Bí mật tình báo Mỹ bị tuồn cho Đức Quốc xã như thế nào?

Georg Nicolaus là đại úy quân đội kiêm chủ ngân hàng Đức đã từng có thời gian làm việc tại Colombia (Nam Mỹ), ông là ứng viên hoàn hảo để thành lập mạng lưới Mỹ Latinh nhằm do thám Mỹ trong thời Thế chiến II. Thời kỳ đó xứ Colombia là căn cứ quan trọng cho Đức Quốc xã (ĐQX): nguồn cung cấp bạch kim cho các ngành công nghiệp thời chiến.

Bạch kim được tuyên bố là vật liệu chiến lược trong thời Thế chiến II, thứ kim loại quý này có nhiều công dụng khác nhau. Ngày hôm nay nó được dùng trong các bộ chuyển đổi xúc tác và chế tác đồ trang sức, nhưng trong thời Thế chiến II, bạch kim dùng để chế tạo động cơ máy bay nhiệt độ cao vì điểm nóng chảy của bạch kim lên tới 1768.4oC) và vị trí chiến lược nằm kế cạnh kênh đào Panama, cũng là nơi ở của 5.000 kiều dân Đức.

Bí mật tình báo Mỹ bị tuồn cho Đức Quốc xã như thế nào? -0
Fort Lincoln (Mỹ) - nơi giam giữ hàng nghìn tù binh chiến tranh Đức, Nhật sau Thế chiến II. Ảnh nguồn: drloihjournal.

Mexico cũng có vị trí lý tưởng để do thám gã hàng xóm phương Bắc. Ít nhất 50 điệp viên ĐQX đã hoạt động ở biên giới Mỹ - Mexico hồi đầu thập niên 1940, bao gồm 3 tổ chức gián điệp nằm vùng ở Berlin, Hamburg và Cologne. Năm 1939, Georg Nicolaus được biệt phái tới Mexico để thu thập thông tin tình báo về các nỗ lực chiến tranh của Mỹ trong việc phân phối gián điệp trên khắp Nam Mỹ và Âu Châu. Trong vòng 1 năm, Nicolaus đã giám sát tổ chức gián điệp lớn nhất trong số 3 nhóm. Bằng cách sử dụng các bí danh “Max” và “Enrique López”, Nicolaus đã phát triển một mạng lưới rộng khắp bao gồm cả Arnold Karl Franz Joachim Ruge - một điệp viên đã tạo ra Microdot, hiểu nôm na là một dạng công cụ tí hon dùng để truyền tải một lượng lớn các thông tin tình báo. 

Chẳng hạn như Microdot số 357 đã thông tin cho ĐQX rằng Mỹ đã nắm được nguồn tình báo về các chiến cơ của Đức. Sau vụ Trân Châu Cảng, Max đã gửi 2 lá thư khác mang theo các Microdot tới Berlin nhằm báo cáo về hình thái cuộc tấn công sắp tới của Hải quân Hoa Kỳ ở Nam Thái Bình Dương và Bắc Nhật Bản, cùng với tên những thiết giáp hạm đi qua kênh đào Panama và trực chỉ Thái Bình Dương.

Búp bê Microdot

Quá trình sử dụng Microdot có tính kỹ thuật cao. Các điệp viên sẽ chụp ảnh tình báo và sử dụng các ống kính đặc biệt nhằm sao chép hình ảnh, giảm kích thước và in thông tin lên phim độ nhạy cao. Liền đó các bức ảnh có thể giảm kích cỡ bằng dấu chấm ở cuối câu. Một số Microdot (chấm siêu nhỏ) nằm giấu ở nơi dễ thấy, chúng được thêm vào thư từ gửi đến những “hộp thư chết”: một dạng địa chỉ đóng vai trò là vùng đệm giữa các điệp viên và trụ sở tình báo Đức. Các điệp viên cũng mang Microdot sang Châu Âu ngay trên quần áo của họ hoặc giấu chúng trong các con búp bê dùng làm quà tặng trẻ con. (Những điệp viên hiện đại dùng Microdot để tiến thêm một bước nữa trong việc phát triển ra kỹ thuật dựa trên ADN để gửi các thông điệp được mã hóa).

