1.Nằm dưới chân dãy núi Alpes, thủ phủ của vùng Lombardy tuyệt đẹp thuộc miền Bắc nước Ý, Milan (hay Milano) là một trung tâm công nghiệp, thương mại, trí thức và tôn giáo, với khoảng 1,3 triệu dân nội đô và 7 triệu trong toàn vùng. Vùng đồng bằng Lombardy rất màu mỡ, nông hải sản đa dạng, được tưới tiêu nhờ những con sông nhỏ và kênh đào cổ. Ngoài ra, với nền khí hậu lục địa khá dễ chịu, lại nằm ở ngã ba của nhiều tuyến đường giao thông quan trọng về lịch sử, văn hóa và kinh tế, Milan luôn bị dòm ngó và ghen tị bởi các vua chúa lân bang kể từ khi được thành lập vào khoảng thế kỷ IV trước Công nguyên. Ngày nay, Milan sôi động liên tục 24/7 với lượng du khách từ khắp nơi trên thế giới đổ về. Milan cũng sở hữu nhiều trường đại học danh tiếng.
Đến Milan không thể bỏ qua Nhà thờ chính tòa Milan/Duomo di Milano nằm ngay trên Quảng trường Duomo/Piazza del Duomo, với tên chính thức là Cattedrale Metropolitana della Natività della Beata Vergine Maria, thường được gọi tắt là "Duomo". Duomo di Milano là Nhà thờ Công giáo lớn thứ ba thế giới sau Tòa thánh Vatican và Nhà thờ chính tòa Seville, Tây Ban Nha. Nhà thờ có sức chứa hơn 40.000 người. Đây cũng là trụ sở của Tổng giám mục thành Milan.
Bắt đầu xây dựng năm 1386 và kéo dài suốt gần… 6 thế kỷ, với sự đóng góp của nhiều thế hệ kiến trúc sư, nhà điêu khắc và nghệ sĩ, đây trở thành công trình kiến trúc độc đáo, pha trộn phong cách Gothic quốc tế với kiến trúc vùng Lombardy. Nhìn từ bên ngoài, nhà thờ là một khối kiến trúc bằng đá cẩm thạch trắng phớt hồng, với vô số những ngọn tháp và tháp chuông. Bên trong nhà thờ rất ấn tượng, nhiều cột đá cẩm thạch đỏ to đến ba người ôm. Vòm nhà cao 45 mét, xây bằng gạch ốp đá cẩm thạch. Nhiều bức tranh lớn nhỏ đặc tả nghi lễ tôn giáo, những ô cửa sổ kính ghép đa sắc huyền bí cùng nhiều cổ vật. Ngoài ra còn có một số thánh tích được quàn ngay trong nhà thờ và mộ của một số hồng y giáo chủ đặt dưới tầng hầm.
Do thời gian xây dựng quá dài, với những kiến trúc sư và nghệ nhân khác nhau nên độ cao có thời kỳ được hạ thấp (vào thế kỷ XVI). Nhiều ngọn tháp và tượng được gỡ xuống nhưng được lưu giữ cẩn thận, hiện trưng bày trong một bảo tàng bên cạnh, dành riêng cho nhà thờ. Vào ngày đẹp trời hoặc một số buổi tối, đi dạo trên mái vòm Duomo sẽ được chiêm ngưỡng một màn trình diễn ánh sáng hết sức ngoạn mục. Vì thế, công trình này đã trở thành biểu tượng của Milan.
Ở phía kia quảng trường, đối diện nhà thờ Duomo là bức tượng Vittorio Emanuele II (1820 - 1878) cưỡi ngựa chiến. Ông là người đã thống nhất nước Ý vào năm 1861 và trị vì cho đến khi qua đời năm 1878. Người Ý đã đặt cho ông danh hiệu Người Cha của Tổ quốc (Padre della Patria).
