Xung đột Nagorno – Karabakh và nguồn khí đốt của EU

Cuộc đụng độ quân sự giữa hai nước láng giềng Aramenia và Azerbaijan tại Nagorno-Karabakh liệu có trở thành một cuộc chiến toàn diện hay không vẫn còn là câu hỏi lớn. Trong khi đó, Tổng Giám đốc Quỹ An ninh năng lượng quốc gia Nga Konstantin Simonov cảnh báo một trong những hậu quả có thể mang tính toàn cầu của cuộc xung đột này là khiến việc vận chuyển khí đốt qua Thổ Nhĩ Kỳ bị gián đoạn.

Chiến sự ở Nagorno - Karabakh nổ ra trước khi dự án TANAP-TAP được hoàn tất. Giai đoạn đầu của dự án này, đường ống dẫn khí xuyên Tiểu Á (TANAP) được khởi động vào năm 2018, là con đường chính để Thổ Nhĩ Kỳ nhận khí đốt của Azerbaijan. Thời điểm hiện tại là giai đoạn sau của dự án đường ống dẫn khí xuyên biển Adriatic (TAP) gần như đã hoàn thành.

Thông qua TAP, khí đốt của Azerbaijan được đưa đến Italy. Xung đột Nagorno-Karabakh nhắc nhở châu Âu rằng Thổ Nhĩ Kỳ không chỉ tạo cơ hội cho các tuyến vận chuyển khí đốt thay thế mà còn có thể gây ra những rủi ro đáng kể.

Kho trung chuyển dầu mỏ và khí đốt Sangachal ở Azerbaijan.
Kho trung chuyển dầu mỏ và khí đốt Sangachal ở Azerbaijan.

Sau khi Liên Xô sụp đổ, EU  đưa ra chủ trương đa dạng hóa nguồn cung cấp năng lượng. Nga lúc bấy giờ được cho là một đối tác "cứng rắn", các quốc gia hậu Xôviết được coi là những lựa chọn thay thế tiềm năng. Và vấn đề chính là khí đốt. Thế nhưng, điều quan trọng không chỉ là dầu chảy từ đâu mà còn là dầu chảy qua đâu. Ý tưởng xây dựng Hành lang khí đốt phương Nam nảy sinh từ đó. Đây là vấn đề rất quan trọng với châu Âu vì Nga chi phối gần như toàn bộ thị trường khí đốt.

Khu vực Tây Bắc châu Âu có nhiều lựa chọn thay thế khác Nga nhưng khu vực phía Nam lại trở thành mối quan tâm đặc biệt đối với EU. Trước đó, dự án Nabucco được đặt nhiều kỳ vọng. Tuy nhiên, cơ sở tài nguyên đã khiến nó trở thành dự án đáng thất vọng. Ai Cập sụp đổ vì bản thân nước này đã trở thành nước nhập khẩu khí đốt. Iran giàu tiềm năng nhưng vẫn là một giấc mơ xa vời của châu Âu.

Vì vậy, hy vọng cuối cùng là Azerbaijan lập tức được tán thành. Điều này đã làm thay đổi vị thế và lập trường của Baku. Azerbaijan đã lập tức nhận ra vai trò có cơ hội gây áp lực đối với các nhà lãnh đạo châu Âu, đồng thời có tiền để tái trang bị cho quân đội do xuất khẩu dầu và giá dầu đều tăng. Chi tiết về các hợp đồng khí đốt do châu Âu (chủ yếu là Italy) không được làm rõ, chỉ biết rằng chúng có lợi cho Azerbaijan. EU từng tuyên bố sẽ không còn các hợp đồng cung cấp khí đốt dài hạn gắn với giá dầu nữa nhưng họ buộc phải ký các hợp đồng như vậy với Azerbaijan.

Ngoài ra, nước này còn được độc quyền sử dụng TAP: Các đối thủ cạnh tranh của họ sẽ không được phép chuyển khí đốt vào đường ống này. TAP có công suất 16 tỷ mét khối một năm, trong đó 6 tỷ mét khối cung cấp cho Thổ Nhĩ Kỳ, 8 tỷ cho Italy còn 2 tỷ chia đều cho Hy Lạp và Bulgaria. Công suất này chưa phải là lớn, song nó có thể giúp khôi phục ý tưởng về Hành lang khí đốt phía Nam phiên bản nhỏ.

Đây là lý do dẫn đến sự ra đời của dự án TANAP-TAP. Các tuyến vận tải đều đi qua Thổ Nhĩ Kỳ và quốc gia này cũng nhận ra rằng họ đang đóng vai trò quan trọng đối với châu Âu. Cuối cùng, tham vọng của họ đã lớn dần với dự án đường ống dẫn khí từ Nga. Moscow đang tích cực tìm cách không phải vận chuyển khí đốt qua lãnh thổ Ukraine. Theo kế hoạch ban đầu, tuyến đường tránh phía Nam sẽ đi qua Bulgaria. Tuy nhiên, nước này đã từ bỏ dự án trước sức ép trực tiếp của Mỹ.

