Nói như vậy bởi hiện nay, một trong 3 nhóm quyền chính được quy định trong Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam là quyền tác giả và quyền liên quan, bao gồm bảo hộ tác phẩm gốc (văn học, kịch, âm nhạc, nghệ thuật) và các cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình. Cho nên, nếu là nhà đầu tư, doanh nhân hoạt động trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật hay tác giả, hẳn sẽ không thể vui được khi những “đứa con tinh thần” của mình chỉ vừa công diễn, công chiếu, vốn liếng chưa kịp thu hồi là rất nhanh sau đó đã có “hàng giả, hàng nhái” tràn lan trên thị trường. Thậm chí, có những sản phẩm văn hóa nghệ thuật “chết non” vì “hàng giả, hàng nhái”, cả khi chưa kịp chào đời.
Đấy chỉ là một vài biểu hiện dễ nhìn, dễ thấy về hậu quả của các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ - một trong những vấn nạn đang xảy ra ở nhiều quốc gia, mà Việt Nam chúng ta cũng không ngoại lệ, nhất là trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của công nghệ số và thương mại điện tử trong những năm gần đây.
Công điện số 38/CĐ-TTg nhấn mạnh, trong những năm qua, công tác đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã có nhiều chuyển biến tích cực; trong đó, các cơ quan chức năng đã triển khai đồng bộ, hiệu quả nhiều giải pháp, phát hiện và xử lý nhiều vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, góp phần hạn chế các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn biến phức tạp ở một số lĩnh vực, địa phương, tác động, ảnh hưởng lớn đến môi trường đầu tư, kinh doanh, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, tổ chức có liên quan...
Để giải quyết vấn đề, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo trong cao điểm từ ngày 7 đến hết 30/5, các bộ, ngành, địa phương trên cả nước đồng loạt triển khai đợt cao điểm ngăn chặn, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nhằm tạo bước chuyển biến mạnh mẽ, nâng cao hiệu quả thực chất công tác đấu tranh phòng, chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, góp phần xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, lành mạnh và nâng cao uy tín quốc gia trong hội nhập quốc tế.
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu lãnh đạo các bộ, cơ quan ngang bộ, các tỉnh, thành phố tập trung chỉ đạo thực hiện nghiêm túc, đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả các quy định pháp luật liên quan, Nghị quyết số 397/NQ-CP ngày 5/12/2025 của Chính phủ và Chỉ thị số 02/CT-TTg ngày 30/1/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ; quyết liệt chỉ đạo các lực lượng chức năng ra quân, tập trung nguồn lực, tập trung triển khai thực hiện ngay các biện pháp cần thiết đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, thực hiện nghiêm các quy định pháp luật và xử lý nghiêm các vi phạm theo tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ.
Việt Nam là thành viên của 8/9 điều ước quốc tế đa phương về quyền tác giả và quyền liên quan. Đó là Công ước Berne về bảo hộ tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học; Công ước Rome về bảo hộ người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, tổ chức phát sóng; Công ước Geneva về bảo hộ nhà sản xuất bản ghi âm chống việc sao chép không được phép bản ghi âm của họ...
Việt Nam cũng là thành viên của 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) có những nội dung cam kết về bản quyền; tham gia các điều ước trên môi trường số, cụ thể là 2 hiệp ước WCT và WPPT đã có hiệu lực tại Việt Nam vào năm 2022 và 2023.
Những thông tin này cho thấy trong những năm qua, Việt Nam đã nỗ lực rất lớn, hội nhập một cách chủ động và thực hiện mạnh mẽ cam kết về các vấn đề liên quan việc đấu tranh, phòng, chống, ngăn chặn các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, góp phần thực hiện nghiêm quy định pháp luật và nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ.
Dĩ nhiên, đấu tranh với các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là công việc không hề đơn giản, cũng không thể giải quyết rốt ráo qua một cao điểm ngắn ngày. Tuy nhiên, nếu các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ được các bộ, ngành, địa phương nghiêm túc thực hiện, thì qua cao điểm này, chúng ta sẽ nhận diện đúng thực trạng, tìm được các điểm nghẽn để tháo gỡ.
Hơn thế nữa, cao điểm này còn có ý nghĩa như một thông lệnh thực tiễn, một cam kết mạnh mẽ với cộng đồng quốc tế, với các nhà đầu tư vào các lĩnh vực của văn hóa nghệ thuật, trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực để phát triển công nghiệp văn hóa, xác định công nghiệp văn hóa là trụ cột mới cho tăng trưởng kinh tế.
