Máy bay do thám không người lái khổng lồ của Mỹ

Cơ quan Dự án Nghiên cứu Tiên tiến Quốc phòng Mỹ (DARPA) vừa Tiết lộ dự án máy bay không người lái XRQ-73 trang bị động cơ lai điện - chuyển đổi nhiên liệu thành điện năng. XRQ-73 là thành quả nỗ lực phát triển máy bay không người lái trinh sát cực kỳ yên tĩnh, hiệu quả cao, được Cộng đồng Tình báo Mỹ đầu tư nghiên cứu cùng với Không quân Mỹ (USAF).

Một máy bay không người lái có cánh bay ngoài tàng hình với hệ thống động cơ lai điện mà DARPA đang phát triển hiện có tên gọi: XRQ-73. DARPA hy vọng sẽ bay thử chiếc máy bay không người lái này vào cuối năm 2024 và cuối cùng chứng minh rằng nó có thể được đưa vào vận hành tương đối nhanh chóng nhằm đáp ứng “nhu cầu vận hành khẩn cấp” chưa xác định. Tên gọi mới phản ánh việc thiết kế tận dụng chương trình máy bay không người lái bí mật trước đây cực kỳ yên tĩnh, hiệu quả cao là XRQ-72A.

Máy bay do thám không người lái khổng lồ của Mỹ -0
Một máy bay không người lái tàng hình bí mật được phát triển trong chương trình SHEPARD của DARPA được đặt tên là XRQ-73.

Chương trình máy bay sử dụng động cơ đẩy lai điện (SHEPARD)

DARPA điều hành SHEPARD với sự hợp tác của Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Không quân (AFRL) và Phòng Nghiên cứu Hải quân (ONR) từ năm 2021. Northrop Grumman là nhà thầu chính cho SHEPARD và công ty con Scaled Composites được mô tả là “nhà cung cấp chính”. Nhóm nghiên cứu Cornerstone, Brayton Energy, PC Krause và cộng sự, và EaglePicher Technologies cũng tham gia vào dự án. Composites đã phát triển XRQ-72 và nổi tiếng với việc sản xuất các thiết kế máy bay có người lái và không có người lái tiên tiến và mới lạ.

Máy bay không người lái SHEPARD có dạng sơ đồ cánh bay tổng thể tương tự với một số thiết kế hiện có đã biết - như RQ-170 Sentinel, P-175 Polecat và X-44A của Lockheed Martin Skunk Wor, cũng như Scaled Composites XRQ-72A. Một thiết kế tuyệt mật của Northrop Grumman được gọi là RQ-180 cũng được suy đoán là có hình dạng chung tương tự như các nét rộng, nhưng lớn hơn nhiều so với thiết kế XRQ-73.

Tuy nhiên, không giống như nhiều thiết kế máy bay không người lái cánh bay hiện có của Mỹ, XRQ-73 có một cặp cửa hút gió ở phía trên phần trung tâm thân máy bay thay vì chỉ một. Hai cửa hút gió của máy bay không người lái SHEPARD nằm ở hai bên một tấm chắn ở giữa. Đây là một cấu hình khác biệt rõ rệt so với cấu hình được thấy trong kết quả công khai đầu tiên mà DARPA đề xuất cho chương trình. Ngoài hệ thống động cơ lai điện, thông tin chi tiết về cách thức cung cấp năng lượng cho XRQ-73 còn hạn chế. Hệ thống động cơ lai điện - kết hợp động cơ chạy bằng nhiên liệu và động cơ điện - giúp cải thiện khả năng tiết kiệm nhiên liệu cũng như một số tính năng khác.

Việc bổ sung thêm pin cho phép vận hành ở chế độ hoạt động hoàn toàn bằng điện yên tĩnh hơn. XRQ-72A trước đó có hai cửa hút gió nhiều phần ở phía trước thân máy bay, một phần cung cấp không khí cho hai máy phát điện. Sau đó, những máy phát điện này cung cấp năng lượng điện cho bốn động cơ đẩy quạt dạng ống dẫn gắn ở phía sau thân máy bay trung tâm. Để đạt được sự yên tĩnh, các kỹ sư sử dụng hệ thống đẩy điện - trong đó điện được tạo ra từ nhiên liệu hydrocarbon lỏng (xăng hoặc dầu diesel).

