Vị Tết ở Juba

Nhịp điệu Tết nơi đất lạ

Tại phái bộ UNMISS, Cộng hòa Nam Sudan, Thượng tá Nguyễn Văn Nam, Thượng tá Phạm Văn Đoàn và Đại úy Trần Mỹ Linh thuộc Tổ công tác số 5 của Bộ Công an đang thực hiện nhiệm vụ GGHB LHQ. Đã 9 tháng trôi qua kể từ khi đặt chân tới thủ đô Juba, đây là dịp đón Tết đặc biệt của 3 sĩ quan. Từ Juba, Thượng tá Nam - Tổ trưởng Tổ công tác chia sẻ: “Tết Bính Ngọ thật đặc biệt bởi đây là lần đầu tiên chúng tôi đón năm mới ở phái bộ. Thay vì trở về bên gia đình thì chúng tôi vẫn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ hàng ngày tại địa bàn. Cũng vì điều đặc biệt này mà chúng tôi cố gắng ghi lại dấu ấn và kỉ niệm trong những ngày Tết xa Tổ quốc”.

Sống trong bầu không khí căng thẳng, dễ biến động ở Juba, các sĩ quan của tổ 5 đều thấy nhớ những con phố yên bình của Hà Nội. Giữa nắng rát châu Phi, họ thường tưởng tượng ra không khí se lạnh, lất phất mưa xuân của miền Bắc. Xa nhà, nhớ Tết, họ nghe những bài hát về Tết trên Internet. Khi những giai điệu về mùa xuân Việt Nam vút lên, ai cũng thấy nhớ và yêu quê hương tha thiết. “Ở xa Tổ quốc, chúng tôi càng thấy tự hào vì Việt Nam thực sự là đất nước hòa bình và đang từng ngày phát triển. Giá trị hòa bình ấy đang được khắp thế giới ngưỡng mộ, trân trọng, trong đó có người dân Nam Sudan”, Thượng tá Nam xúc động cho biết.

Tết, Tổ công tác số 5 vẫn bám địa bàn và tác chiến độc lập tại nhiều mảng công tác. Mặc dù xa quê hương, gia đình, dù điều kiện sống tại phái bộ nhiều khó khăn, nhưng họ vẫn tranh thủ ngoài giờ làm việc tổ chức vui tết tại căn cứ Tomping cùng đồng nghiệp quốc tế. Bên mâm ngũ quả, bánh chưng xanh và đôi câu đối đỏ, Tổ công tác số 5 chia sẻ những nét đẹp về văn hóa Tết của Việt Nam với đồng nghiệp quốc tế, thắt chặt tình đoàn kết giữa các lực lượng GGHB LHQ. Góc tết ấm áp khiến bạn bè quốc tế vô cùng thích thú. Họ cùng thưởng thức một tách trà, ly cà phê đậm vị Việt Nam. “Món quà Tết là chiếc bánh chưng, những lời chúc năm mới chân thành đã tạo nên không khí Tết như ở nhà. Với chúng tôi, mọi khó khăn về vật chất dường như không làm giảm đi tinh thần sẻ chia và đoàn kết, cùng vượt qua thử thách để hoàn thành tốt nhiệm vụ”, Thượng tá Phạm Văn Đoàn chia sẻ.

Việt Nam và Nam Sudan cách nhau 5 giờ đồng hồ. Bởi vậy, những người lính mũ nồi xanh ngóng giao thừa ở quê hương lúc 7 giờ tối. Và 5 tiếng sau, họ lại đón giao thừa tại Nam Sudan. Thật thú vị khi trải qua hai thời khắc chuyển giao năm cũ, năm mới trong tâm thế thật đặc biệt. Hỏi Đại úy Linh có buồn nhớ gia đình, chị cười và chia sẻ: “Với chúng tôi, tết đoàn viên chỉ ở ánh mắt, nụ cười, lời chúc trao gửi gia đình qua điện thoại. Ở nơi xa, chúng tôi vẫn nhận được tình cảm yêu thương, những lời chúc tốt đẹp từ gia đình, đồng đội, bạn bè”. Sau một ngày làm việc, trong ánh hoàng hôn ở căn cứ, Linh mặc áo dài thướt tha, chụp một tấm ảnh với hai người anh trong tổ công tác. Thời khắc ấy, Tết rạo rực trong lòng mỗi người con đang ở xa Tổ quốc.

Khẳng định bản lĩnh

Cách đây 9 tháng, Tổ công tác số 5 lên đường GGHB vào đúng dịp Kỷ niệm 50 Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước. Nam Sudan chào đón Tổ 5 bằng những con đường đất lầy lội sau những cơn mưa triền miên và đợt dịch bùng phát trên diện rộng gồm sốt rét, tả, thương hàn và bệnh dại. Là quốc gia non trẻ nhất của lục địa đen, đất nước này vẫn đang từng ngày đối mặt với nghèo đói, xung đột và bất ổn. Mang trên mình bộ trang phục GGHB của lực lượng CAND Việt Nam và chiếc mũ nồi xanh - biểu tượng hòa bình, Tổ 5 đã bước vào một giai đoạn nhiều thử thách, chông gai nhưng cũng đầy mới mẻ, ý nghĩa.

