"Kỷ nguyên vàng" của chủ nghĩa khủng bố

Khủng bố là từ quá quen thuộc với thế giới sau vụ tấn công nước Mỹ ngày 11/9/2001. Thế nhưng ít ai biết, những năm 70 thế kỷ trước mới chính là giai đoạn khủng bố Trung Đông hoành hành mạnh nhất ở nước Mỹ. Dưới thời của mình, Tổng thống Richard Nixon đã phải chật vật với giai đoạn được coi là “kỷ nguyên vàng” của chủ nghĩa khủng bố.

"Kỷ nguyên vàng"

Thời đó, các phần tử cực đoạn lợi dụng giai đoạn phát triển ồ ạt của hàng không thế giới để tăng cường các vụ khủng bố nhằm vào dân thường. Giai đoạn này được khắc họa lại trong bộ phim tài liệu "The Seventies" (Những năm 70) vừa phát trên kênh CNN.

Trong 14 năm kể từ ngày 11/9/2001, chỉ có chừng 20 vụ tấn công khủng bố ở Mỹ khiến 74 người thiệt mạng. Còn trong những năm 70, khủng bố đã giết tới 184  người ở Mỹ và làm bị thương hơn 600 người. Theo thống kê của Bộ Giao thông Mỹ, từ năm 1970 đến 1979 có 112 vụ cướp máy bay nội địa.

Làn sóng khủng bố tôn giáo cũng phát triển trong thập niên 70 này với tổ chức tôn giáo cánh hữu Liên đoàn Bảo vệ Do Thái thực hiện 44 vụ đánh bom và tấn công, trong đó một nửa nhằm vào các mục tiêu ở New York, Los Angeles và Chicago. Khủng bố sắc tộc và chủ nghĩa dân tộc cũng thường xuyên làm loạn ở Mỹ. Điển hình là nhóm Black Panthers với 24 vụ đánh bom, tấn công và cướp máy bay. Nhóm ly khai Fuerzas Armadas de Liberacion Nacional của Puerto Rico gây ra 82 vụ đánh bom, phần lớn nhằm vào dân thường ở New York và Chicago.

Nguyên nhân khiến những năm 70 trở thành "kỷ nguyên vàng" của khủng bố gồm: phong trào phản đối chiến tranh đã đẻ ra một số tổ chức cánh tả bạo lực; các nhóm cách mạng bạo lực xuất hiện cuối những năm 60; các tổ chức khủng bố Palestine bắt đầu hoạt động lần đầu ở phương Tây.

Trong giai đoạn này, ở châu Âu và Trung Đông, các phần tử cực đoan Palestine thực hiện các vụ cướp máy bay hướng tới Mỹ hồi tháng 9/1970 và tấn công vào các vận động viên Israel tham dự Olympic Munich tháng 9/1972. Ở Đức, các phần tử cực đoan tấn công doanh trại của Mỹ và các lãnh đạo doanh nghiệp lớn. Quân đội Cộng hòa Ireland bắt đầu đánh bom các mục tiêu trên đất Anh. Ở Mỹ, các phần tử cực đoan từ tổ chức Weather Underground đã đánh bom Quốc hội...

Khủng bố hoành hành hàng không

Đầu tháng 9/1970, hàng loạt vụ cướp máy bay ở châu Âu bay tới Mỹ đã xảy ra. Bốn máy bay của các hãng TWA, Pan Am và Swissair bị Mặt trận Nhân dân Giải phóng Palestine khống chế ngày 6/9/1970. Các máy bay này trên đường từ Brussels (Bỉ), Frankfurt (Đức) và Zurich (Thụy Sĩ) tới New York.  Cùng ngày, nhóm này cũng tìm cách cướp một máy bay của Hãng Hàng không Israel El Al khi nó đang bay trên bầu trời London nhưng không thành công. Ngày 9/9/1970, chúng lại cướp một máy bay của Hãng BOAC từ Bahrain tới London.

Máy bay của Pan Am bị chuyển hướng tới Cairo, máy bay của TWA, Swissair và BOAC bị chuyển hướng tới Dawson's Field ở Zarqa (Jordan). Khi hành khách được đưa ra ngoài, các máy bay đã bị cho nổ tung ngày 12/9 trước sự chứng kiến của báo chí thế giới. Sự kiện trở thành lý do cho các cuộc xung đột trong tháng 9 đen tối giữa lực lượng cực đoan Palestine và Jordan.

Tổng thống Nixon.
Tổng thống Nixon.

