Cựu sĩ quan tình báo Ba Lan bị buộc tội hợp tác với CIA

Theo tiết lộ của nhật báo hàng đầu Ba Lan Gazeta Wyborcza, cựu lãnh đạo Cơ quan Tình báo Ba Lan (AW, hay ABW) Zbigniew Siemiatkowski bị buộc tội vi phạm luật pháp quốc tế khi giúp đỡ CIA xây dựng nhà tù bí mật ở nước này để giam giữ và tra tấn những nghi can Al-Qaeda. Theo tờ báo, cựu sĩ quan tình báo Ba Lan đã có hành vi "tước đoạt tự do của các tù nhân một cách bất hợp pháp". Ngoài ra, Andrzej Derlatka - cựu Phó giám đốc AW và người có liên quan trực tiếp với CIA - có thể sẽ đối mặt với cáo buộc tương tự.

Khi nhậm chức năm 2009, Tổng thống Barack Obama tuyên bố ông muốn "nhìn về phía trước hơn là nhìn lại phía sau" đồng thời từ chối mọi lời kêu gọi mở cuộc điều tra toàn diện về hoạt động thẩm vấn của Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) cũng như những chương trình chống khủng bố khác được tiến hành dưới thời chính quyền George W. Bush.

Leszek Miller, cựu Thủ tướng Ba Lan nắm quyền trong giai đoạn các nghi can khủng bố của Al-Qaeda bị tra tấn trong nhà tù bí mật ở nước này, cũng có thể bị Tòa án Tối cao Ba Lan buộc tội. Riêng Adam Bodnar, Phó chủ tịch Quỹ Nhân quyền Helsinki (HFHR) đặt trụ sở tại Warsaw, khẳng định người dân Ba Lan không thể bỏ qua sự vi phạm Hiến pháp Ba Lan ngay trên lãnh thổ nước này.

Adam Bodnar lập luận rằng sự buộc tội không đơn giản chỉ là vấn đề "nhìn lại phía sau" như  Tổng thống Obama từng nói, mà cũng là sự cảnh báo đến các lãnh đạo và quan chức tương lai rằng họ không thể hành động sai quấy mà không bị trừng phạt. Về phần mình, giới quan chức CIA tỏ ra hết sức lo ngại trước việc bùng nổ những cuộc tranh cãi xoay quanh chương trình giam giữ và tra tấn nghi can khủng bố bất hợp pháp ở Ba Lan cũng như tại các quốc gia khác, những nơi mà người ta tin CIA vẫn còn duy trì hệ thống nhà tù bí mật.

Trong khi chính quyền của ông Obama cố tránh né những cáo buộc tra tấn tù nhân, thì tại Ba Lan vụ việc được xử lý một cách nghiêm minh. Theo tiết lộ của tờ Gazeta Wyborcza, lãnh đạo tình báo Ba Lan Siemiatkowski bị buộc tội vào tháng 1/2012, nhưng vụ việc được giữ bí mật cho đến nay. Trong khi đó, Piotr Kosmaty, người phát ngôn của Cơ quan Công tố ở Krakow, tuyên bố cuộc điều tra đang tiến hành trong bí mật và từ chối xác nhận thông tin của tờ báo. Còn người phát ngôn của CIA từ chối bình luận vấn đề này.

Cựu lãnh đạo Tình báo Ba Lan, Zbigniew Siemiatkowski.
Cựu lãnh đạo Tình báo Ba Lan, Zbigniew Siemiatkowski.

CIA chưa bao giờ chính thức tiết lộ địa điểm của những nhà tù bí mật ở hải ngoại, nhưng một số sĩ quan tình báo và báo cáo lịch trình bay cũng như thông tin từ báo chí khẳng định tình báo Mỹ xây dựng nhiều "điểm đen" ở Afghanistan, Thái Lan, Romania, Jordan, Ba Lan và một số các quốc gia khác. Trong số hơn 100 tù nhân bị giam giữ bất hợp pháp, khoảng 30 người là đối tượng của những gì mà CIA gọi là kỹ thuật tra tấn "nâng cao".

