Đội quân chó robot

Kỷ nguyên tác chiến điều khiển từ xa

Theo CCTV-7, kênh truyền hình quân sự của Trung Quốc, các binh sĩ thuộc Binh đoàn quân 76 của PLA gần đây đã thực hiện một loạt các cuộc tập trận thực địa tại một vùng đồi núi phía bắc Trung Quốc, thể hiện việc sử dụng "robot 4 chân" trong các cuộc diễn tập phối hợp cùng với các đội bộ binh.

"Không giống như các phương tiện hỗ trợ truyền thống, các hệ thống robot này có thể theo sát binh lính trên địa hình phức tạp và cung cấp hỏa lực ở những nơi binh lính dễ bị tổn thương nhất", một chỉ huy của PLA phát biểu với CCTV trong buổi phát sóng.

Những robot, trông giống như chó máy, được cho thấy mang theo súng trường tự động gắn trên lưng khi chúng di chuyển qua đồng cỏ và bắn yểm trợ cho quân đội PLA. Trong một phân cảnh, một nhóm binh sĩ cơ động chiến thuật và những chú chó robot bò về phía trước để tấn công các mục tiêu giả định.

Các quan chức PLA cho biết các thiết bị này được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ trinh sát, khống chế vị trí của đối phương và hỗ trợ quân đội trong chiến đấu cận chiến. Các robot đã chứng minh khả năng di chuyển trên địa hình gồ ghề, tránh chướng ngại vật và duy trì liên lạc vô tuyến với người điều khiển ở khoảng cách xa.

Các nhà phân tích Trung Quốc cho rằng việc kết hợp máy bay không người lái (UAV) và hệ thống robot mặt đất thể hiện một sự thay đổi trong học thuyết của PLA khi họ tìm cách nâng cao nhận thức chiến trường và khả năng sát thương trong các môi trường giao tranh. Ngoài các robot 4 chân, các cuộc tập trận còn bao gồm các máy bay không người lái chiến thuật nhỏ cung cấp khả năng giám sát và chuyển tiếp dữ liệu mục tiêu cho lực lượng mặt đất.

Các cuộc tập trận diễn ra tại một khu vực biên giới gần Nga, nhưng truyền thông Trung Quốc không nêu rõ địa điểm chính xác. Việc PLA ngày càng tăng cường thử nghiệm các hệ thống không người lái diễn ra trong bối cảnh Hoa Kỳ, Nga và quân đội các nước khác đang nỗ lực triển khai các công nghệ tương tự.

Tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI)

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã đẩy mạnh phát triển các công nghệ quân sự tiên tiến và một trong những bước tiến đáng chú ý nhất là sự ra mắt của các chú chó robot được trang bị vũ khí, xuất hiện trong các cuộc tập trận quân sự.

Những cỗ máy này, được giới thiệu trong các bài báo trên The Guardian, Wired, Inform.kz, và Xpert.digital, đang thu hút sự chú ý toàn cầu với tiềm năng thay đổi cách thức tác chiến hiện đại. Theo The Guardian, trong cuộc tập trận chung "Rồng Vàng 2024" với Campuchia, quân đội Trung Quốc đã trình diễn một chú chó robot Go2 được trang bị súng trường tự động trên lưng. Robot này, được điều khiển từ xa bởi một binh sĩ thông qua thiết bị cầm tay, có khả năng thực hiện các động tác như đi bộ, nhảy, nằm xuống và di chuyển lùi, cho thấy tính linh hoạt trong môi trường chiến trường.

Một đoạn video từ CCTV cũng cho thấy chó robot dẫn đầu một đơn vị bộ binh trong một tòa nhà giả lập, minh chứng cho khả năng hỗ trợ tác chiến trong các kịch bản chiến thuật phức tạp. Theo CNN, những chú chó robot này không phải là mới, chúng đã xuất hiện trong các cuộc tập trận chung với các quốc gia như Lào, Malaysia, Thái Lan..., cho thấy mức độ phát triển tiên tiến của công nghệ này.

Theo The Register, ngoài các chó robot được điều khiển từ xa, Trung Quốc cũng đang phát triển một phiên bản nhẹ hơn, nặng khoảng 15kg, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để tự định vị và truyền thông tin về các chướng ngại vật trên chiến trường, như hàng rào dây thép hay lốp xe. Robot này có thể nhảy, di chuyển tiến lùi và thậm chí nằm xuống để tránh đạn hoặc thực hiện các nhiệm vụ trinh sát.