Vào đầu thập niên 1940, Nicolaus đã tuyển dụng một người bạn Đức tên là Max Vogel làm trung gian chuyển thư từ ở Colombia. Nicolaus đã mang những bức thư có chứa Microdot tới Colombia và tại đó Max Vogel chuyển tiếp chúng đến các hộp đựng đồ ở Peru, Chile, Argentina hoặc Brazil. Tại những nơi đó, thư từ sẽ được gửi trực tiếp đến Đức thông qua ngả Tây Ban Nha hoặc Bồ Đào Nha. Max Vogel cũng thu thập thông tin về ngành dầu khí của Venezuela cho ĐQX, đồng thời gửi cho Nicolaus thông tin chi tiết về cách tốt nhất để chuyển tiền sang Colombia. Mặc dù buổi ban đầu người Đức phái Nicolaus hành động nhằm thu thập hoạt động gián điệp kinh tế, nhưng chủ ngân hàng này đã tập trung rất nhiều thông tin tình báo về hải quân và hàng hải khi chiến tranh tiến triển.

Bí mật tình báo Mỹ bị tuồn cho Đức Quốc xã như thế nào? -0
Loại búp bê trẻ con được điệp viên Georg Nicolaus sử dụng để chuyển tải thông tin tình báo dưới dạng Microdot. Ảnh nguồn: FBI.

Georg Nicolaus đã tiếp cận một đài phát thanh bí mật tại Mexico City, và được dạy cách dùng những tín hiệu điện báo cùng các công thức hóa học mới nhất để tạo nên thuốc nổ. Nicolaus trực tiếp kiểm soát 2 điệp viên ở Mỹ và có thêm những đường dây liên lạc khác nhằm cung cấp thông tin mật về các oanh tạc cơ và chiến cơ của Mỹ, cũng như mức độ sản xuất dầu, nhôm và thép trên đất Mỹ, theo những gì đã được tiết lộ trong cuốn sách “Chiến tranh Tango” về thời Thế chiến II của tác giả Mary Jo McConahay.

Số phận bậc thầy gián điệp

Josephus Daniels (đại sứ Mỹ tại Mexico) đã trao cho chính quyền Mexico nhiều bằng chứng về các hoạt động gián điệp của các điệp viên Abwehr (cơ quan tình báo quân sự của Đức Quốc xã hoạt động trong giai đoạn 1920 - 1945) bao gồm quý ông cao dỏng, tóc vàng Georg Nicolaus. nhưng khi đó Tổng thống Avila Camacho đang rất cần cân bằng đồng minh kinh tế của Mexico là Đức nhằm chống lại đồng minh địa lý của họ là Mỹ. Do vậy đã không có bất kỳ hành động khó chịu nào xảy ra mãi cho đến đầu năm 1942 sau khi xảy ra vụ tấn công Trân Châu Cảng. Nicolaus bị tóm và bị giải về phương Bắc, nơi người Mỹ không vội vàng đưa ông cho Berlin. Nicolaus đến Mỹ với những tang vật bị buộc tội gồm cả các Microdot.

Bí mật tình báo Mỹ bị tuồn cho Đức Quốc xã như thế nào? -0
Biên giới Mỹ - Mexico năm 1926.

