Tiết lộ về tên lửa vũ trụ tối mật của Liên Xô

Mới đây, Đài truyền hình TV Zvezda của Nga đã mang đến cho thế giới cái nhìn đầu tiên về “tên lửa vũ trụ” tối mật Shchit-2, hoặc ít nhất là một bản mô phỏng của nó.

Đây là một loại vũ khí không gian giống tên lửa từ thời Liên Xô chủ yếu nhằm mục đích bảo vệ các trạm vũ trụ quân sự Almaz khỏi các mối đe dọa tiềm tàng. Shchit-2 - dự án tiếp theo của hệ thống tự vệ Shchit-1 - có khẩu pháo 23mm - R-23M - là khẩu súng duy nhất được bắn trong không gian, ít nhất là điều mà chúng ta biết về nó.

Tên lửa vũ trụ bí mật của Liên Xô

NPO Mashinostroyenia là một công ty phát triển không gian nhà nước của Nga, được phát triển từ một thực thể Liên Xô, được gọi đơn giản là OKB-52, chịu trách nhiệm phát triển các trạm vũ trụ Almaz trong số những thứ khác.

Chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu tới NPO Mashinostroyenia vào đầu năm 2021 mang lại cái nhìn tốt nhất và đầy đủ nhất về hệ thống Shchit-1 cho đến nay. Chương trình Almaz là một nỗ lực bí mật nhằm phát triển các trạm vũ trụ quân sự, chủ yếu được trang bị để thực hiện các nhiệm vụ tình báo, giám sát và trinh sát, ẩn trong dự án trạm vũ trụ dân sự Saylut.

Nỗ lực Almaz bắt đầu từ thập niên 1960, chỉ chính thức được giải mật vào đầu thập niên 1990 sau khi Liên Xô sụp đổ. Liên Xô lên kế hoạch trang bị “vũ khí” cho các trạm Almaz ngay từ đầu vì lo ngại các cuộc tấn công bằng vũ khí chống vệ tinh của Mỹ - bao gồm các “vệ tinh sát thủ” nhỏ nhưng có khả năng cơ động cao và các máy bay đánh chặn truyền thống hơn. Một ví dụ về hệ thống Shchit-1 thực sự được đưa vào không gian với vệ tinh Almaz OPS-2.

Liên Xô cũng đã tiến hành một cuộc thử nghiệm bắn đạn thật từ xa với hệ thống vào ngày 24-1-1975, tức ngày cuối cùng của trạm trên quỹ đạo. Kết quả của cuộc thử nghiệm vẫn được bảo mật và trạm vũ trụ Almaz tiếp theo, OPS-3, được phóng lên mà không có bất kỳ vũ khí nào được lắp đặt. OPS-4, chưa từng lên vũ trụ, được cho là mang hệ thống Shchit-2. Tuy nhiên, không có dấu hiệu nào cho thấy Shchit-2, mặc dù sự tồn tại chung của nó đã từng được biết đến trước đó, đã từng đi vào không gian và thông tin chi tiết về hệ thống vẫn còn rất hạn chế.

Về bản thân “vũ khí”, Leonard Smirichevsky, người đứng đầu NPO Mashinostroyenia hiện tại, mô tả nó với phóng viên của TV Zvezda là có 4 thành phần chính. Cơ sở của hệ thống là một động cơ tên lửa nhiên liệu rắn, sau đó được gắn vào hệ thống ổn định quay bao gồm một bánh xe quay với các cánh tản nhiệt dạng lưỡi dao. Có một phần đầu đạn đẩy -đầu đạn hỗn hợp và tiếp theo là một thiết bị tìm kiếm radar giống như vòi ở phía trước.

Cho đến nay, phần động cơ - đầu đạn là phần thú vị nhất. Bề ngoài, nó có vẻ như là một mảng tròn các điện tích nhỏ, giống như quả lựu đạn, mà người ta tưởng tượng sẽ tạo ra một đám mây mảnh đạn đặc biệt nguy hiểm đối với các vật thể khác trong chân không vũ trụ. Tuy nhiên, những quả đạn này thực sự rắn và được thiết kế để hoạt động như những tên lửa đánh chặn, phá hủy bất cứ thứ gì chúng bắn trúng thông qua lực tác động tuyệt đối.