Những khả năng này khiến chúng trở thành công cụ đắc lực trong các hoạt động như tìm kiếm mục tiêu, phát hiện bẫy hoặc hỗ trợ bộ binh trong môi trường nguy hiểm. Xpert.digital nhấn mạnh rằng các chú chó robot này không chỉ được sử dụng cho mục đích trinh sát mà còn có khả năng tham gia vào các hành động tấn công. Chúng được thiết kế để hoạt động trong các môi trường mà máy bay không người lái truyền thống không thể tiếp cận, như bên trong tòa nhà hoặc khu vực rừng rậm.

Tham vọng dẫn đầu

Mặc dù công nghệ này gây ấn tượng, vẫn có những ý kiến trái chiều. South China Morning Post cho rằng một số nhà phê bình coi các video về chó robot là công cụ tuyên truyền, đặt câu hỏi về khả năng thực chiến của chúng, đặc biệt là việc robot có thể chịu được lực giật của súng trường tiêu chuẩn hay bắn chính xác như binh sĩ được huấn luyện. Tuy nhiên, một nghiên cứu của các nhà khoa học Trung Quốc cho thấy những chú chó robot này có thể vượt qua cả những binh sĩ dày dạn kinh nghiệm trong việc xử lý vũ khí. 

Điều này gợi ý tiềm năng to lớn của công nghệ trong việc thay đổi tác chiến trong tương lai. Trong khi đó, Wired nhấn mạnh rằng chó robot vũ trang không phải là độc quyền của Trung Quốc. Sự khác biệt nằm ở cách Trung Quốc tích hợp vũ khí vào robot và công khai thử nghiệm chúng trong các cuộc tập trận quy mô lớn, thể hiện tham vọng dẫn đầu trong lĩnh vực này.

Sự phát triển của chó robot vũ trang đánh dấu một bước tiến trong việc tích hợp trí tuệ nhân tạo và robot vào tác chiến hiện đại. Như Inform.kz đưa tin, Trung Quốc đang tích cực thử nghiệm không chỉ chó robot mà còn cả máy bay không người lái và xe không người lái trong các cuộc tập trận, cho thấy một chiến lược toàn diện nhằm hiện đại hóa quân đội. Tuy nhiên, công nghệ này cũng đặt ra nhiều câu hỏi về đạo đức và an ninh. Việc sử dụng robot tự hành có khả năng tiêu diệt mục tiêu mà không cần can thiệp của con người có thể dẫn đến những rủi ro lớn, đặc biệt nếu chúng rơi vào tay các lực lượng không được kiểm soát. Trung Quốc đã áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu công nghệ máy bay không người lái để bảo vệ an ninh quốc gia, nhưng sự phổ biến của các công nghệ này trên mạng xã hội và báo chí cho thấy chúng đang nhận được sự chú ý lớn từ công chúng.

Mang theo vũ khí hủy diệt

Đầu năm 2025, một video rùng rợn do AI tạo ra đang lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc, mô tả chiến trường đô thị phi lý, nơi robot chó cầm súng máy và ngân nga một bài đồng dao, săn lùng những chiến binh là con người trong tòa nhà tối đen. Thế nhưng, thực tế có thể còn đáng sợ hơn. Các cuộc tập trận tác chiến đô thị gần đây của quân đội Trung Quốc cho thấy các nền tảng không người lái chỉ được trang bị vũ khí hạng nhẹ có thể gặp khó khăn trong việc tiêu diệt kẻ thù được bảo vệ trong các tòa nhà hoặc hầm trú ẩn dưới lòng đất.

Để đạt được mục tiêu "tiêu diệt toàn diện", các nhà khoa học quân sự Trung Quốc đề xuất trang bị cho robot mặt đất đầu đạn nhiệt áp - loại vũ khí hủy diệt hàng loạt chỉ đứng sau vũ khí hạt nhân về mức độ sát thương. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc chính thức tiết lộ kế hoạch triển khai loại đạn gây tranh cãi này trên các hệ thống không người lái. Dang Chenguang, tác giả chính của nghiên cứu trên Tạp chí Kỹ thuật Thiết bị Vũ khí, cho biết các thành phố hiện đại đã trở thành khu vực chiến sự khốc liệt, nơi mà việc gây nhiễu định vị GPS, nhiễu điện từ và các cấu trúc dày đặc đã vô hiệu hóa các lợi thế của vũ khí truyền thống.

