Vụ sát hại nhà bảo vệ môi trường Jairo Mora ở Costa Rica

Vào đêm 30-5-2013, nhà bảo vệ môi trường Jairo Mora cùng 4 người tình nguyện nước ngoài lặng lẽ rời khỏi cổng trung tâm giải cứu động vật mà họ làm việc nằm trên bờ biển Caribea của Costa Rica và lái xe đến bãi biển Moin nổi tiếng nguy hiểm. Sáng hôm sau, cảnh sát tìm thấy thi thể Mora nằm úp mặt xuống bãi cát.

Dấu vết hiện trường cho thấy Mora bị kéo lê trên bãi biển cho đến khi chết do ngạt thở.

Vào lúc xảy ra án mạng, Jairo Mora đang làm việc để bảo vệ trứng loài rùa biển lưng da quý hiếm trên bãi biển Moin, song nỗ lực bảo tồn tự nhiên của anh lại đụng chạm đến bọn săn trộm trứng rùa - được đồn đại là có công dụng tăng cường sinh lý cho nam giới - ở địa phương để bán ra thị trường đen và thu lợi kếch xù. Trước khi bị sát hại, Jairo Mora nhận nhiều sự đe dọa và tấn công song anh vẫn bất chấp tất cả và vẫn tiếp tục công việc bảo vệ trứng rùa.

Vụ án mạng không được coi là bất thường ở Mỹ Latinh, nơi có nhiều nhà bảo vệ môi trường bị giết chết hơn bất cứ nơi nào khác trên thế giới. Từ Amazon ở Brazil cho đến những vùng sa mạc Mexico, các nhà hoạt động như Mora thường xuyên bị mất mạng. Tháng 4 vừa qua, nhà hoạt động Berta Caceres nổi tiếng thế giới của Honduras bị giết ngay tại nhà riêng sau nhiều năm chống đối dự án đập thủy điện.

Đấu tranh đòi công lý cho Jairo Mora.
Đấu tranh đòi công lý cho Jairo Mora.

Năm 2014, 88 nhà hoạt động khác cũng bị giết chết trong khu vực. Với tiếng tăm thân thiện với môi trường, Costa Rica từ lâu được coi là thiên đường an toàn cho các nhà hoạt động bảo vệ môi trường cho nên cái chết của Jairo Mora được nhiều người coi là bằng chứng về bạo lực chống cộng đồng này đang có chiều hướng lan rộng. Hiện nay, vụ sát hại Mora đã làm vấy bẩn hình ảnh đất nước Costa Rica.

Vào đầu tháng 5, các thẩm phán tuyên mức án tối đa đối với 4 tên săn trộm có tội trong vụ án mạng liên quan đến Jairo Mora. Những bản án được tuyên một cách nghiêm khắc song hy vọng có sự thay đổi về nỗi ám ảnh mất mạng mà giới hoạt động bảo vệ môi trường ở Mỹ Latinh đang đối mặt là rất ít.

Theo nghiên cứu năm 2014 của tổ chức phi chính phủ quốc tế Global Witness (Nhân chứng Toàn cầu), con số trung bình những nhà hoạt động bị giết chết đã tăng gấp đôi từ năm 2010. Hơn 80% những vụ án mạng xảy ra ở Mỹ Latinh. Hiện nay, giới nghiên cứu tin rằng, năm 2015 là năm chết chóc nhất cho cộng đồng bảo vệ môi trường.

Đấu tranh đòi công lý cho Jairo Mora.
Đấu tranh đòi công lý cho Jairo Mora.

Billy Kyte, nhà nghiên cứu hàng đầu ở Global Witness, phát biểu: “Chúng tôi cho rằng, các công ty ngày càng khó khăn khi muốn khai thác tài nguyên thiên nhiên. Cuộc cạnh tranh khốc liệt đang diễn ra ngày càng gay gắt giữa các cộng đồng địa phương, ngành công nghiệp khai khoáng và các công ty xây dựng dự án đập thủy điện”.

Vấn đề là khu vực Mỹ Latinh giàu tài nguyên thiên nhiên và nơi đây xuất hiện không ít những tập đoàn tìm mua đất đai trước sự nhượng bộ của chính quyền. Những khu đất này thường là nơi sinh sống lâu đời của thổ dân. Trong khi đó, những vụ giết người hiếm khi bị trừng phạt và chỉ có một số nhỏ vụ án mạng liên quan đến giới hoạt động bảo vệ môi trường trên toàn cầu bị truy tố. Ở Mỹ Latinh, vụ án nhà hoạt động can đảm Jairo Mora chỉ là một trong vài vụ được xét xử nghiêm minh.

Người thân Jairo Mora nghe tuyên án đối với những bị cáo ở thành phố Limon, Costa Rica.
Người thân Jairo Mora nghe tuyên án đối với những bị cáo ở thành phố Limon, Costa Rica.

Cùng với vụ án Mora được làm sáng tỏ, các nhóm bảo vệ môi trường đánh giá vụ sát hại Berta Caceres là cơ hội quan trọng để chấm dứt tình trạng tội ác không bị trừng phạt ở Mỹ Latinh. John Knox, chuyên gia độc lập về nhân quyền và môi trường làm việc cho Liên Hiệp Quốc, nhận định một cuộc điều tra đến nơi đến chốn dẫn đến việc bắt giữ bọn sát hại Berta Caceres đã gửi thông điệp mạnh mẽ rằng tội ác sẽ bị trừng phạt. Nhưng bất chấp sức ép quốc tế, chính quyền Honduras vẫn tiếp tục cho rằng cái chết của Caceres liên quan đến trộm cắp hơn là ám sát.

Tháng 4 vừa qua, gia đình của Caceres đến Washington DC. kêu gọi mở một cuộc điều tra quốc tế về vụ án mạng, song giới chức chính quyền Mỹ tuyên bố họ không thể tiến hành một cuộc điều tra riêng biệt. Trong khi 2 vụ án mạng liên quan đến Jairo Mora và Berta Caceres thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế, những vụ giết người khác vẫn tiếp tục diễn ra trong bóng tối.

Chỉ riêng tháng 3-2016, hai nhà hoạt động bảo vệ môi trường bị mất mạng tại Trung Mỹ. Nelson Garcia, thành viên nhóm nhà hoạt động của Caceres, bị bắn thẳng vào mặt hôm 16-3, còn Walter Mendez ở Guatemala bị bắn tại nhà riêng vì nỗ lực chống đốn gỗ rừng trái phép.

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) vừa phát đi cảnh báo về làn sóng tấn công mạng gia tăng, trong đó các nhóm tin tặc bị phát hiện lợi dụng ứng dụng Telegram để phát tán mã độc trên diện rộng.

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Chỉ một bài đăng trên fanpage đông người theo dõi có thể khiến một doanh nghiệp lao đao sau vài giờ. “review” không còn đơn thuần là chia sẻ trải nghiệm mà đã trở thành công cụ gây sức ép, thậm chí trục lợi, và rất dễ vi phạm pháp luật khi kẻ review sử dụng chính bài viết của mình để làm phương tiện tống tiền.