Chị em tin tưởng và chi tiền mạnh tay, nhưng các chuyên gia cảnh báo hiệu quả thực tế không như quảng cáo và tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nếu dùng sản phẩm kém chất lượng hoặc lạm dụng.
Uống 30 giây, chống nắng 24 tiếng
Những tháng gần đây, viên uống chống nắng trở thành sản phẩm được chị em tìm kiếm nhiều. Chỉ cần nhập từ khóa trên mạng xã hội, hàng loạt loại từ nội địa đến hàng xách tay từ Mỹ, Nhật, Đức… hiện ra với mức giá dao động từ 150.000 đến hơn 2,5 triệu đồng/hộp. Trên Facebook, Instagram hay TikTok, hàng loạt fanpage, shop online như “Healthy Skin V..”, “Beauty Plus Store”, “SunCare Shop”, “Mivolis Official VN”, “Malap Skin” liên tục đăng bài giới thiệu, livestream tư vấn trực tiếp công dụng viên uống, đồng thời chạy quảng cáo nhắm vào nhóm khách hàng nữ 18-40 tuổi. Đi kèm sự đa dạng đó là vô số lời quảng cáo “thần kỳ”, trong khi không ít sản phẩm mập mờ nguồn gốc, khiến người mua khó phân biệt thật - giả.
Nhiều tài khoản bán hàng còn khẳng định chỉ cần uống viên chống nắng là có thể bỏ qua kem bôi, không cần che chắn, da vẫn trắng sáng, chống nám, chống lão hóa và thậm chí phòng ung thư da. Một số người bán trên các nhóm kín còn hướng dẫn khách đặt mua từ các kênh xách tay cá nhân, cam kết “hàng chính hãng Mỹ, Nhật” mà không cần kiểm chứng giấy tờ nhập khẩu. Thị trường sôi động tới mức chỉ trong vài phút, một bài đăng trên page “Beauty Plus Store” có thể nhận hàng trăm bình luận hỏi giá, công dụng, cách dùng, cho thấy nhu cầu cực kỳ lớn của người tiêu dùng.
Ngoài các fanpage, nhiều tài khoản cá nhân cũng tham gia kinh doanh, thậm chí tự nhận là “chuyên gia làm đẹp online” hoặc “beauty influencer” để quảng bá sản phẩm. Các livestream tư vấn thường có nội dung nhấn mạnh rằng viên uống chống nắng vừa tiện lợi vừa hiệu quả, chỉ cần uống trước khi ra ngoài 30 phút là đủ bảo vệ da cả ngày, khiến nhiều người tin tưởng mà không tìm hiểu kỹ nguồn gốc hay thành phần. Chính sự đa dạng và “ồn ào” trên mạng xã hội đã biến thị trường viên uống chống nắng trở thành một cơn sốt, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn nguy cơ cho người tiêu dùng nếu mua phải hàng kém chất lượng hoặc không rõ nguồn gốc.
Một số sản phẩm nổi bật được quảng cáo là “lá chắn nắng toàn diện”, cung cấp beta-carotene, vitamin C, E và canxi để bảo vệ da khỏi cháy nắng, sạm nám, tàn nhang; đồng thời chống lão hóa, giúp xương và răng chắc khỏe. Một số tài khoản còn đẩy công dụng lên mức khó tin: “Uống 30 giây, chống nắng 24 tiếng”, hay Malap được mô tả như giải pháp “sống còn” cho làn da mỗi mùa nắng nóng, vừa chống UV vừa làm trắng, thải độc, mờ thâm nám và hạn chế ung thư da. Người bán nhấn mạnh sau tuổi 30, tia cực tím tích lũy dưới da nhiều hơn, phá hủy collagen, khiến lão hóa tăng tốc; do đó “kem chống nắng là không đủ”, chỉ có viên uống nội sinh mới giúp nâng cấp làn da từ bên trong. Họ còn khẳng định thành phần cam đỏ Ý và glutathione giúp “nhả nắng”, làm sáng da và cải thiện sức khỏe tổng thể.