Không ai biết điều gì đã xảy ra với Shchit-2 sau khi chương trình Almaz kết thúc vào năm 1978. Cũng không rõ tại sao người Nga lại quyết định xem xét hệ thống này vào thời điểm hiện nay. Sự việc diễn ra trong bối cảnh các cuộc thảo luận mới về vũ khí chống vệ tinh trên quỹ đạo, bao gồm vũ  khí đánh chặn và vũ khí năng lượng dẫn đường, cũng như vệ tinh sát thủ, và sự phát triển của các hệ thống này, cả ở Nga và Mỹ, cùng với các quốc gia khác.

Vũ khí không gian Shchit-2 được trưng bày tại NPO Mashinostroyenia.
Vũ khí không gian Shchit-2 được trưng bày tại NPO Mashinostroyenia.

Các trạm vũ trụ quân sự Almaz

Các trạm vũ trụ quân sự Almaz, bắt đầu hoạt động lần đầu tiên vào đầu thập niên 1960, được dự định trang bị vũ khí ngay từ đầu. Các trạm Almaz được kỳ vọng là các bệ quân sự đa năng trong không gian.

Kế hoạch này là dành cho các loại đầu tiên được cấu hình chủ yếu cho một loạt nhiệm vụ tình báo, giám sát và trinh sát với camera và nhiều hệ thống cảm biến khác. Sự chậm trễ trong quá trình phát triển gói cảm biến đã ảnh hưởng đến toàn bộ chương trình.

Năm 1971, Liên Xô phóng một trạm vũ trụ dân sự - Salyut - kết hợp một số công việc thiết kế được phát triển theo chương trình Almaz, cùng với các thành phần từ tàu vũ trụ Soyuz. Chương trình Salyut cuối cùng đã cung cấp vỏ bọc cho các trạm vũ trụ Almaz. Trong số 7 trạm vũ trụ Salyut được phóng từ năm 1971 đến năm 1991, có 3 trạm thực sự thuộc loại quân sự.

Trạm Almaz đầu tiên, được gọi công khai là Salyut-2 và còn được gọi là OPS-1, được đưa vào hoạt động vào năm 1973. Tuy nhiên, một tai nạn trên tàu ngay sau khi phóng đã buộc Liên Xô phải từ bỏ nó trước khi một phi hành đoàn thực sự có thể được cử tham gia.

OPS-2, còn được gọi là Salyut-3, tiếp nối vào năm 1974. Trạm này được lên đến quỹ đạo thành công vào ngày 25-6-1974. Phi hành đoàn ở đó trong 15 ngày để thử nghiệm camera quan sát Trái đất bằng kính thiên văn Agat-1 trên tàu, được cho là có thể tạo ra hình ảnh về mặt đất với độ phân giải cao. Phi hành đoàn thứ hai đã không đến được trạm vào cuối năm 1974 sau khi tàu vũ trụ Soyuz của họ gặp sự cố.

Nhiệm vụ thứ ba đối với OPS-2 sau đó bị hủy bỏ và nó hoạt động ở chế độ không người lái cho đến khi rời khỏi quỹ đạo vào ngày 24-1-1975. Tháng 9-1974, nhân viên trên mặt đất thu hồi từ xa một “pod” (kén) có phim từ máy ảnh Agat-1, sau đó quay trở lại Trái đất và được phục hồi.

Trạm vũ trụ Almaz tiếp theo, được gọi là OPS-3 và Salyut-5, không có vũ khí nào trên tàu, ít nhất là theo những gì mà chúng ta biết được. Kế hoạch cho một trạm OPS-4 bao gồm một hệ thống tự vệ Shchit-2 mới, được cho là được thiết kế để bắn các tên lửa đánh chặn, nhưng không có hình ảnh nào về loại vũ khí đó được công khai.

Liên Xô cũng đã phát triển các loại súng tự vệ chuyên dụng cho các phi hành gia vũ trụ, chẳng hạn như TP-82 nhưng chúng được dự định sử dụng trên Trái đất chứ không phải trong không gian.

Trang Thuần (Tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.