"Các quốc gia đang chạy đua để phát triển hệ thống tự động phải giải quyết bài toán về sự phối hợp giữa con người và máy móc trong điều kiện khắc nghiệt", Dang Chenguang, thành viên Viện Nghiên cứu và Thử nghiệm Norinco Group ở thành phố Tây An (Trung Quốc) viết.

Nhóm dự án đã thử nghiệm các đội máy bay không người lái và robot mặt đất trong nhiều kịch bản chiến đấu khác nhau tại các chiến trường đô thị mô phỏng. Hệ thống đánh giá phân cấp mà họ đề xuất chấm điểm các đơn vị dựa trên nhận thức tình huống, kiểm soát chỉ huy, khả năng liên lạc, tấn công phối hợp và an ninh hệ thống.

Họ cho biết cấu hình tối ưu sẽ bao gồm các máy bay không người lái trên không được trang bị hệ thống quang điện và radar để phát hiện các mục tiêu ngụy trang, đóng vai trò là "mắt và chỉ huy", còn robot mặt đất đóng vai trò là quái thú bọc thép, mang theo các tải trọng nhiệt áp để tấn công ở các hầm trú ẩn dưới lòng đất.

Vũ khí nhiệt áp, chứa đầy kim loại dạng bột như nhôm-magiê-titan-zirconium và các phi kim loại như bo-silicon, phát nổ theo 2 giai đoạn: Ban đầu là phân tán hỗn hợp khí dung, tiếp theo là một quả cầu lửa siêu thanh tới 2.500 độ C. Hiệu ứng chân không tạo ra làm xẹp phổi của những người trong phạm vi vụ nổ, nghiền nát bê tông, làm bốc hơi các mục tiêu trong phạm vi 80 mét và xuyên thủng các boong-ke dày tới 4 mét.

“Đội quân 4 chân” của các nước khác

Truyền thông Nga cũng cho hay, các kỹ sư nước này vừa giới thiệu một robot chó có khả năng mang và phóng rocket quân sự. Trong khi đó, Tổng thống Putin khẳng định vũ khí Nga đi trước phương Tây rất nhiều về độ tiên tiến. Robot này ra mắt  tại Diễn đàn Kỹ thuật Quân sự Quốc tế Quân đội Nga.

Phát ngôn viên của nhóm kỹ sư phát triển robot này cho hay, thiết bị có thể hoạt động trong môi trường dân sự hoặc thời chiến. Nó có thể đi qua những khu vực bị giao tranh tàn phá, cung cấp thiết bị y tế và khảo sát tình hình xung quanh. Ngoài ra, robot chó có thể mang và sử dụng vũ khí. Tờ Vice dẫn nguồn tin RIA cho biết, robot này có thể “tuần tra, bảo đảm an ninh và xác định mục tiêu”.

Trong một triển lãm thương mại, Lục quân Mỹ đã ra mắt thiết kế chó robot được trang bị súng trường bắn tỉa Creedmoor 6,5mm, có thể bắn chính xác mục tiêu cách 1.200m. Theo tờ Dailymail, thiết kế chó robot gắn súng trường tự động mục đích đặc biệt (SPUR), là sản phẩm của công ty Ghost Robotics và nhà sản xuất vũ khí SWORD International ở Sparks, bang Nevada.

Ấn Độ cũng đã giới thiệu những con chó robot đầu tiên, được hỗ trợ AI, diễu hành qua đường phố Pune như một phần của cuộc diễu hành Ngày Quốc phòng. Màn trình diễn của chó robot, hay còn gọi là Thiết bị chân đa năng (MULE) đã trở thành tâm điểm của buổi diễu hành, nhấn mạnh những nỗ lực của Ấn Độ trong việc hiện đại hóa lực lượng vũ trang.

Trong cuộc chiến Ukraine hiện nay, chó robot đã được sử dụng trên thực địa, đánh dấu lần đầu tiên những cỗ máy này được triển khai chiến đấu. Được chế tạo bởi công ty Robot Alliance của Anh, các hệ thống này không tự hành mà được điều khiển từ xa. Chúng có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ mà các UAV khác ở Ukraine đã làm, bao gồm trinh sát và bất ngờ tấn công binh sĩ.