Hành vi của những đối tượng này được Cơ quan CSĐT xác định là gọi điện, nhắn tin, chửi bới, đe dọa, đưa thông tin sai sự thật về người vay tiền trên mạng xã hội hoặc cắt hình ảnh người vay, người thân ghép vào ảnh cáo phó đám tang, ảnh đồi trụy… để “khủng bố”, gây áp lực đòi nợ
Bỗng dưng bị ghép vào ảnh đồi trụy để đòi nợ
Mới đây, chị L (Giám đốc một công ty kiến trúc xây dựng, trụ sở ở quận Bình Tân, TP Hồ Chí Minh) đã gửi đơn tố giác tội phạm tới cơ quan Công an kèm theo hàng loạt bằng chứng về vụ việc để trình bày nỗi oan ức của bản thân.
Theo chị L., vào ngày 12/8/2022, chị phát hiện hình ảnh của mình bị cắt ghép và bêu xấu trên mạng xã hội Facebook để đòi nợ. Lúc đầu, chị L. rất hoảng hốt vì trong cuộc sống và việc làm ăn, chị không vay mượn tiền. Chưa kể, chị L. hoàn toàn không quen biết người vay lẫn đối tượng đòi nợ. Nhưng đối tượng đòi nợ dùng trang Facebook cá nhân “ảo” gửi cho chị một bức ảnh cắt ghép cùng ảnh những nhân viên khác, với chú thích: “Truy tìm các đối tượng lừa đảo chiếm đoạt tài sản - T.T.K.L - Giám đốc Công ty Kiến trúc xây dựng O.V”, kèm theo đó là những lời đe dọa…
Trong các bức ảnh do đối tượng gửi cho chị L., có cả ảnh cắt ghép vào cảnh phòng the, khiêu dâm của một đôi nam nữ… Chị L. khẳng định: “Tôi không vay nợ, không biết người vay lẫn đối tượng đòi nợ là ai. Đối tượng đòi nợ này đã gửi ảnh cắt ghép qua tin nhắn Zalo cho tôi và bạn bè của tôi trên ứng dụng Zalo, mạng xã hội Facebook, các đối tác kinh doanh, đại lý, nhà cung cấp, nhà sản xuất, chủ đầu tư, chủ thầu, nhân viên, người thân của tôi... Điều này gây hiểu nhầm, ảnh hưởng đến uy tín cá nhân, xâm hại nghiêm trọng đến danh dự, uy tín, thương hiệu của công ty”…
Không vay hay thiếu nợ, nhưng đầu tháng 10/2022, anh Trí (ngụ TP Thủ Đức) bỗng dưng nhận được cuộc gọi từ số máy lạ. Anh Trí bắt máy thì đầu dây bên kia lập tức yêu cầu anh trả khoản nợ vay 10 triệu đồng, tính cả gốc lẫn lãi là 18 triệu đồng. Dù anh Trí đã giải thích rất rõ ràng bản thân không vay nợ hay đứng ra bảo lãnh cho ai vay nợ nhưng đầu dây bên kia vẫn không buông tha và “khủng bố” liên tục. Các đối tượng đe dọa, nếu anh Trí không trả tiền sẽ nhắn tin cho người thân, bạn bè của anh Trí để bôi nhọ, làm mất danh dự, uy tín của anh… Các đối tượng sau đó còn sử dụng công nghệ, cắt ghép hình ảnh với những nội dung thô tục, nhạy cảm để đăng lên các trang mạng xã hội, làm ảnh hưởng danh dự, uy tín của anh Trí…
Ở một hoàn cảnh khác, ông V., giám đốc một công ty bất động sản có trụ sở tại quận 1, TP Hồ Chí Minh, cho biết, bắt đầu từ ngày 13-7, ông nhận được cuộc gọi từ số máy lạ yêu cầu nhân viên công ty ông tên Nguyễn Thị Như N. phải trả nợ vay. Dù ông V. đã giải thích và đề nghị người gọi liên hệ trực tiếp cô N., vì khoản nợ không liên quan đến công ty, nhưng sau đó ông V. vẫn bị các số điện thoại lạ gọi, nhắn tin “khủng bố” với nội dung yêu cầu nhân viên tên N. trả nợ để tránh phiền phức tới sàn bất động sản của công ty. Chưa dừng lại, công ty bất động sản này còn bị một số tài khoản Facebook ảo nhắn tin “khủng bố”, ghép hình ảnh của lãnh đạo, nhân viên công ty…
Theo trình bày của cô N, cha cô có vay 26,375 triệu đồng từ Công ty Tài chính Mirae Asset, với lãi suất 4%/tháng (48%/năm). Sau đó, khoản vay bị nợ quá hạn và công ty thu hồi nợ bắt đầu gọi điện cho cô N. để đòi, tiếp đến là tìm tới công ty nơi cô làm việc với mục đích thu hồi được khoản nợ vay.
Nhưng đó chỉ là số ít trong hàng loạt người dân bị “khủng bố” đòi nợ bằng nhiều hình thức, trong đó có hành vi gọi điện, nhắn tin, chửi bới, đe dọa, đưa thông tin sai sự thật về người vay tiền trên mạng xã hội hoặc cắt hình ảnh người vay, người thân ghép vào ảnh đồi trụy, cáo phó để “khủng bố”, gây áp lực đòi nợ…
Biến tướng của “tín dụng đen” trong thời đại công nghệ số
Lần đầu tiên, những đối tượng làm công việc “nhân viên đòi nợ” với các hành vi như trên thuộc Công ty Tài chính TNHH MTV Mirae Asset, có trụ sở văn phòng ở đường Hoàng Diệu, phường 6, quận 4, mới đây đã bị Cơ quan CSĐT Công an TP Hồ Chí Minh khởi tố, bắt tạm giam để điều tra tội danh “Vu khống”. Khám xét trụ sở công ty này, cơ quan Công an đã thu giữ nhiều hình ảnh “nhạy cảm” mà nhân viên dùng để tác động để thu hồi nợ.