Ở Ba Lan, nghi can khủng bố bị giam cầm trong một nhà tù tạm thời tại căn cứ bí mật gần sân bay Szymany, cách thủ đô Warsaw chừng 160km về phía bắc. Người ta tin rằng 3 tù nhân ở Ba Lan bị nhân viên CIA tra tấn bằng kỹ thuật gọi là "waterboard" (dội nước) bao gồm: Khalid Shaikh Mohammed, người tổ chức cuộc tấn công khủng bố ngày 11/9/2001; Abd al-Rahimal-Nashiri, người liên can vụ đánh bom tàu khu trục Mỹ USS Cole năm 2000; và Abu Zubaydah, người quản lý một trại huấn luyện khủng bố và tổ chức xuất ngoại cho các phần tử khủng bố. Hai luật sư bảo vệ cho Abu Zubaydah và Abd Nashiri năm 2010 đã chính thức yêu cầu chính quyền Ba Lan tiến hành vụ kiện hình sự đối với chương trình tra tấn của CIA.

Joseph Margulies, luật sư của Abu Zubaydah, cho biết ông hết sức phấn khởi trước thông tin về vụ buộc tội cựu lãnh đạo tình báo Siemiatkowski và nhận định đây là lần đầu tiên chương trình nhà tù bí mật của CIA được công khai ở Ba Lan. Để đối phó, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Eric H. Holder cũng đã ra lệnh mở một cuộc điều tra "giới hạn" về chương trình tra tấn bất hợp pháp của CIA.

Tháng 7/2011, Eric Holder thông báo không có cáo buộc nào đối với những "điểm đen" của CIA được thành lập, còn về cái chết của 2 tù nhân bị Mỹ giam giữ - một ở Iraq và một ở Afghanistan - còn đang trong vòng điều tra! Từ lâu, giới quan chức Ba Lan luôn phủ nhận mọi cáo buộc của các nhóm nhân quyền cho rằng nước này cho phép CIA xây dựng nhà tù bí mật trong chiến dịch chống khủng bố toàn cầu.

Trong khi đó, Leszek Miller - lãnh đạo đảng Liên minh Dân chủ cánh tả (SLD) trong Quốc hội Ba Lan và Thủ tướng Ba Lan từ năm 2001 đến 2004 - tiếp tục phủ nhận cáo buộc Ba Lan từng là nơi xuất hiện nhà tù bí mật của CIA. Leszek Miller tuyên bố từ chối trả lời mọi câu hỏi của công tố viên ở bất cứ giai đoạn điều tra nào, cho dù trước tòa án.

Những cáo buộc được tiết lộ vừa qua liên quan đến một cuộc điều tra bắt đầu năm 2008 về "điểm đen" của CIA tồn tại từ giữa tháng 12-2002 đến tháng 9/2003 tại căn cứ quân sự Stare Kiejkuty ở miền Bắc Ba Lan. Waledmar Tyl, công tố viên lãnh đạo cuộc điều tra, cho biết, kết quả điều tra có lẽ sẽ được công bố trước tháng 8 năm nay. Theo tờ Gazeta Wyborcza, Viện Công tố chỉ hành động sau khi nhận được toàn bộ tài liệu từ Cơ quan Tình báo Ba Lan về sự hợp tác với CIA trong những năm đầu tiên của cuộc chiến chống khủng bố do Mỹ dẫn đầu.

Những cáo buộc chống các cựu quan chức Ba Lan được tiết lộ trong bối cảnh Nghị viện châu Âu ở Brussels tiếp tục nghe điều trần về các "điểm đen" của CIA ở Ba Lan, Lithuania và Romania, vào ngày 26/3 vừa qua. Chính quyền Ba Lan từ chối gửi bất cứ đại diện nhà nước nào đến Brussels để dự cuộc họp. Mặc dù trước đó, Tổng thống đương nhiệm Ba Lan Bronislaw Komorowski tuyên bố ông muốn "tìm hiểu ngọn nguồn vấn đề về sự tồn tại của những nhà tù CIA ở Ba Lan". Các "điểm đen" này được tờ báo Mỹ Washington Post công bố lần đầu tiên năm 2005

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.