Không thể bỏ qua Galleria Vittorio Emanuele II, được mệnh danh là “Phòng khách Milan” nhờ vẻ thanh lịch tân - cổ điển, mang hơi hướng kiến trúc Baroque. Với các lối vào từ nhiều hướng, kiến trúc đặc sắc với mái vòm kính, đưa ánh sáng tự nhiên đến mọi góc, không gian tráng lệ, thoáng đãng, nơi đây rất được người dân Milan yêu thích. Có nhiều dãy cửa hàng của các hãng thời trang nổi tiếng, các hiệu sách, tiệm kem và các quán cà phê truyền thống của Ý rất ấn tượng, là điểm nhấn của thành phố.
Nằm cạnh một lối vào “Phòng khách” là Bảo tàng Quốc gia Khoa học và Công nghệ Leonardo da Vinci nhằm tôn vinh Thiên tài Leonardo da Vinci. Một phòng lớn dành riêng để trưng bày những phát minh ngoạn mục của ông: máy bay, những cỗ máy chiến tranh, bản vẽ kiến trúc, bánh răng trục vít, và nhiều thứ khác.
Nhà thờ cổ Santa Maria delle Grazie nằm trên quảng trường cùng tên. Điểm thu hút của nơi đây là bức bích họa nổi tiếng “Bữa tiệc ly cuối cùng” của Leonardo da Vinci, được vẽ từ năm 1495 đến 1497, trên tường phòng ăn. Bức bích họa đã may mắn “sống sót” sau một trận bom năm 1943. Cũng do bức tranh này mà Ban tổ chức Thế vận hội mùa hè Paris 2024 đã bị giới truyền thông và cư dân mạng thế giới mổ xẻ khi tái hiện cảnh này trên một cây cầu ở Paris trong lễ khai mạc. Cùng với bức bích họa, nhà thờ Santa Maria delle Grazie đã được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới.
Nhà Bảo tàng - Nhà hát La Scala, là nơi tụ họp của những người yêu âm nhạc trên toàn thế giới. Nhà hát dành riêng cho nghệ thuật Opera này được xây dựng năm 1778. Nhiều nhà soạn nhạc vĩ đại của Ý như Verdi, Rossini, Puccini và Toscanini… được vinh danh tại đây.
Bức tượng Léonard de Vinci ngự sừng sững giữa Quảng trường La Scala, ngay trước nhà hát. Buổi tối, bức tượng được chiếu sáng rất nghệ thuật, trở thành nơi thu hút du khách. Nhiều người đến rất lặng lẽ như để tưởng niệm ông…
Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại Civico xưa kia vốn là Cung điện Hoàng gia. Nhiều tác phẩm nghệ thuật đương đại xuất sắc được trưng bày tại đây. Các danh họa như Cézanne, Renoir, Corot, Sisley, Bonnard và Vuillard chiếm một vị trí nổi bật, cùng với Van Gogh, Kandinsky và Modigliani.
2.Ở Milan, hệ thống giao thông công cộng rất tiện lợi và hiện đại. Nổi tiếng nhất là tàu điện, chạy trong nội thành và một phần khu vực đô thị. Đường phố Milan không rộng nhưng vẫn dành hai luồng đường cho tàu điện chạy tỏa đi khắp các hướng. Tàu điện Milan được khánh thành từ năm 1881 và là một trong hệ thống tàu điện cổ xưa nhất. Hiện Milan sở hữu 17 tuyến tàu điện với tổng cộng 180,3 km, có thể đưa du khách đến bất kỳ nơi nào trong thành phố và một số khu ngoại thành.
