tấn công chiến binh Hamas, đây có thể là lần đầu tiên sử dụng bầy đàn UAV trong chiến đấu. Người ta tin rằng Israel đã triển khai một robot bán tự động trong cuộc xung đột gần đây ở Gaza. Mang theo súng máy, robot có tên Jaguar này có khả năng lái xe đến địa điểm được chỉ định, bắn trả và thậm chí tự hủy khi bị xâm phạm. Tuy nhiên, robot cần người điều khiển để bắt đầu bắn từ súng máy. Một bầy đàn UAV hoàn toàn tự động là một cấp độ công nghệ hoàn toàn khác. Chúng là một thực thể được nối mạng hoàn toàn không được kiểm soát bởi con người.

Được vận hành bởi trí tuệ nhân tạo (AI), chúng có thể tiếp tục sứ mệnh của mình, ngay cả khi mất một số UAV trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Hệ thống máy học được cung cấp dữ liệu có nguồn gốc từ vệ tinh, UAV trinh sát khác và phương tiện trên không cũng như thông tin được thu thập bởi các đơn vị mặt đất. Trong vài năm qua, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sử dụng AI và siêu máy tính xác định các địa điểm hoạt động của Hamas và lên kế hoạch tấn công nhằm loại bỏ mọi lợi thế chiến lược. Theo IDF, điều này cho phép họ xem xét dữ liệu thu thập được nhanh hơn nhiều và giảm thời gian cần thiết cho nhiệm vụ của mình. Đơn vị 8200 là Quân đoàn Tình báo của Israel phát triển các thuật toán sử dụng dữ liệu tình báo địa lý, tín hiệu và con người để xác định các điểm tấn công chiến lược này. IDF chưa công bố chi tiết cụ thể về cuộc tấn công bầy đàn tự trị.

Tháng 3/2020, Libya đã sử dụng một phương tiện không người lái tự động để thực hiện những cuộc tấn công vào Lực lượng liên kết của phiến quân Haftar. Nhưng không phải ai cũng hài lòng về chiến tranh do công nghệ dẫn đầu. Tổ chức Theo dõi Nhân quyền thực hiện một chiến dịch chống lại vũ khí tự động hoàn toàn mà tổ chức này gọi là “robot sát thủ”. Theo trang web của họ, “Có những nghi ngờ nghiêm trọng rằng vũ khí tự động hoàn toàn có thể đáp ứng các tiêu chuẩn luật nhân đạo quốc tế, bao gồm các quy tắc phân biệt, cân xứng và sự cần thiết về mặt quân sự, trong khi chúng sẽ đe dọa quyền cơ bản về cuộc sống và nguyên tắc của con người”.

Tương lai với vũ khí không người lái bầy đàn -0
Những chiếc UAV mới có thể thay đổi chiến tranh trong tương lai.

Phát triển UAV có thể tách rời theo modul

Mới đây, Trung Quốc được cho là đã phát triển một loại UAV tách chuyến bay giữa chừng thành những chiếc máy bay nhỏ hơn, độc lập. Hệ thống UAV mới có thể tràn vào không phận đối phương và gây nhầm lẫn cho hệ thống phòng thủ chống UAV và phòng không. UAV có thể tách thành hai, ba hoặc thậm chí sáu UAV nhỏ hơn trong chớp mắt. Các máy bay phụ, lấy cảm hứng từ hạt phong, có thể mở ra một loại hình chiến tranh không người lái mới. Mỗi đơn vị máy bay có thể tách rời được cho là có một cánh quạt duy nhất và có thể bay lượn tự do như UAV thông thường. Được phát triển bởi Giáo sư Shi Zhiwei từ Đại học Hàng không và Du hành vũ trụ Nam Kinh, UAV mới là sản phẩm của nhiều năm nghiên cứu trong lĩnh vực này.

Một nhóm nhà nghiên cứu khác tại Đại học Chiết Giang ở Trung Quốc phát triển công nghệ cần thiết để một đàn UAV bay qua những môi trường không được kiểm soát một cách hoàn toàn tự động. Bất chấp mọi sự phát triển về công nghệ, UAV vẫn bị giới hạn bởi thời gian bay. Vì vậy, thay vì điều khiển UAV nhiều lần để hoàn thành nhiệm vụ, một đàn có thể lập bản đồ một khu vực một cách nhanh chóng. Ví dụ, việc có một đàn máy bay không người lái giám sát các khu vực hoặc tòa nhà bị động đất tấn công được coi là không an toàn đối với con người có thể tạo ra một bản đồ toàn diện hơn về mọi biện pháp cứu trợ cần thiết so với những gì mà một UAV do con người vận hành có thể cung cấp. Bầy đàn bao gồm nhiều robot có kích thước bằng lòng bàn tay được trang bị cảm biến độ cao, camera độ sâu và máy tính tích hợp.

Không giống như đàn UAV của Israel được đề cập ở trên, đàn máy bay này không dựa vào hệ thống định vị toàn cầu (GPS) hoặc hướng dẫn bên ngoài. Vì vậy, khả năng tránh va chạm, phối hợp bầy đàn và hiệu quả bay đều được mã hóa vào thuật toán này, đây là một điều khá kỳ công. Ngoài khu rừng, nhóm nghiên cứu cũng đã thử nghiệm bầy đàn bằng cách yêu cầu nó tuân theo sự chỉ dẫn của một người và tránh các UAV khác trong thí nghiệm ở khu vực có mật độ giao thông cao. Thử thách khi vận hành trong một thành phố có nhiều người và phương tiện chắc chắn là một thách thức lớn ở phía trước.

Diên San (Tổng hợp)

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.