Sau đó, 4 đường ống của dự án Dòng chảy phương Nam được chia thành các phần bằng nhau theo hướng Bắc và Nam. Một nửa của dự án trở thành Dòng chảy phương Bắc 2. Và ở phía Nam có một biến thể với Thổ Nhĩ Kỳ. Các tuyến đường phía Bắc và Nam được cho là kết nối tại trung tâm Baumgarter của Áo. Thổ Nhĩ Kỳ suýt phá bỏ kế hoạch sau khi chiếc Su-24 của Nga bị bắn rơi ở Syria hồi tháng 11-2015.

Dự án Đường ống dẫn khí xuyên biển Adriatic (TAP) gần như đã hoàn thành.
Dự án Đường ống dẫn khí xuyên biển Adriatic (TAP) gần như đã hoàn thành.

Tuy nhiên, sau cuộc đảo chính bất thành ở Thổ Nhĩ Kỳ, tình hình bắt đầu trở lại bình thường và Ankara nảy ra ý tưởng về một trung tâm khí đốt. Có vẻ như Thổ Nhĩ Kỳ không trở thành nhà bán lẻ khí đốt được nhưng việc quá cảnh cũng thực sự có lợi. Thổ Nhĩ Kỳ đã trở thành cửa ngõ phía Nam để đưa khí đốt vào châu Âu.

Tuy nhiên, các số liệu năm 2020 cho thấy nguồn cung khí đốt từ Nga cho Thổ Nhĩ Kỳ đang sụt giảm. Điều này không có nghĩa là Thổ Nhĩ Kỳ không còn nguồn cung khí đốt. Ngược lại, họ là một trong những quốc gia có nhiều nguồn cung nhất ở châu Âu, bao gồm 3 nguồn cung khí đốt từ Nga, Azerbaijan, Iran và 4 kho nhập khẩu khí hóa lỏng tự nhiên (LNG). Đồng thời, khí đốt của Nga được cung cấp theo các hợp đồng dầu khí dài hạn. Do đó, giá khí đốt của nước này đã trở nên khá cao vào năm 2019.

Hiện tại, cho dù đại dịch COVID-19 đang hoành hành và các công ty trong lĩnh vực LNG buộc phải ngừng kinh doanh nhưng LNG vẫn tiếp tục được đưa sang châu Âu và  Thổ Nhĩ Kỳ đã tìm được phương án thay thế việc nhập khẩu khí bằng đường ống truyền thống. Năm 2020, Azerbaijan trở thành nhà cung cấp khí đốt lớn nhất cho Thổ Nhĩ Kỳ. Điều này đã thúc đẩy quan hệ giữa hai nước, mặc dù Thổ Nhĩ Kỳ từ lâu vẫn coi Azerbaijan là đối tác thân thiết.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Không còn là những lời phán truyền miệng ở cổng chùa hay góc chợ, mê tín dị đoan đang được nâng cấp thành những chiếc bẫy tinh vi trên không gian mạng. Từ vụ nữ thầy bói lừa 31 người chiếm đoạt hơn 28 tỷ đồng đến các đường dây sử dụng hàng chục nhân viên gọi điện tự xưng "cô đồng", hàng nghìn người đã trở thành nạn nhân khi nỗi sợ bị biến thành công cụ thao túng và niềm tin mù quáng trở thành món hàng để trục lợi.

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Doanh thu hàng trăm tỷ đồng và sức hút mạnh mẽ với khán giả đang đưa phim kinh dị trở thành thể loại nổi bật nhất của điện ảnh Việt. Nhưng khi ngày càng nhiều tác phẩm chạy theo yếu tố giật gân, máu me và tâm linh, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để thị trường không rơi vào vòng xoáy của những trào lưu ngắn hạn.

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Khi các cầu thủ bước ra sân trước hàng chục nghìn khán giả, phần lớn người hâm mộ trên thế giới chỉ quan tâm đến một điều: điều gì sẽ xảy ra trong 90 phút trên sân cỏ. Nhưng ở World Cup 2026, có một cuộc chơi khác cũng đang diễn ra song song. Đó là cuộc chơi của tiền bạc, quyền lực và những trải nghiệm xa xỉ mà phần lớn người hâm mộ chỉ có thể hình dung qua những con số.

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, vấn đề giữ gìn sự trung thực và đạo đức trong sáng tạo nghệ thuật của nghệ sĩ đang là vấn đề cấp thiết được đặt ra.

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Dân số nhiều nước châu Á đang già đi với tốc độ chưa từng có. Nhưng, thay vì nhìn nhận xu hướng đó như một gánh nặng, lục địa này đang chọn cách nhìn nhận tích cực hơn, khi xem người cao tuổi cũng là một động lực kinh tế.