Từ trung tâm, tàu điện chạy chừng 15 phút thì đến Lâu đài Sforza/Castello Sforzesco, nằm trên Quảng trường Castello. Đây vốn là một pháo đài được Francesco Sforza, Công tước Milan, xây dựng vào thế kỷ 15 trên tàn tích của một thành trì tiền Triều, triều đại Visconti. Khi ấy, công trình này là biểu tượng cho sự ra đời của một triều đại mới. Đó là một cấu trúc hình tứ giác, có những đường hào bao quanh và hai tháp tròn sừng sững. Chuyện kể rằng các nghệ sĩ nổi tiếng ở Milan thời ấy đã được vời đến trang hoàng lâu đài. Leonardo da Vinci vẽ những thân cây đan xen cho phòng Sala delle Asse (1496 - 1497), Bramantino vẽ “Argos” cho Phòng Kho bạc (1490 - 1493), trong khi Bramante đã thiết kế “Ponticella di Ludovico il Moro”, một lối đi có mái che nối các căn hộ của Công tước với các bức tường thành…
Lâu đài Sforza đã được phục dựng sau khi bị ném bom vào năm 1943. Hiện nay, lâu đài là Bảo tàng Sforza, gồm nhiều bảo tàng chuyên đề như Nhạc cụ, Nghệ thuật ứng dụng, Điêu khắc và Phòng trưng bày tranh của các họa sĩ Ý từ thế kỷ 13-18 và các tác phẩm ý nghĩa về giá trị nghệ thuật và lịch sử của Milan. Bảo tàng Nghệ thuật cổ đại trưng bày bộ sưu tập các tác phẩm điêu khắc, đáng chú ý nhất là bức “Pietà da Rondanini” của Michelangelo, đây là tác phẩm cuối cùng và chưa hoàn thành của họa sĩ. Nhờ Thư viện Trivulziana, nơi đây cũng là một kho lưu trữ đặc biệt về tài liệu, bản thảo và sách cổ.
Milan không có kênh đào nổi tiếng như Venise nhưng có những kênh đào cổ tồn tại từ xa xưa. Mặt tiền đa sắc của những tòa nhà hắt bóng xuống lòng kênh, khu này hiện đã trở thành một trong những khu giải trí thời thượng nhất Milan, với các nhà hàng sang trọng cũng như các quán bar đêm sành điệu hoặc dân dã. Nhâm nhi một tách cà phê hoặc một vại bia hơi bên kè kênh, ngắm những con thuyền Gondole du lịch qua lại, quả là rất vui mắt.
3. Cách Milan gần 100 km, ẩn sâu trong vùng núi Alpes, hồ Côme/Lago di Como là một hồ cổ khá đặc biệt. Hồ mang hình chữ Y ngược, dài 45,7 km, độ sâu tối đa 418m, diện tích bề mặt 146 km². Đây là một trong những hồ lớn nhất Italia. Đó là một hồ sông băng với vịnh hẹp tự nhiên, phân nhánh, khắc sâu vào sườn dãy núi Como và Bergamo Prealps. Đến nay hồ vẫn giữ được dáng vẻ nguyên bản từ ngàn năm. Hồ quyến rũ nhờ vẻ đẹp độc đáo trong hàng chục thế kỷ, từ thời La Mã, nhờ cảnh quan đa dạng, xen kẽ giữa những sườn dốc thoai thoải, tròn trịa, phủ đầy hệ thực vật phong phú và những khối đá dolomit và vách đá dựng đứng... Khi đi tàu dạo trên hồ, thấp thoáng bên bờ là những ngôi làng tầng tầng lớp lớp bên sườn núi, những biệt thự sang trọng và cả những lâu đài mấp mé bên bờ. Là nơi được giới quý tộc thường xuyên lui tới từ thời La Mã, hồ vẫn luôn là một điểm đến du lịch nổi tiếng. Năm 2014, hồ được trang tin tức HuffPost xếp là một trong 20 hồ đẹp nhất thế giới.
Tôi rời Milan với chút tiếc nuối vì không đủ thời gian khám phá hết vùng đất xinh đẹp này. Với tôi, đây sẽ là nơi còn trở lại ít nhất thêm một lần nữa.