Máy bay do thám không người lái khổng lồ của Mỹ -0
XRQ-73 có dạng sơ đồ cánh bay không có đuôi. Đặc biệt, đầu cánh nằm trên cùng mặt phẳng với bề mặt cánh máy bay phía dưới, nhưng chúng được làm thon và cắt bớt.

Cho đến nay, không có thông tin chi tiết nào về hiệu suất dự kiến của XRQ-73 được công bố, nhưng DARPA cho biết đây là hệ thống máy bay không người lái (UAS) Nhóm 3 nặng khoảng 567 kg. Theo định nghĩa của quân đội Mỹ, UAS Nhóm 3 nặng đến hơn 600kg, có thể bay ở độ cao từ 3.500 đến 5.486 mét và có tốc độ tối đa từ 185 đến 463 km/giờ. Với trọng lượng 567kg, XRQ-73 được thiết lập lớn hơn đáng kể so với XRQ-72A - cũng có sải cánh dài 9,14 mét, chiều dài 3,35 mét tính từ mũi đến đầu cánh và cao 1,2 mét cũng như bao gồm hệ thống bộ ổn định đầu cánh thẳng đứng.

DARPA tiết lộ SHEPARD “tận dụng kiến trúc lai điện kết hợp một số công nghệ thành phần” từ chương trình Great Horned Owl (GHO) - chương trình đã sản xuất XRQ-72A. Hoạt động Dự án Nghiên cứu Tiên tiến về Tình báo của Cộng đồng Tình báo Mỹ (IARPA), hợp tác với AFRL, đã dẫn đầu chương trình GHO, diễn ra từ đầu những năm 2000 cho đến khoảng những năm 2010.

Máy bay do thám không người lái khổng lồ của Mỹ -0
Cận cảnh hai cửa hút gió và phần còn lại của thân máy bay trung tâm XRQ-73.

Nhu cầu trong quân đội Mỹ về máy bay không người lái

DARPA không chỉ rõ loại nhiệm vụ nào mà XRQ-73 có thể phù hợp, nhưng “RQ” rõ ràng ám chỉ đến một nền tảng ISR (tình báo, giám sát và trinh sát). Thiết kế tàng hình và siêu yên tĩnh của XRQ-73 có vẻ lý tưởng để tiến hành giám sát bí mật ở những khu vực khó xâm nhập và sẽ có khả năng thực hiện điều đó nhiều hơn nữa nếu nền tảng này có thể hoạt động liên tục ở phạm vi mở rộng. Chế tạo một máy bay không người lái có đặc điểm âm thanh giảm đáng kể, nhưng không có những hạn chế lịch sử của hệ thống đẩy hoàn toàn bằng điện - trọng tâm chính trong nỗ lực ban đầu của GHO. Một thiết kế lai điện cũng có thể có đặc điểm hồng ngoại giảm đáng kể. Nhìn chung, nhu cầu trong quân đội Mỹ về máy bay không người lái có khả năng hoạt động trong môi trường tranh chấp hoặc bán tranh chấp đang tăng lên.

Máy bay do thám không người lái khổng lồ của Mỹ -0
Cận cảnh đầu cánh phải của XRQ-73 cho thấy thiết kế thuôn nhọn.

Mặc dù SHEPARD hiện đang được điều hành bởi Bộ Quốc phòng thông qua DARPA, nhưng Cộng đồng Tình báo Mỹ, đặc biệt là Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) với lịch sử lâu dài về vận hành các máy bay có phi hành đoàn và không có phi hành đoàn cực kỳ yên tĩnh chuyên dụng, có thể vẫn quan tâm đến các loại khả năng mà XRQ-73 có thể cung cấp. Thiết kế SHEPHARD được xếp sau RQ-170 - một chương trình khác mà CIA cũng tham gia.

