WTO bế tắc với thỏa thuận xóa bỏ trợ cấp nghề cá

Trong nhiều năm, các thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã không thể nhất trí về một thỏa thuận hạn chế trợ cấp đánh bắt, do đó cho phép tiếp tục các hoạt động đánh bắt tàn phá sinh thái theo kiểu tận diệt vốn đã kéo dài 20 năm qua.

Bế tắc kéo dài 20 năm

Năm 2017, Tổ chức Nông lương Liên Hiệp Quốc (FAO) cảnh báo rằng ước tính 1/3 trữ lượng cá toàn cầu đã bị đánh bắt quá mức, tăng từ 10% năm 1970 và 27% năm 2000. Nguồn cung cá cạn kiệt đe dọa an ninh lương thực của cộng đồng ven biển có thu nhập thấp và sinh kế của những ngư dân nghèo và dễ bị tổn thương, những người phải đánh bắt xa bờ hơn chỉ để mang về những mẻ cá ngày càng nhỏ.

WTO bế tắc với thỏa thuận xóa bỏ trợ cấp nghề cá -0
Các thành viên WTO đang cố gắng đạt được một thỏa thuận về việc cấm trợ cấp đánh bắt cá “có hại”.

Các nhà lãnh đạo thế giới đã nhận ra mức độ nghiêm trọng của vấn đề vào năm 2015 khi họ đồng ý xây dựng một thỏa thuận về trợ cấp nghề cá vào năm 2020 như một phần của Chương trình Nghị sự Phát triển Bền vững. Nhưng trong khi các bộ trưởng thương mại tái khẳng định cam kết này vào năm 2017, các cuộc đàm phán tại WTO liên tục bị đình trệ.

Trên thực tế, các cuộc đàm phán rất phức tạp, bởi các loài cá không sống trong một lãnh thổ quốc gia duy nhất hoặc nằm trong các ranh giới trên biển. Các nhà đàm phán của WTO phải tính đến cả khuôn khổ hiện hành của các quy tắc nghề cá quốc tế và vai trò của các cơ quan quản lý điều chỉnh nhiều khía cạnh của hoạt động đánh bắt cá trên toàn thế giới. Họ cũng phải xác định các quy tắc trợ cấp mới sẽ áp dụng như thế nào đối với các tàu đánh bắt xa bờ.

Một thách thức khác là thực tế rằng WTO không phải là một tổ chức quản lý nghề cá. Tuy nhiên, WTO có một khuôn khổ quy tắc lâu đời nhằm hạn chế các khoản trợ cấp gây bóp méo thương mại đối với hàng hóa công nghiệp và nông nghiệp. Đó là lý do tại sao các bộ trưởng thương mại hồi năm 2001 đã nhất trí về các biện pháp tương tự để bảo vệ nghề cá biển.

Một trong những vấn đề khó khăn nhất trong các cuộc đàm phán là làm thế nào để xác định và tôn trọng nhiệm vụ đàm phán ban đầu đảm bảo đối xử đặc biệt đối với các nước đang phát triển - và đặc biệt nhất là đối với các nước kém phát triển nhất. Nhiều quốc gia trong số này dựa vào đánh bắt thủ công quy mô nhỏ và họ đang tìm kiếm thêm không gian chính sách để phát triển khả năng đánh bắt công nghiệp của mình. Tuy nhiên, do năng lực quản lý nghề cá còn yếu, họ có thể gặp khó khăn trong việc thực hiện các chế độ trợ cấp mới một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất như các thành viên giàu có hơn.

Một vấn đề khó khăn khác là đảm bảo tính minh bạch, theo đó một quốc gia thành viên phải thông báo với các thành viên khác khi triển khai các khoản trợ cấp không gây hại và không bóp méo thương mại để khuyến khích ngành đánh bắt của mình. Việc giải quyết những vấn đề này chắc chắn sẽ không dễ dàng nhưng là điều rất cần thiết.

