2025 khó khăn với nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN

Nhiệm kỳ Chủ tịch Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) của Malaysia mới qua 3 tháng đầu năm mà đã gặp phải nhiều biến động. Nhiều người cho rằng, nhiệm kỳ này sẽ đóng vai trò then chốt trong việc điều hướng cuộc cạnh tranh Mỹ - Trung ngày càng gay gắt và sự chia rẽ nội bộ ASEAN, cân bằng các vấn đề an ninh khu vực trong khi giảm thiểu rủi ro từ các biện pháp hạn chế thương mại từ Mỹ cũng như việc tái sắp xếp chuỗi cung ứng đe dọa sự gắn kết và quyền tự chủ chiến lược của khối.

Chính phủ của Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim đã đưa ra tín hiệu cho thấy nhiệm kỳ chủ tịch của Malaysia sẽ ưu tiên củng cố học thuyết về tính trung tâm của khối - nguyên tắc rằng ASEAN cần nổi lên như một cực địa chính trị riêng trong thế giới đa cực không ngừng phát triển, và thay vì các cường quốc bên ngoài, ASEAN nên dẫn đầu quá trình ra quyết định của khu vực, duy trì sự đoàn kết trong quá trình giải quyết các thách thức địa chính trị, thúc đẩy khả năng phục hồi kinh tế và kiểm soát các sức ép bên ngoài đối với tính trung lập của khối.

Các nội dung chính trong chương trình nghị sự bao gồm soạn thảo Tầm nhìn cộng đồng ASEAN năm 2045, giải quyết căng thẳng leo thang ở Biển Đông, giảm thiểu tình trạng phân mảnh kinh tế nội khối và ứng phó với cuộc khủng hoảng ở Myanmar. Trong đó, Tầm nhìn cộng đồng ASEAN năm 2015 là một lộ trình dài hạn cho sự hội nhập và vai trò toàn cầu của khối, tập trung vào khả năng phục hồi kinh tế, kết nối số, tính bền vững và hợp tác an ninh.

Nhiệm kỳ chủ tịch của Malaysia diễn ra giữa làn sóng chuyển đổi lãnh đạo trên khắp ASEAN. Các nhà lãnh đạo mới thường tập trung vào các vấn đề trong nước và ít quyết đoán hơn trong việc định hình các vấn đề khu vực nên Malaysia lại có thể có nhiều dư địa hơn trong việc định hình chương trình nghị sự của khối, cho dù điều này có thể gây khó khăn cho việc ra quyết định.

2025: Khó khăn với nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN -0
Kelang - hải cảng lớn và nhộn nhịp nhất của Malaysia nằm trên cung đường qua eo biển Malacca.

Nhiệm kỳ này, Malaysia sẽ tìm cách thúc đẩy các cuộc đàm phán bị đình trệ từ lâu về một Bộ quy tắc ứng xử (COC) có tính ràng buộc về mặt pháp lý nhằm điều chỉnh hành vi của các bên có tuyên bố chủ quyền trong khu vực Biển Đông. Mặc dù ASEAN đặt mục tiêu  hoàn thiện COC vào năm 2026, nhưng vấn đề này đã bị kéo dài trong nhiều thập kỷ. Các nước ASEAN ngày càng hy vọng rằng COC sẽ có tiến triển trong năm nay. Thời điểm ký kết sớm nhất có thể là vào tháng 7 tới, tại Hội nghị Trung Quốc - ASEAN, với mục tiêu thực tế hơn là COC được hoàn thành vào năm 2026.

Trong nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN này, Malaysia cũng sẽ tập trung vào việc tăng cường hội nhập kinh tế và điều phối chuỗi cung ứng của khối. Malaysia sẽ đẩy nhanh giai đoạn tiếp theo của Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) bằng cách tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, giảm thiểu các rào cản phi thuế quan trong ASEAN và đẩy mạnh hội nhập tài chính. Các ưu tiên chính bao gồm tạo điều kiện đầu tư, chuyển đổi số và các chính sách kinh tế bền vững, phù hợp với Tầm nhìn cộng đồng ASEAN năm 2045 và Hiệp định khung về kinh tế số trong ASEAN (DEFA).