Từ chống nắng, làm trắng đến thải độc, trẻ hóa… các lời quảng cáo đều hướng tới việc đánh vào tâm lý lo lão hóa và nhu cầu cải thiện da nhanh chóng của phụ nữ nhưng phần lớn đều vượt xa khả năng thật sự của sản phẩm. Đánh vào tâm lý lo sợ cháy nắng của những người thường xuyên du lịch, nhiều nơi quảng cáo rằng chỉ cần một liệu trình Malap là lượng melanin trên da sẽ “tụt” từ 27% xuống còn 7%; các vết đỏ, thâm sạm lâu năm cũng nhanh chóng mờ hẳn. Họ khẳng định chỉ sau 1-2 tháng sử dụng đã có thể nhìn thấy hiệu quả rõ ràng. Mỗi ngày chỉ cần uống 3 viên, chưa đầy một phút, là cơ thể được “nạp” đủ dưỡng chất để vừa chống nắng vừa làm đẹp da.
Theo lời rao bán, chỉ khi da được bảo vệ từ trong ra ngoài, chị em mới có thể tự tin tận hưởng mùa hè. Những viên thuốc nhỏ nhưng được giới thiệu là mang lại “sức mạnh không tưởng” và để hiệu quả tối đa thì phải uống sau bữa sáng. Người bán không quên thúc giục: muốn da đẹp, da sáng mà vẫn thoải mái dưới nắng thì nhất định phải thử sản phẩm này.
Có thần kỳ như lời đồn?
Trong làn sóng làm đẹp hiện nay, viên uống trắng da và viên uống chống nắng không chỉ là sản phẩm chăm sóc cá nhân mà còn được quảng bá rầm rộ như “bí quyết thần kỳ” giúp làn da bật tông nhanh chóng, chống nắng hoàn hảo và thậm chí cải thiện sức khỏe tổng thể. Trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Instagram, TikTok, hàng loạt fanpage, tài khoản cá nhân, thậm chí các “beauty influencer” liên tục livestream, đăng bài tư vấn trực tiếp, chạy quảng cáo...
Đi kèm với sự đa dạng đó là vô số lời quảng cáo “thần kỳ”. Nhiều người bán hàng khẳng định chỉ cần uống viên chống nắng là có thể bỏ qua kem bôi, không cần che chắn, da vẫn trắng sáng; chống nám, chống lão hóa, thậm chí phòng ung thư da. Một số còn tuyên bố hiệu quả: “chống nắng 24 giờ chỉ sau 30 giây uống”, hay “giảm melanin từ 27% xuống còn 7% chỉ sau một liệu trình”, khiến người tiêu dùng lầm tưởng sản phẩm có khả năng vượt trội, nhanh chóng và hoàn toàn thay thế các biện pháp chăm sóc da vật lý. Thực tế, nhiều sản phẩm được quảng cáo là hàng xách tay từ Mỹ, Nhật, Đức nhưng không đi kèm giấy tờ nhập khẩu hay chứng nhận kiểm định, khiến việc phân biệt thật - giả trở nên khó khăn.
Về mặt khoa học, nhiều nghiên cứu y khoa đã chứng minh rằng các thành phần như Glutathione, vitamin C, L-cysteine, chiết xuất hạt nho… có tác động tích cực đến làn da. Chúng giúp ức chế sự hình thành melanin là yếu tố chính gây sạm nám, đồng thời tăng cường khả năng chống oxy hóa, bảo vệ da khỏi tác hại từ môi trường. Khi sử dụng đúng cách và đều đặn, các dưỡng chất này hỗ trợ làm sáng da, cải thiện sắc tố và mang lại vẻ ngoài tươi tắn, đều màu hơn. Tuy nhiên, hiệu quả không thể “thần kỳ” như nhiều quảng cáo thổi phồng; việc cải thiện da đòi hỏi thời gian, kiên trì, lối sống lành mạnh và chế độ sinh hoạt hợp lý.
Các chuyên gia da liễu cảnh báo người dùng cần tỉnh táo trước những quảng cáo quá lời. Theo đó, việc tin tưởng rằng chỉ cần uống viên trắng da là da sẽ trắng bật tông, chống lão hóa và sạm nám hoàn toàn là quan niệm sai lầm. Hiệu quả cải thiện da phụ thuộc vào cơ địa, chế độ sinh hoạt, chất lượng sản phẩm và thời gian sử dụng. Viên uống chỉ có tác dụng bổ trợ, không thể thay thế kem chống nắng, biện pháp bảo vệ da vật lý hay lối sống lành mạnh.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, viên uống chống nắng không có tác dụng thần kỳ như quảng cáo. Thành phần thường bao gồm lycopene, beta-carotene, vitamin E, vitamin C có tác dụng chống tia UV nhưng chỉ tương đương kem bôi SPF 15. Một số sản phẩm còn chứa glutathione, vitamin C giúp làm trắng da, và một số người bán lợi dụng điều này để đánh vào tâm lý muốn chống nắng và làm trắng của phụ nữ. Việc quảng cáo viên uống chống nắng bảo vệ da hoàn hảo từ bên trong là không chính xác; chúng chỉ hỗ trợ, hoàn toàn không thể thay thế kem chống nắng. Quảng cáo trị nám của viên uống chống nắng cũng là sai sự thật, vì điều trị nám cần thực hiện liên tục, duy trì lâu dài và hiệu quả không thể “ngay lập tức”.
