Tiết lộ mới về vụ án gián điệp Jonathan Pollard

Jonathan Pollard, cựu chuyên gia phân tích tình báo Hải quân Mỹ, bị giam giữ vào năm 1987 vì tội bán các bí mật của Mỹ cho Israel. Nhưng mới đây, Trường đại học George Washington cung cấp các tài liệu giải mật của CIA cho thấy một số chi tiết mới về các hoạt động gián điệp đã biến Pollard thành một trong những nhân vật gây tranh cãi nhất trong lịch sử tình báo Mỹ.

Theo đó, Pollard chỉ cung cấp cho Israel những thông tin mà Mỹ có được về các quốc gia Trung Đông và Arập, nhất là chương trình vũ khí hạt nhân của Pakistan. Sau 25 năm Pollard bị bắt giam, những thông tin mới đã minh oan cho Pollard và những người ủng hộ Pollard đòi Mỹ trả tự do cho người này ngay lập tức.

Với tội danh bán những bí mật của Mỹ cho Israel, Jonathan Pollard phải ngồi tù chung thân - mức án tương tự dành cho Aldrich Ames và Robert Hanssen, hai sĩ quan tình báo Mỹ bị buộc tội làm gián điệp cho Liên Xô, trong thời Chiến tranh lạnh.

Sau khi Pollard bị bắt giữ vào năm 1985, vụ án của ông đã gây chia rẽ sâu sắc giữa người Mỹ và người Do Thái. Đối với Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA), Pollard là một trong những điệp viên nguy hiểm nhất trong lịch sử tình báo Mỹ. Nhưng đối với những người ủng hộ Pollard, ông được coi là anh hùng của Nhà nước Do Thái, thậm chí một quảng trường ở Jerusalem được mang tên ông.

Trong hai năm 1984 và 1985, người Israel chỉ yêu cầu ông cung cấp các thông tin về hạt nhân, quân sự và kỹ thuật của các quốc gia Arập, Pakistan và Liên Xô chứ không phải của Mỹ - theo tài liệu mới giải mật mang tiêu đề "Vụ án gián điệp Jonathan Jay Pollard: Báo cáo đánh giá tổn hại" (lập năm 1987) được Thư khố An ninh quốc gia Trường đại học George Washington công bố vào hôm 14/12 vừa qua.

Sau khi tốt nghiệp đại học Stanford khoa Chính trị học, Pollard bắt đầu làm chuyên gia phân tích cho Trung tâm Cảnh báo chống khủng bố (ATAC) thuộc Tình báo Hải quân Mỹ từ tháng 6/1979 lúc 24 tuổi. Theo tài liệu mới được công bố, Pollard bị đánh giá là người không ổn định về cảm xúc, có hành vi không nhất quán, có những vấn đề về tài chính, sử dụng ma túy. Do đó vào tháng 8/1980, Pollard bị tước quyền sử dụng thông tin tuyệt mật và cấp trên gửi ông đến một chuyên gia tâm thần.

Tuy nhiên, chưa đến 8 tháng sau đó, chuyên gia này kết luận Pollard hoàn toàn có khả năng thi hành bổn phận và "không có nguy cơ về an ninh". Quyền sử dụng thông tin mật của Pollard được phục hồi vào tháng 1/1982 và đến tháng 6/1984, ông bắt đầu bán các bí mật tình báo cho Israel cho tới khi bị bắt giữ vào ngày 21/11/1985.

Người đầu tiên Pollard tiếp xúc là Aviem Sella, cựu đại tá Không quân Israel (IAF) đang học tại Đại học New York. Sau đó, Sella giới thiệu Pollard cho Joseph Yagur, cố vấn khoa học ở Lãnh sự quán Israel đặt tại thành phố New York, lúc ấy đang làm việc cho một cơ quan tình báo thuộc Bộ Quốc phòng Israel gọi là LAKAM (Cơ quan về các mối quan hệ khoa học).

Theo tài liệu giải mật, Yagur yêu cầu Pollard cung cấp thông tin về khoa học và quân sự của các quốc gia Arập, Pakistan và Liên Xô. Nhưng, Israel không đòi hỏi hay nhận được thông tin tình báo liên quan đến một số nguồn an ninh quốc gia nhạy cảm nhất của Mỹ. Pollard thật ra không thu thập thông tin chống lại nước Mỹ, nhưng ông phạm luật liên bang về việc thu thập hay chuyển giao thông tin quốc phòng để giúp một chính quyền nước ngoài.

Tài liệu giải mật cũng bao gồm nhiều chi tiết mới về những thông tin mà Israel muốn được cung cấp như là: hệ thống liên lạc của Syria, các chương trình tên lửa của Ai Cập và hệ thống phòng không của Liên Xô. Israel cũng đặc biệt yêu cầu Pollard cung cấp công nghệ tình báo tín hiệu để có thể nghe lén những cố vấn Liên Xô ở Syria.