Trong khi phía Mỹ cố ép Nicolaus để lấy thông tin thì người đồng đội Ruge bị đưa tới một trại tập trung  ở Mexico. Nicolaus tìm cách lo lót để thoát thân và chiếm lấy cơ hội trở thành người đứng đầu tổ chức gián điệp báo cáo cho Berlin. Rất nhiều lá thư và búp bê ẩn giấu các Microdot đã được lưu hành trong suốt thời chiến. Năm 1946, Ruge qua đời ở Mexico (theo một tài khoản thì cho rằng ông này đã tự vẫn) vào cái ngày sau khi Ruge dọa sẽ giết bất kỳ sĩ quan cảnh sát nào nếu họ cố gắng bắt giữ ông ta. Tuy vậy vòng gián điệp vẫn còn nguyên vẹn. Dựa trên thông tin của FBI, Mexico thông tin cho đại sứ Mỹ rằng họ đã bắt giữ 21 nghi phạm và có ý định “hồi hương” về Đức - nói cách khác là đuổi thẳng. Khi việc này xảy ra chỉ có 13 người bị trục xuất, số còn lại đã đào tẩu hoặc “hối lộ” để thoát khỏi nơi giam giữ. 

Về phần Georg Nicolaus, viên sĩ quan tình báo này đã được trao tặng Huy chương Chữ thập sắt hạng nhất vì đã phục vụ cho Đức trong suốt Thế chiến II, ông này vẫn ở Mỹ trong ít nhất 4 năm sau khi bị bắt vào năm 1942. Theo sử gia người Mexico, Alicia Gojman, thì Georg Nicolaus đã bị giam giữ tại Fort Lincoln cùng với hàng ngàn tù chiến tranh người Đức và Nhật. Năm 1895, Fort Lincoln được thành lập như một đồn quân sự để thay thế cho Fort Yates, sau khi Fort Abraham Lincoln bị đóng cửa ở mạn Tây của sông Missouri vào năm 1891. Năm 1941, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đã biến Fort Lincoln thành trại giam các thủy thủ nước ngoài, những người bị bắt khỏi tàu của họ và bị giam giữ vì tội tham chiến trong Thế chiến II  - mặc dù Hoa Kỳ vẫn giữ thái độ trung lập.

Bí mật tình báo Mỹ bị tuồn cho Đức Quốc xã như thế nào? -0
Nữ công nhân tham gia sản xuất máy bay B-17 tại Công ty hàng không Douglas ở Long Beach, California, tháng 10/1942.

Viên chức Gestapo từ chối chia sẻ  khi chiến sự đang nổ ra, song FBI nói rằng Nicolaus đã cung cấp thông tin chi tiết về các hoạt động gián điệp của Đức sau khi Thế chiến II chấm dứt. Người ta biết rất ít thông tin về chuyện gì đã xảy ra với Georg Nicolaus, người trạc tuổi 50 vào năm 1945, còn cả FBI lẫn BND (Cơ quan tình báo Đức) hầu như cũng im lặng. Nhiều đồng nghiệp thời ĐQX của Nicolaus đã đào tẩu sang Nam Mỹ và sử dụng cái gọi là “Đường chuột” - thuật ngữ ám chỉ đến một số hệ thống các tuyến đường đào tẩu của các phần tử ĐQX và phát xít chạy trốn khỏi Đức và Châu Âu từ năm 1945 trở đi ngay sau Thế chiến II.

Những tuyến đường này chủ yếu đi sang các nơi trú ẩn của Châu Mỹ mà cụ thể là ở Argentina, mặc dù cũng có thể ở Paraguay, Colombia, Brazil, Uruguay, Mexico, Chile, Peru, Guatemala, Ecuador và Bolivia cũng như sang Mỹ, Canada, Australia, Tây Ban Nha và Thụy Sỹ. Thậm chí CIA còn mở một cuộc điều tra xa hơn khi cho rằng Adolf Hitler vẫn còn sống và dùng Colombia làm căn cứ của mình khoảng vài tháng trong năm 1954 trước khi chuyển sang Argentina. Tuy nhiên, giả thuyết này phần lớn đã bị bác bỏ bởi giới sử gia và các bản ghi nhớ được giải mật bởi CIA đã bị xóa khỏi trang web của cơ quan này.

Phan Bình (Tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.