Bên cạnh những sản phẩm uy tín được kiểm chứng lâm sàng, thị trường hiện nay tràn ngập viên uống trắng da và chống nắng không rõ nguồn gốc, quảng cáo quá mức, thậm chí chứa các thành phần nguy hại. Các bác sĩ cảnh báo, việc lạm dụng có thể gây rối loạn tiêu hóa, ảnh hưởng gan, thận, dị ứng, tăng nhạy cảm với ánh sáng, tăng cân, hoặc các phản ứng nghiêm trọng khác.
Trước đó, Bệnh viện Bình Dân (TP Hồ Chí Minh) đã tiếp nhận điều trị cho nữ bệnh nhân L.T.T (45 tuổi, tỉnh Đồng Nai). Bà T. bị suy thận cấp, tổn thương thận mức độ 5 vì sử dụng viên uống trắng da.
Bà T. cho biết cách đây gần một năm, bà xem một kênh bán hàng online với lời mời chào hấp dẫn về loại thuốc làm trắng, đẹp da nên đặt mua về uống. Do thời gian qua lâu, bà chỉ nhớ thuốc dạng viên đựng trong lọ với số lượng 60 viên.
Sau khi mua, bà T. được hướng dẫn uống 6 viên/ ngày. Bà đã uống liên tục, đến lọ thứ 7 thì đau bụng dữ dội, mệt, khó thở, nôn ói... phải đi cấp cứu tại một bệnh viện địa phương.
Tại đây, bà T. được bác sĩ kiểm tra, ghi nhận, chẩn đoán bị suy thận cấp mức độ 5, thận mất chức năng lọc nên ứ đọng các chất chuyển hóa. Dù đã được lọc máu cấp cứu tại địa phương nhưng do tình trạng nặng, bà phải chuyển đến Bệnh viện Bình Dân tiếp tục điều trị.
Tương tự, do tin vào những lời quảng cáo thần kỳ, chị Nguyễn Thị Hoa (Kiến Hưng, Hà Nội), đã nghe theo gợi ý của một cơ sở chăm sóc da quen và chi hơn 2 triệu đồng mua hai loại viên uống chống nắng và làm trắng. “Do công việc phải đi ngoài đường nhiều, mồ hôi ra liên tục nên bôi lại kem chống nắng rất bất tiện, mà tôi còn trang điểm nên cũng khó tẩy trang giữa chừng. Thấy họ tư vấn nên tôi mua dùng thử, nhưng uống hết mỗi loại một hộp mà chẳng thấy cải thiện gì, chỉ cảm giác mặt hơi phù, giữ nước, ra đường vẫn cứ phải đeo khẩu trang, áo chống nắng kín mít”, chị Hoa chia sẻ.
Theo chuyên gia, để giảm thiểu rủi ro, người dùng chỉ nên sử dụng viên uống trắng da và viên uống chống nắng như thực phẩm bổ trợ, chọn sản phẩm rõ nguồn gốc, tuân thủ đúng liều lượng và tham khảo ý kiến bác sĩ. Việc kết hợp với kem chống nắng, chế độ sinh hoạt hợp lý, lối sống lành mạnh và biện pháp bảo vệ vật lý cho da là yếu tố quyết định để sản phẩm phát huy hiệu quả an toàn. Người tiêu dùng cần tỉnh táo trước các lời hứa “thần kỳ” từ mạng xã hội, tránh tin vào quảng cáo quá lời, để vừa bảo vệ sức khỏe vừa duy trì làn da khỏe đẹp lâu dài.
Bắt 3 bị can trong vụ sản xuất, buôn bán kem chống nắng Hanayuki Sunscreen Body giả 
Kiểm tra công ty sản xuất dầu gội, kem chống nắng bị đình chỉ lưu hành 