Trong đề mục "Những gì mà Israel không yêu cầu" của tài liệu giải mật, CIA nhấn mạnh: Người Israel "không hề bày tỏ sự quan tâm đến các hoạt động, kế hoạch, khả năng hay trang thiết bị của quân đội Mỹ". Tài liệu cũng nêu rõ: Pollard tự nguyện giao 3 bản báo cáo tình báo hàng ngày của Mỹ mà phía Israel không hề yêu cầu song lại có ích cho họ. Cuối cùng, Pollard đã giao cho Israel tất cả 1.500 bản báo cáo như thế về Trung Đông và Bắc Phi (gọi tắt là MENAS), về vùng ven Địa Trung Hải (MELOS) và Ấn Độ Dương.

Theo tài liệu giải mật, Jonathan Pollard còn cung cấp cho Israel các thông tin chi tiết về chương trình hạt nhân đáng lo ngại của Pakistan mà tình báo Mỹ thu thập được. CIA tiết lộ, Pollard tập trung vào "thông tin tình báo về chương trình hạt nhân của Arập và Pakistan" và cung cấp cho Israel thông tin về một cơ sở tái xử lý plutonium gần Islamabad.

Người Israel biểu tình bên ngoài Đại sứ quán Mỹ ở Tel Aviv đòi thả Jonathan Pollard, ngày 20/6/2011.
Người Israel biểu tình bên ngoài Đại sứ quán Mỹ ở Tel Aviv đòi thả Jonathan Pollard, ngày 20/6/2011.

Theo A.Q. Khan, cha đẻ bom hạt nhân của Pakistan, Islamabad có khả năng kích nổ một thiết bị hạt nhân. Mỹ đã có cảnh báo về chương trình chế tạo bom hạt nhân của Pakistan vào thập niên 70 và cùng làm việc với các quốc gia phương Tây để ngăn ngừa mưu đồ làm chủ các công nghệ phục vụ chương trình vũ khí hạt nhân của Islamabad.

Tài liệu giải mật cũng cho biết về điệp vụ năm 1979 của Cơ quan Tình báo Pakistan (ISI) gọi là Rising Sun (Mặt trời mọc) nhằm lật tẩy Rafiq Munshi, nhà khoa học Pakistan làm việc cho CIA. Chiến dịch “Mặt trời mọc” cuối cùng dẫn đến việc vạch trần một nhóm điệp viên CIA giả làm nhà ngoại giao làm việc trong Đại sứ quán Mỹ ở Islamabad và Lãnh sự quán ở thành phố Karachi.

Nhưng, không lâu sau khi Ronald Reagan đắc cử Tổng thống Mỹ, CIA kết thúc các chiến dịch chống chương trình vũ khí hạt nhân của Pakistan sau khi thấy nước này có mối quan hệ đối đầu với Liên Xô.

Năm 1985 được coi là "Năm của gián điệp" ở Mỹ sau hàng loạt những vụ bắt giữ và một vụ đào ngũ tiết lộ vài vụ tình báo nước ngoài xâm nhập vào các cơ quan quốc phòng và tình báo Mỹ. Ngày 22/11/1985, nhân viên CIA lâu năm tên là Larry Wu-Tai Chin bị Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) bắt giam và buộc tội làm gián điệp cho Trung Quốc.

Hai ngày sau, cựu nhân viên Cơ quan An ninh quốc gia (NSA) là Ronald Pelton bị bắt và buộc tội cung cấp cho Liên Xô các chi tiết về 5 chiến dịch tình báo tín hiệu của Mỹ. Nhưng, không vụ bắt giữ nào gây ấn tượng bằng vụ án Jonathan Pollard. Thông tin về vụ án gián điệp Pollard xuất hiện trên khắp các mặt báo trong nhiều năm.

Câu chuyện về cuộc đời của Jonathan Pollard cũng như các chi tiết về hoạt động gián điệp của ông cho Israel  trở thành đề tài nóng bỏng cho báo giới và các nhà xuất bản. Năm 1998, nhằm tạo điều kiện cho Pollard được phía Mỹ trả tự do, chính quyền Israel chính thức thừa nhận ông là tài sản của Israel. Và, cựu Giám đốc CIA George J. Tenet cho biết chính quyền Israel lại đặt vấn đề thả Pollard lần nữa vào năm 2006. Mới đây nhất là vào tháng 1/2011, Thủ tướng Benjamin Netanyahu của Israel tiếp tục đề nghị Tổng thống Barack Obama trả tự do cho Jonathan Pollard nhưng không thành công

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.