Quá trình điều tra, Cơ quan Công an xác định Công ty Tài chính TNHH MTV Mirae Asset Việt Nam là công ty nước ngoài, có trụ sở chính ở Việt Nam tại quận 1, TP Hồ Chí Minh do L.J (quốc tịch Hàn Quốc) làm Tổng giám đốc. Công ty này đã được Ngân hàng Nhà nước cấp Giấy phép thành lập, có chức năng “cho vay, bao gồm cả cho vay trả góp, cho vay tiêu dùng”. Từ ngày 1/8/2016 đến nay, công ty thuê văn phòng tại lầu 4, Cao ốc H3, số 384 Hoàng Diệu, phường 6, quận 4 để hoạt động thu hồi nợ.
Hoạt động cho vay của Công ty Tài chính TNHH MTV Mirae Asset là hợp pháp nhưng thủ đoạn đòi nợ của các nhân viên công ty này đã vi phạm pháp luật. Hành vi của nhân viên bộ phận thu hồi nợ của Công ty Tài chính Mirae Asset khác với các băng nhóm “tín dụng đen” truyền thống (đến nhà, gọi điện đe dọa hay gây áp lực), nhưng đây là một hoạt động biến tướng. Ngoài tiền lương mỗi tháng, các nhân viên bộ phận thu hồi nợ của công ty này còn được thêm 30% trên tổng số tiền đòi nợ được.
Khi khách hàng vay phải cung cấp thông tin cá nhân, thông tin người thân khi ký kết hợp đồng vay với công ty; lãi suất từ 4,58%/tháng, tương đương 55%/năm dưới hình thức trả góp hàng tháng. Khi khách hàng đến hạn thanh toán, bộ phận thu hồi nợ sẽ chia khách hàng theo cấp độ thời gian nợ. Đối với nhóm nợ từ 1 ngày - 89 ngày, nhân viên dùng phần mềm để gọi nhắc nợ khách hàng và người thân với tính chất lịch sự, nhẹ nhàng; nhóm nợ từ 90 ngày - 179 ngày, nhân viên cũng sử dụng phần mềm nhưng điện thoại, nhắn tin thường xuyên, liên tục nhắc nhở khách hàng hoặc người thân tác động trả nợ.
Đặc biệt, với nhóm nợ trên 180 ngày (chia thành 2 nhóm A, B), nhân viên sẽ sử dụng điện thoại, các tài khoản mạng xã hội gọi điện, nhắn tin, chửi bới, đe dọa hoặc cắt hình ảnh người vay tiền, người thân ghép vào ảnh cáo phó đám tang, ảnh đồi trụy, thông báo truy tìm người trốn nợ, cảnh báo lừa đảo... để gửi cho khách hàng, người thân, bạn bè, đồng nghiệp của người vay tiền qua mạng xã hội Zalo, Facebook nhằm gây sức ép buộc người vay tiền trả nợ.
Các nhân viên đòi nợ đã tìm hiểu trước thông tin của người thân, bạn bè, lãnh đạo công ty nơi con nợ vay tiền. Sau khi đến kỳ hạn, con nợ không trả, các nhân viên này sẽ gọi điện “khủng bố” người thân, lãnh đạo công ty và dùng các “chiêu trò” kể trên để khủng bố, uy hiếp tinh thần, yêu cầu trả nợ, khiến người thân sợ hãi, hoang mang.
Ngoài ra, các nhân viên đòi nợ còn lần theo Facebook của khách hàng để tìm kiếm trang cá nhân Facebook của người thân... Sau đó, nhóm này đưa vào bình luận kèm hình ảnh phản cảm, không đúng sự thật. Kế đến, nhóm gây sức ép tìm mọi cách để khách hàng phải thanh toán, trả nợ.
Điều này cho thấy, lãnh đạo Công ty Tài chính Mirae Asset đã dung túng dẫn tới các nhân viên “lộng hành”. Theo lãnh đạo Phòng Cảnh sát hình sự, đây là biến tướng của “tín dụng đen” trong thời đại công nghệ số.
Đại tá Lê Hoàng Châu, Trưởng Công an quận 1, cho biết, qua điều tra ban đầu, cơ quan Công an xác định hành vi vi phạm và mời 26 nhân viên của Công ty Tài chính Mirae Asset về làm việc. Quá trình đấu tranh, thu thập chứng cứ, Cơ quan CSĐT đã có đầy đủ chứng cứ và xác định được rõ hành vi của các đối tượng, vì thế đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành Lệnh bắt tạm giam đối với 13 đối tượng về tội “Vu khống” theo Điều 156 Bộ luật Hình sự.
Về phía các nạn nhân, đến nay Công an quận 1 và Phòng Cảnh sát hình sự đã làm việc với 33 nạn nhân (chủ yếu từ các tỉnh thành miền Trung trở vào) để làm rõ tài liệu, chứng cứ nhằm tiếp tục điều tra mở rộng. Đồng thời, cơ quan chức năng đang tiếp tục điều tra mở rộng, xem xét trách nhiệm của công ty này.
Đi đòi nợ bị đánh, đâm chết con nợ 