Dựa trên các nỗ lực của Lào trong năm 2024 (khi nước này là chủ tịch luân phiên), Malaysia đã đặt mục tiêu hoàn thiện DEFA vào cuối năm 2025 theo hướng dẫn năm 2023 của khuôn khổ này. Đây là mục tiêu có thể đạt được, nhưng quá trình thực hiện sẽ đối mặt với những hạn chế chủ yếu do cơ sở hạ tầng số của các quốc gia thành viên không đồng đều. Tuy nhiên, các nước ASEAN ít nhất có thể đạt được một số bước tiến hướng tới việc hài hòa các quy định thương mại số, thúc đẩy thương mại trực tuyến và cải thiện cơ sở hạ tầng, với mục tiêu cuối cùng là bổ sung 2.000 tỷ USD vào nền kinh tế ASEAN vào năm 2030. Malaysia cũng sẽ thúc đẩy hội nhập chuỗi cung ứng sâu hơn để tận dụng số lượng ngày càng tăng các công ty áp dụng những gì được gọi là chiến lược “Trung Quốc + 1”, bao gồm cả việc giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc bằng cách đa dạng hóa sản xuất sang các quốc gia ASEAN với nhau.

Để tận dụng sự thay đổi này và đưa ASEAN trở thành trung tâm đầu tư hàng đầu giữa những chuyển biến về thương mại toàn cầu, Malaysia cũng sẽ tìm cách thu hút đầu tư trong các ngành công nghiệp quan trọng và mới nổi, như chất bán dẫn hay sản xuất xe điện.

Tuy nhiên, các chính sách thuế quan do chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra - bao gồm cả thuế đối ứng và thuế có tính ngăn chặn đối với các ngành như ô tô, chất bán dẫn và dược phẩm - gây thêm rủi ro cho ASEAN. Thuế quan của Mỹ đối với các công ty có liên quan đến Trung Quốc đe dọa thương mại trong ASEAN bằng cách làm gián đoạn chuỗi cung ứng khu vực, vì các nền kinh tế ASEAN đang hội nhập sâu với các mạng lưới sản xuất của Trung Quốc.

Malaysia, Thái Lan và Việt  Nam - vốn có thặng dư thương mại với Mỹ và là các bên tham gia ngày càng lớn mạnh vào chuỗi cung ứng chất bán dẫn và điện tử - phải đối mặt với nguy cơ gián đoạn xuất khẩu cao. Trong khi đó, các biện pháp hạn chế thương mại của Mỹ đối với Trung Quốc sẽ tác động gián tiếp đến các nền kinh tế ASEAN thông qua việc làm gián đoạn chuỗi cung ứng, làm thay đổi dòng đầu tư, hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ, làm gia tăng sự cạnh tranh từ hàng xuất khẩu và cản trở ngoại giao kinh tế khu vực.

Vai trò Chủ tịch ASEAN được luân phiên hằng năm giữa 10 quốc gia thành viên. Chủ tịch ASEAN có trách nhiệm thiết lập chương trình nghị sự khu vực, tổ chức các cuộc họp cấp cao và điều phối sáng kiến chung giữa các quốc gia thành viên. ASEAN ra quyết định dựa trên nguyên tắc đồng thuận và không can thiệp, nghĩa là tất cả 10 quốc gia thành viên phải nhất trí trước khi quyết định được thông qua. Điều này có nghĩa là chủ tịch không thể đơn phương thúc đẩy chính sách, mà thay vào đó phải đóng vai trò người điều phối để xây dựng sự đồng thuận giữa các quốc gia thành viên với những lợi ích khác nhau.

Ngọc Lan

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.