Hy vọng

Trong cuộc họp cấp bộ trưởng vào ngày 15-7 vừa qua, các thành viên WTO đã cam kết sớm hoàn tất đàm phán về trợ cấp thủy sản trước Hội nghị Bộ trưởng của WTO vào đầu tháng 12 tới. 104 bộ trưởng và trưởng đoàn đã phát biểu khẳng định văn bản đàm phán hiện tại có thể được sử dụng làm cơ sở để hoàn thiện các cuộc đàm phán, mặc dù nhiều người chỉ ra những vấn đề mà theo quan điểm của họ vẫn cần phải giải quyết.

Điều này có nghĩa là các phái đoàn hiện có thể đàm phán theo từng dòng văn bản dự thảo dài 9 trang để được thông qua tại hội nghị cấp bộ trưởng của WTO ở Kazakhstan, bắt đầu vào ngày 30-11. Các cuộc đàm phán nhằm loại bỏ các khoản trợ cấp có hại như đánh bắt quá mức và đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không được kiểm soát.

Tổng giám đốc WTO Ngozi Okonjo-Iweala phát biểu trong cuộc họp báo tại Geneva: “Lần đầu tiên sau 20 năm, chúng tôi có một văn bản được tất cả các bộ trưởng và trưởng phái đoàn ủng hộ”. Mặc dù các chuyên gia cho biết tiến bộ này đáng khích lệ đối với vấn đề khí hậu, nhưng vẫn để ngỏ mức độ áp dụng các quy tắc đối với Trung Quốc, quốc gia ủng hộ các hoạt động đánh bắt không bền vững lớn nhất thế giới.

Mặc dù toàn bộ dự thảo văn bản vẫn để ngỏ cho tranh luận, nhưng các nội dung trong dấu ngoặc vuông thể hiện những nội dung dự kiến vấp phải nhiều tranh cãi nhất. Các vấn đề gây tranh cãi bao gồm mức độ nào các nước nghèo và đang phát triển nên được miễn trừ và cách các nước phát triển nên giúp các nước đang phát triển thực hiện các quy tắc như thế nào.

Trong WTO, các quốc gia tự quyết định xem họ là nước phát triển hay đang phát triển và Trung Quốc tự xếp mình vào loại đang phát triển mặc dù Mỹ nói rằng họ đã là nước phát triển. Trung Quốc cho rằng trợ cấp là một cách giúp đỡ những ngư dân nghèo nhưng Rashid Sumaila, giáo sư kinh tế ngư nghiệp tại Đại học British Colombia, nói với Climate Home News rằng nghiên cứu của ông cho thấy trợ cấp của Trung Quốc dành cho các đội tàu lớn.

Một điều khoản đang được xem xét sẽ cho phép các nước đang phát triển bao gồm cả Trung Quốc tiếp tục trợ cấp cho việc tăng năng lực đánh bắt. Các trường hợp ngoại lệ đối với điều này sẽ là nếu quốc gia đang phát triển đó đánh bắt cá ở vùng nước xa, có thu nhập hơn 5.000 USD trên đầu người, sản xuất hơn 2% lượng cá trên thế giới và nhận được hơn 10% thu nhập từ đánh bắt, trồng trọt và lâm nghiệp. Trung Quốc sẽ không đạt được ngưỡng này vì chỉ 8% thu nhập của nước này là từ đánh bắt, trồng trọt và lâm nghiệp.

Các vấn đề gây tranh cãi khác bao gồm thông tin nào cần được minh bạch, cách đánh giá khi nào một con tàu đang tiến hành đánh bắt bất hợp pháp, không được báo cáo hoặc không được kiểm soát và liệu các quốc gia có thể trợ cấp cho các tàu được đăng ký với cờ của quốc gia khác hay không.

Bích Hạnh (tổng hợp)

Các tin khác

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

Làn sóng AI đang len lỏi vào mọi khâu sản xuất, từng bước tái định hình ngành điện ảnh Trung Quốc. Cơ hội mở ra cho nhiều người làm nghề, nhưng cũng kéo theo không ít thách thức về bản sắc và sự cạnh tranh trong tương lai.