Steve Komadina, giám đốc chương trình SHEPARD của DARPA bình luận: “Chương trình SHEPARD đang hoàn thiện một kiến trúc đẩy và lớp công suất cụ thể như một ví dụ về những lợi ích tiềm năng cho Bộ Quốc phòng Mỹ. Ý tưởng đằng sau chương trình X-prime của DARPA là sử dụng những công nghệ mới nổi và nhanh chóng hoàn thiện một thiết kế máy bay có độ bền lâu dài được giao nhiệm vụ mới có thể được đưa vào sử dụng nhanh chóng”.

DARPA trước đây cho biết họ hy vọng thực hiện chuyến bay đầu tiên trong vòng 20 tháng kể từ khi bắt đầu tích cực phát triển thiết kế SHEPARD bằng cách tận dụng GHO. Nhưng không rõ liệu chương trình có còn đi đúng hướng để đạt được mục tiêu đó hay không.

Máy bay do thám không người lái khổng lồ của Mỹ -0
Hình ảnh từ trên của XRQ-72 cho thấy hình dạng cánh của nó cũng như bộ ổn định đầu cánh thẳng đứng.

Michael Leahy, giám đốc Chiến thuật của DARPA, cũng đã cho biết về SHEPARD:  “Shepard đang sử dụng một chiếc máy bay X thuần túy, Great Horned Owl, đây là một minh chứng tuyệt vời về khả năng tạo ra động cơ lai điện nhưng không phải là thứ bạn có thể sử dụng trong không gian chiến đấu. Chúng tôi sẽ bọc một lớp da mới xung quanh nó để mang lại cho nó khả năng sống sót mà nó cần. Và chúng tôi sẽ cố gắng chứng minh rằng chúng tôi có thể làm được điều đó một cách nhanh chóng”. Các tài liệu ngân sách của Lầu Năm Góc cũng tiết lộ SHEPARD là một nỗ lực rộng lớn hơn nhiều của DARPA, tập trung vào “các phương pháp tiếp cận mới đối với động cơ đẩy lai điện” sử dụng trên những phương tiện không người lái được gọi là Phương tiện tự hành trên không (AGAVE).

Vào khoảng năm 2021, mục tiêu chuyển sang tích hợp cụ thể công nghệ đó “vào một ứng dụng máy bay quân sự độc đáo”. DARPA đã nhận được ít nhất 42,77 triệu USD cho AGAVE và SHEPARD. Vẫn còn phải xem liệu có thêm thông tin chi tiết về XRQ-73 và cách nó được sử dụng trong thực tế, đặc biệt là về chuyến bay đầu tiên dự kiến vào cuối năm 2024. Thông tin chi tiết về XRQ-72 trước đó vẫn còn rất ít trong hơn một thập kỷ kể từ khi chương trình đó lần đầu tiên được tiết lộ công khai.

Máy bay do thám không người lái khổng lồ của Mỹ -0
Thiết kế có bốn cửa hút gió riêng biệt ở phía trước. Yếu tố này nêu bật sự phát triển trực tiếp của XRQ-73 từ XRQ-72A.

Dù sao đi nữa, nhu cầu rõ ràng về một chiếc máy bay không người lái như thế này với hệ thống động cơ đẩy vẫn còn kỳ lạ của nó sẽ là một bước tiến lớn. Tuy nhiên, XRQ-73 có thiết kế cánh bay với “động cơ được đặt trong sơ đồ, rõ ràng nhằm mục đích giảm khả năng bị radar phát hiện cũng như giảm tiếng ồn”. Hơn nữa, phương pháp lai điện dường như nâng cao đáng kể khả năng chịu đựng và tải trọng của máy bay không người lái. Mặc dù về bản chất có thể không nổi bật nhưng XRQ-73 có thể trở thành một chiếc máy bay cực kỳ quan trọng do những yếu tố công nghệ đột phá.

Trang Thuần (Tổng hợp)

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.