Vị thế đồng USD đang bị thách thức

USD từ lâu đã nắm giữ vị thế là đồng tiền thống trị thế giới, chủ yếu do quy mô và sức ổn định to lớn của nền kinh tế Mỹ cũng như tính thanh khoản vô song đến từ thị trường tài chính nước này. Những yếu tố đó đã củng cố vị thế thống trị của USD trong thương mại và tài chính quốc tế.

Tuy nhiên, những năm gần đây, thế giới đã chứng kiến sự trỗi dậy của hai loại tiền tệ khác  - đồng euro của châu Âu và đồng nhân dân tệ (NDT) của Trung Quốc - như những đối thủ tiềm năng thách thức vị thế thống trị của USD.

Euro, được hỗ trợ bởi khuôn khổ thể chế Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone), sở hữu sự ổn định chính trị và quyền lực tiền tệ vững chắc. Đây là đồng tiền được giao dịch nhiều thứ hai trên thế giới tính đến năm 2022 và có sức ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế thế giới, qua đó khiến euro trở thành ứng viên hấp dẫn cho vị trí tiền tệ dự trữ toàn cầu.

[antg 1710] ảnh 1.jpg -0
USD, Euro và Nhân dân tệ là những đồng tiền được giao dịch nhiều nhất trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, tính đến năm 2023, Euro chỉ chiếm 21% dự trữ ngoại hối toàn cầu so với 58% của USD. Việc Liên minh châu Âu (EU) liên tục phân mảnh về mặt cấu trúc và chính trị cùng chính sách tài khóa khác biệt giữa các quốc gia thành viên đã làm suy yếu độ tin cậy của euro như một tài sản dự trữ toàn cầu. Eurozone vẫn thiếu các thị trường nợ đủ sâu và thanh khoản cần thiết để nâng cao vị thế của euro như một loại tiền tệ dự trữ.

Về phía Trung Quốc, tăng trưởng kinh tế nhanh chóng và vai trò ngày càng mở rộng của nước này trong thương mại toàn cầu đã thúc đẩy đáng kể vị thế toàn cầu của NDT. Theo Hiệp hội Viễn thông tài chính Liên ngân hàng toàn cầu (SWIFT), trong năm 2023, NDT chiếm 3,71% giá trị thanh toán toàn cầu. Tỷ trọng thanh toán tài trợ thương mại của NDT đã tăng gấp đôi từ 4% vào năm 2022 lên 8% vào năm 2024. Những tiến bộ này, được thúc đẩy bởi sức mạnh kinh tế Trung Quốc, đã đưa NDT lên thành một loại tiền tệ dự trữ toàn cầu tiềm năng.

Dẫu vậy, NDT vẫn phải đối mặt với những trở ngại đáng kể ngăn cản các quốc gia khác sử dụng NDT như một loại tiền tệ dự trữ, trong đó bao gồm hoạt động kiểm soát vốn chặt chẽ, thị trường tài chính thiếu minh bạch và quyền lực chính trị tập trung của Chính phủ Trung Quốc. Tỷ trọng của đồng NDT trong dự trữ toàn cầu cũng còn rất nhỏ, chỉ ở mức 3% so với 58% của USD.

Sức cạnh tranh của USD

Rõ ràng Trung Quốc đang đẩy mạnh nhiều nỗ lực nhằm hiện thực tham vọng quốc tế hóa đồng NDT. Vào năm 2023, thị trường trái phiếu Panda của Trung Quốc đã chứng kiến mức tăng trưởng kỷ lục khi các nhà phát hành nước ngoài huy động được hơn 15,3 tỷ USD trái phiếu bằng NDT, tăng từ 12,4 tỷ USD của năm 2022. Mức tăng trưởng mạnh mẽ này báo hiệu sự tin tưởng ngày càng tăng vào NDT như một loại tiền tệ tài trợ, có khả năng thúc đẩy vị thế của đồng tiền trở thành tiền tệ dự trữ.

Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng đã thành lập Hệ thống thanh toán liên ngân hàng xuyên biên giới (CIPS) vào năm 2015 và phát triển đồng NDT kỹ thuật số (e-CNY) nhằm mục đích giảm sự phụ thuộc vào các hệ thống tài chính do Mỹ thống trị như SWIFT và tăng cường khả năng tiếp cận toàn cầu của NDT. Việc giới thiệu các loại tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) có thể định hình lại bối cảnh tiền tệ toàn cầu. Tuy nhiên, sự thống trị của USD trong giao dịch DeFi (tài chính phi tập trung), nơi 99% stablecoin (các loại tiền mã hóa được gắn với một tài sản có giá cả ổn định) được neo theo USD, cho thấy việc mở rộng bất kỳ đồng tiền kỹ thuật số nào cũng có khả năng củng cố vai trò của USD.

USD vẫn sẽ tiếp tục duy trì vị thế

Nhiều khả năng USD sẽ tiếp tục vững chắc ở vị trí dẫn đầu bất chấp sự hiện diện ngày càng nhiều hơn của euro và NDT. Báo cáo "Giám sát sự thống trị của đồng USD" được Hội đồng Đại Tây Dương (Atlantic Council) công bố hồi tháng 6/2024 cho thấy USD vẫn là đồng tiền dự trữ chính của thế giới. Euro cũng như Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu BRICS đều không thể làm giảm sự phụ thuộc của thế giới vào “đồng bạc xanh” khi USD vẫn là đồng tiền chủ yếu trong dự trữ ngoại hối, thanh toán thương mại và các giao dịch tiền tệ, với vai trò là đồng tiền dự trữ chính toàn cầu sẽ tiếp tục được duy trì trong ngắn và trung hạn.

Các yếu tố địa chính trị cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự thống trị của USD. Vị thế của USD được củng cố bởi quyền tối cao về mặt chính trị và quân sự của Mỹ. Các quốc gia phụ thuộc vào USD trong giao dịch tài chính và thương mại quốc tế nhiều khả năng sẽ điều chỉnh chính sách theo lợi ích của Mỹ, qua đó càng củng cố thêm vai trò trung tâm của USD trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Theo quan điểm econophysics (nghiên cứu, ứng dụng các lý thuyết vật lý giải quyết các vấn đề kinh tế), sức mạnh của USD rõ ràng vẫn bền bỉ so với euro và NDT. Bằng cách định lượng tỷ lệ phân kỳ giữa USD và các loại tiền tệ này, phân tích đã tái khẳng định vai trò của USD là cốt lõi trong hệ thống tài chính toàn cầu từ năm 2001 đến năm 2022. Rất có thể USD sẽ duy trì quyền thống trị ngay cả trước những đối thủ mới nổi, được hỗ trợ bởi tính thanh khoản vô song của thị trường tài chính, ảnh hưởng địa chính trị Mỹ cùng di sản lịch sử của hệ thống tiền tệ Bretton Woods.

Mặc dù euro và NDT đã có những bước tiến đáng kể trong thương mại và tài chính toàn cầu, nhưng vẫn chưa thể là lựa chọn thay thế đáng tin cậy cho vị trí đồng tiền dự trữ chính của thế giới. Những thách thức về cấu trúc và chính trị cả hai loại tiền tệ này phải đối mặt cho thấy USD sẽ tiếp tục thống trị trong tương lai gần

Mai Nguyễn (Tổng hợp)

Các tin khác

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.