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Vụ việc xuất hiện yếu tố từ tác phẩm sắp đặt Tàn Chỉ của nghệ sĩ Lê Giang trong MV “Come My Way” của ca sĩ Sơn Tùng M-TP đã bộc lộ những hạn chế trong quy trình kiểm soát sở hữu trí tuệ và xử lý khủng hoảng của các đơn vị sản xuất nội dung thương mại, đồng thời đặt ra yêu cầu về năng lực quản trị quyền tác giả trong công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Người phụ nữ gây "ám ảnh" nhất đối với chị em bỉm sữa hành nghề kinh doanh online thời gian vừa qua đó chính là Hoàng Lê Ngọc My, sinh năm 1992, trú tại một con ngõ trên phố Lê Duẩn, phường Cửa Nam, Hà Nội. Hàng xóm nơi đây đã quá quen với cảnh hầu như ngày nào cũng có shipper hoặc chủ shop đến đòi nợ vì My nhận hàng, ăn xong rồi nhưng... không trả.

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Thị trường hàng hóa diễn biến trái chiều sau thỏa thuận Mỹ - Iran: giá vàng tăng mạnh do rủi ro địa chính trị chưa hoàn toàn hạ nhiệt, còn dầu lao dốc khi nhà đầu tư kỳ vọng nguồn cung Iran sớm quay lại thị trường.

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Sau nhiều năm theo đuổi vụ kiện chất độc da cam, bà Trần Tố Nga tiếp tục chờ Tòa Phá án Pháp xem xét liệu các tập đoàn hóa chất Mỹ có được hưởng quyền miễn trừ tài phán hay không.

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Hơn 2.000 gian hàng có dấu hiệu vi phạm bị chặn, hơn 9.100 sản phẩm bị gỡ khỏi các sàn thương mại điện tử chỉ trong chưa đầy 1 tháng cao điểm kiểm tra. Những con số này cho thấy hàng giả, hàng nhái đang ngày càng dịch chuyển lên môi trường số, buộc cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các nền tảng thương mại điện tử phải đẩy nhanh ứng dụng công nghệ, từ trí tuệ nhân tạo (AI) đến truy xuất nguồn gốc, để bảo vệ người tiêu dùng và giữ niềm tin cho nền kinh tế số.

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Nguyễn Văn Tuyến, sinh năm 1984, ngụ phường Phước Tân, TP Đồng Nai thành lập “công ty ma” rồi bán hóa đơn để hưởng phí chênh lệch. Nghĩ rằng với kinh nghiệm nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, sử dụng những trò ma mãnh để qua mặt cơ quan chức năng, Tuyến nhanh chóng thành lập 17 công ty, móc nối với nhiều đối tượng xuất bán khống hàng ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi trên 5.077 tỷ đồng, thu lợi bất chính hàng trăm tỷ đồng. 

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Những lời quảng cáo có cánh, mời gọi tham gia hội nhóm để được “tặng ngay tiền mặt, đầu tư sinh lời, chơi là trúng…” xuất hiện kín đáo và khéo léo trên màn hình trò chơi trực tuyến. Ít ai ngờ, “miếng bánh” ấy lại chính là cạm bẫy dẫn vào các trang web cá độ bóng đá, cờ bạc online khi mùa World Cup bắt đầu.

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Sự phổ biến của hát nhép, hát đè và các công nghệ xử lý âm thanh đang đặt ra câu hỏi về tính chân thực của sân khấu đương đại. Giới chuyên môn cho rằng đã đến lúc cần những chế tài đủ mạnh để bảo vệ giá trị cốt lõi của nghệ thuật biểu diễn.

 Phát triển bóng đá hay trục lợi?

Phát triển bóng đá hay trục lợi?

World Cup 2026 sẽ là giải đấu lớn nhất lịch sử với 48 đội tuyển và 104 trận đấu. FIFA gọi đây là bước tiến cho sự phát triển bóng đá toàn cầu, nhưng những con số doanh thu khổng lồ phía sau khiến cuộc tranh luận về mục đích thật sự của FIFA trở nên gay gắt hơn.

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Chiếm tới 80% thị phần toàn cầu, sau giai đoạn tăng trưởng nóng, ngành pin mặt trời Trung Quốc từng là biểu tượng trong “Bộ ba chủ lực mới” nay lại rơi vào vòng xoáy dư cung, giảm giá và thua lỗ kéo dài.

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Tiền ảo mới du nhập vào Việt Nam bằng con đường phi pháp. Nhưng ít ai biết rằng, từ lâu, chúng âm thầm len lỏi khắp ngõ ngách từ thành phố, nông thôn tới miền núi với số lượng tài khoản thống kê lên tới hơn 17 triệu, gần gấp đôi tài khoản chứng khoán dù tuổi đời chỉ bằng 1/2. Thị trường tiền ảo phi pháp này đã mê hoặc giới trẻ, cả người có học thức, thậm chí kỹ sư công nghệ thông tin (IT) các trường nổi tiểng, tới người lao động, du học sinh dù nhiều người đã không ít lần trắng tay chỉ sau vài buổi giao dịch. Đâu là sự thật?