Washington lôi kéo đồng minh trong cuộc cạnh tranh công nghệ

Chất bán dẫn hiện là trung tâm của cạnh tranh Mỹ-Trung trên phương diện kinh tế và địa chính trị. Cuộc đọ sức Mỹ-Trung trong ngành chất bán dẫn đang ngày một trở nên nóng hơn bao giờ hết, với việc Washington tăng cường nỗ lực lôi kéo các đồng minh áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip để ngăn chặn Bắc Kinh tiếp cận các công nghệ hàng đầu.

Ngày 7/10/2022, Chính quyền Biden đánh một “canh bạc” mạo hiểm, đưa ra một loạt biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới sẽ tác động sâu vào hệ sinh thái sản xuất chất bán dẫn tiên tiến, siêu máy tính và trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc. Những hạn chế mới và đầy tham vọng này mở ra một giai đoạn cạnh tranh công nghệ mới với Trung Quốc.

Washington lôi kéo đồng minh trong cuộc cạnh tranh công nghệ -0
Cuộc đọ sức Mỹ-Trung trong ngành bán dẫn ngày một nóng lên.

Trong lúc Washington tìm cách kìm chân Trung Quốc trong các công nghệ quan trọng, họ đang gặp khó khăn trong việc thuyết phục các đối tác quan trọng ở châu Âu và châu Á thực hiện các biện pháp kiểm soát tương tự.

Một tầm nhìn chưa rõ ràng

Mỹ lẽ ra nên thể hiện một tầm nhìn rõ ràng hơn với các đồng minh trong cuộc cạnh tranh với Trung Quốc. Việc xác định phạm vi kiểm soát xuất khẩu thích hợp là một thách thức lớn, đòi hỏi phải có sự nhất trí chung. Cách tiếp cận của Mỹ là ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận công nghệ chip 14 nanomet. Ngưỡng kiểm soát này có thể bị các đối tác của Mỹ coi là bảo hộ quá mức. Tương tự như vậy, các quốc gia khác có thể phải đối mặt với những khó khăn chính trị trong việc thực hiện những nội dung nghiêm ngặt nhất trong các biện pháp kiểm soát của Mỹ.

Washington hiện vẫn chưa áp dụng một cách tiếp cận linh hoạt nhằm đảm bảo mức độ kiểm soát tối đa có thể về mặt chính trị hiện nay trong khi vẫn duy trì thiện chí để tiếp tục phối hợp hướng tới các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn trong tương lai.

Một thách thức khác trong việc thuyết phục các đối tác của Mỹ là xác định cách thực hiện các biện pháp kiểm soát tương tự về cơ bản trong khuôn khổ pháp lý hiện có của họ. Mặc dù Mỹ có thẩm quyền rộng rãi và linh hoạt để áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới, nhưng các cơ quan pháp lý và thực tiễn chính sách hiện hành của các quốc gia khác lại hạn chế họ chỉ thực hiện các biện pháp kiểm soát đã được thống nhất thông qua các chế độ kiểm soát xuất khẩu đa phương. Để áp đặt kiểm soát xuất khẩu, các quốc gia đối tác sẽ phải sẵn sàng thực hiện một cách diễn giải đặc biệt về khung pháp lý hiện có của họ - điều mà họ sẽ chỉ xem xét trong những trường hợp đặc biệt.

Tác động kinh tế

Chuỗi công nghiệp bán dẫn là một chuỗi hợp tác và phân công lao động toàn cầu, và Trung Quốc là thị trường tiêu thụ chất bán dẫn lớn nhất thế giới. Hợp tác với lệnh cấm xuất khẩu của chính phủ Mỹ đồng nghĩa với việc các công ty có thể đối mặt với nguy cơ mất thị trường Trung Quốc, điều không khác gì “tự sát thương mại”. Những tổn thất như vậy sẽ gây đau đớn cho bất kỳ quốc gia và công ty nào.

Tác động kinh tế của các hạn chế xuất khẩu chất bán dẫn đang làm chùn bước các đối tác của Mỹ trong cuộc cạnh tranh với Trung Quốc. Theo các quy định mới, công nghệ chip tiên tiến của Mỹ vượt quá ngưỡng được chỉ định sẽ không được phép xuất khẩu sang bất kỳ nhà máy nào ở Trung Quốc, trong đó bao gồm cả những công ty do Mỹ hoặc các công ty của quốc gia đối tác vận hành. SK hynix, một công ty chip bộ nhớ lớn của Hàn Quốc, đã lưu ý rằng các quy tắc đó có thể buộc họ phải đóng cửa một số hoạt động tại Trung Quốc. Một hành động như vậy có thể tạo ra những cú sốc hơn nữa đối với nguồn cung chip toàn cầu và làm giảm triển vọng thương mại của chính các công ty mà Mỹ muốn hợp tác.

Mặc dù Mỹ đã đưa ra một biện pháp cứu trợ ngắn hạn bằng cách cấp giấy phép tạm thời cho các công ty đa quốc gia nước ngoài, nhưng đây là một giải pháp hỗ trợ ban đầu chứ không phải là một sự đảm bảo chắc chắn có thể hướng dẫn các khoản đầu tư quy mô lớn với thời hạn từ 5 đến 10 năm.

Việc giải quyết các tác động kinh tế đối với các công ty đa quốc gia nước ngoài là điều quan trọng hơn cả khi chính nhóm các đồng minh chủ chốt này cũng đã nêu lên những lo ngại về Đạo luật Giảm lạm phát Mỹ. Những điều khoản trong đạo luật này đi ngược với các nghĩa vụ thương mại của Mỹ và đã gây ra phản ứng dữ dội ở Hàn Quốc. Các quan chức châu Âu và Nhật Bản cũng đã đưa ra những quan ngại nghiêm trọng. Họ đang làm dấy lên nghi ngờ về cam kết của Washington với các đồng minh và đối tác của mình cũng như hoài nghi về sự ủng hộ của Washington đối với một hệ thống thương mại quốc tế dựa trên quy tắc. "Sự phản kháng" mà các nước này thể hiện trong thời gian gần đây trước áp lực từ Washington cho thấy sự miễn cưỡng của họ trong việc tuân theo lệnh cấm chip của Mỹ.

Để giải quyết những lo ngại này, Mỹ lẽ ra nên miễn trừ cho các đối tác nước ngoài khỏi các quy định được công bố hôm 7/10/2022 nếu các đối tác này thực hiện các biện pháp kiểm soát xuất khẩu tương tự của riêng họ. Năm 2022, Mỹ đã áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu với Nga nhưng đã miễn trừ cho 37 quốc gia sau khi các quốc gia này cam kết thực hiện các biện pháp tương đương. Mỹ lẽ ra cần cung cấp một “củ cà rốt” tương tự cho các biện pháp kiểm soát các sản phẩm công nghệ, đồng thời thúc đẩy các nước đối tác đóng các lỗ hổng tái xuất vốn là một vấn đề lớn trong trường hợp của Nga.

Bích Hạnh  (Tổng hợp)

Các tin khác

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.