Vụ khống chế máy bay của Hãng Pan Am kết thúc nhanh chóng trong khi hành khách trên 3 máy bay còn lại phải trải qua nhiều ngày căng thẳng mới được thả. Các nhà ngoại giao Thụy Sĩ, Đức, Anh và Israel đã thống nhất thả tù nhân Palestine để đổi lại tính mạng cho hành khách trên 3 máy bay.

Ba vụ cướp máy bay trên đã khiến Tổng thống Nixon phải đưa ra một loạt biện pháp đối phó. Trong một tuyên bố, ông Nixon đã liệt kê ra 7 bước chống lại nạn "cướp trên không", trong đó có biện pháp triển khai 100 cảnh sát hàng không trên các máy bay Mỹ. Ngoài ra, ông còn kêu gọi chính phủ các nước cùng Mỹ chống không tặc và yêu cầu lắp các thiết bị giám sát điện tử tại sân bay để phát hiện khủng bố. Theo hình dung của Tổng thống Nixon, lực lượng Cảnh sát hàng không mà ông đề xuất sẽ lớn mạnh thành đội quân hàng nghìn người. 

Thời điểm những năm 70 đó, Richard Nixon là Tổng thống đầu tiên tiếp cận chủ nghĩa khủng bố khi nó trở thành một vấn đề của chính phủ liên bang. Đối với Tổng thống Nixon và Cố vấn An ninh quốc gia Henry Kissinger, ám ảnh thường trực trong đầu họ là kết thúc chiến tranh Việt Nam, giảm căng thẳng nguy hiểm với Liên Xô. Còn cụm từ chủ nghĩa khủng bố quốc tế thậm chí còn không có trong từ vựng khi Nixon nhậm chức năm 1969. Chính những vụ khủng bố và cướp máy bay đầu những năm 70 đã "mở toang" mắt của Nixon.

Nhà báo James Reston của tờ New York Times viết: Không chỉ các hãng hàng không lớn có thể bị gián đoạn bởi hành động của vài gã đàn ông liều mạng mà cả những thành phố hiện đại rộng lớn như New York cũng nằm dưới quyền định đoạt của bất kỳ kẻ cuồng tín nào biết cách tiếp cận các trung tâm điện lực quan trọng. Đây là một kỷ nguyên mà một vài kẻ có vũ khí cũng có thể gây hoang mang, lo sợ cho cả một xã hội.

Chưa từng được xếp vào những mối đe dọa an ninh hàng đầu nhưng chủ nghĩa khủng bố luôn là thứ thường trực trong đầu Tổng thống Nixon khi ông phát biểu trước Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc tháng 10/1970. Ở đó, ông đã kêu gọi hành động toàn cầu để chấm dứt nạn cướp máy bay và bắt cóc giới ngoại giao.

Hai năm sau bài phát biểu trên của Tổng thống Nixon, ngày 10/11/1972, 3 tên tội phạm mang súng ngắn đã cướp một máy bay của Hãng Southern Airlines đang từ Birmingham, bang Alabama tới Memphis, bang Tennessee. Chúng đòi tiền chuộc 10 triệu USD và đe dọa cho máy bay lao vào cơ sở nghiên cứu hạt nhân ở Oak Ridge, bang Tennessee nếu không được đáp ứng yêu cầu. Vụ cướp máy bay nghẹt thở này kết thúc sau 29 giờ tại Cuba nhưng đã thay đổi toàn bộ vấn đề an ninh hàng không. Những thay đổi này chính là những gì mà hành khách đi máy bay phải trải qua hiện nay, trong đó có biện pháp soi chiếu mọi hành khách và hành lý xách tay. Súng đã bị cấm mang lên máy bay.

Chưa hết, Tổng thống Nixon vẫn còn chứng kiến một vụ bắt cóc diễn ra trong những năm 70 này. Tháng 3/1973, tổ chức khủng bố Black September của Palestine đã bắt cóc 2 nhà ngoại giao Mỹ, trong đó có Đại sứ Mỹ Cleo Noel và 3 con tin khác ở Khartoum, đồng thời đòi thả người Palestine bị giam trong các nhà tù ở nước ngoài, trong đó có tên Sirhan Sirhan - kẻ ám sát Robert F. Kennedy.

Yêu sách của khủng bố khiến Nixon lâm vào thế khó. Bị hối thúc phải hành động, ông đã đưa ra một chính sách mới và chính sách này đến ngày nay vẫn vẹn nguyên. Ông tuyên bố: "Chúng ta sẽ làm mọi thứ có thể để giải phóng cho họ nhưng chúng ta sẽ không chấp nhận bị tống tiền". Hậu quả của chính sách là các con tin bị giết hại. Hiện nay, Chính phủ Mỹ vẫn đi theo chính sách không trả tiền chuộc con tin cho khủng bố.

Dương Thùy (tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.