Bài học đầu tiên là về sự kiên nhẫn, khả năng thích nghi, giữ tinh thần lạc quan, đoàn kết để thiết lập cuộc sống khoa học trong hoàn cảnh thiếu thốn. Họ nhanh chóng ứng tuyển thành công vào các vị trí công tác. Thượng tá Đoàn và Thượng tá Nam ở Văn phòng Cảnh sát địa bàn Juba. Đại úy Linh làm việc trong nhóm Bảo vệ giới, trẻ em và người yếu thế thuộc Sở Chỉ huy phái bộ. Ở các vị trí công tác, các sĩ quan được thử sức với những công việc mới, nhiều áp lực nhưng không kém phần thú vị.

Một ngày làm việc của Thượng tá Nguyễn Văn Nam bắt đầu ở Đội Tổng hợp tin tức. Trong căn phòng rộng khoảng 100m2 của Trung tâm IOC thuộc căn cứ UN House, Thượng tá Nam và đồng nghiệp quốc tế từ nhiều quốc gia như Anh, Ethiopia, Phần Lan,… đang giám sát bản đồ chiến thuật, theo dõi hệ thống màn hình và xử lý thông tin an ninh trật tự trên địa bàn Juba và toàn Phái bộ. Đây được coi là căn phòng nóng nhất và sáng nhất, bởi nhịp làm việc diễn ra cả ngày lẫn đêm, đòi hỏi sự tập trung cao độ và phản ứng nhanh.

Một tuần, Thượng tá Nam sẽ trực 01 ca đêm, từ 4 giờ chiều hôm trước đến 7h sáng hôm sau. Suốt thời gian đó, anh không hề chợp mắt bởi liên tục phải xử lý thông tin. “Một ngày tôi có thể trao đổi thông tin với 50 đồng nghiệp quốc tế qua bộ đàm, ghi chép và tổng hợp báo cáo. Các đồng nghiệp đến từ nhiều nước nên nói tiếng Anh với tốc độ nhanh và rất khó nghe. Không còn cách nào khác, tôi phải tập nghe để quen dần”.

Ở UNMISS, Tổ 5 đã thể hiện tốt trình độ, kinh nghiệm chuyên môn, được bạn bè quốc tế yêu mến. Thời gian đầu khi làm việc ở Văn phòng Cảnh sát địa bàn Juba, Thượng tá Đoàn đã có những sáng kiến nổi bật trong việc xây dựng phần mềm phân công lịch tuần tra hàng ngày tự động. Phần mềm mới đã giải quyết được những bất cập của việc xếp lịch tuần tra “thủ công” thường hay bị lỗi, được Văn phòng cảnh sát địa bàn Juba đánh giá cao và đưa vào sử dụng lâu dài tại Đội Tuần tra. Hiện tại, anh đã ứng tuyển thành công vị trí sĩ quan quản lý dữ liệu và tri thức của Cảnh sát phái bộ, có nhiều đóng góp vào việc hoạch định các kế hoạch hoạt động của mạng lưới cảnh sát trong toàn phái bộ. 

Là nữ sĩ quan duy nhất của tổ 5, cũng là sĩ quan Công an địa phương đầu tiên trong cả nước tham gia GGHB theo hình thức cá nhân, Đại uý Linh đã khẳng định bản lĩnh, trình độ của nữ sĩ quan Công an Việt Nam. Chị đã có mặt tại nhiều điểm nóng về bạo lực tình dục và khu vực trại lánh nạn để giúp đỡ phụ nữ, trẻ em và người yếu thế. Ngoài công việc chuyên môn, Linh còn tham gia đưa tin trên kênh phát thanh của Phái bộ. Chị chia sẻ: “Mỗi tháng phòng radio của phái bộ sẽ tổ chức một chương trình với cảnh sát Nam Sudan nhằm phổ biến các vấn đề liên quan đến luật pháp, vấn đề xã hội, giới, bảo vệ phụ nữ, trẻ em hoặc các vấn đề cộng đồng đang nóng. Tôi đã có những trải nghiệm thú vị khi tham gia chương trình này”. 

Trồng rau cũng là nhiệm vụ

Mỗi ngày làm việc với các sĩ quan của Tổ 5 là cơ hội học hỏi và rèn luyện trong môi trường quốc tế, nơi mà tinh thần hợp tác, kỷ luật và trách nhiệm luôn được đặt lên hàng đầu. Nhờ có sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Văn phòng Thường trực Bộ Công an về GGHB LHQ, họ đang từng ngày vượt qua mọi điều kiện khắc nghiệt ở địa bàn để thực hiện tốt nhiệm vụ.

Tiếp nối thành công của các tổ công tác trước đó, Tổ 5 đã tạo được ấn tượng tốt đẹp trong mắt lãnh đạo phái bộ UNMISS và đồng nghiệp bằng sự khiêm tốn, chăm chỉ, chuyên nghiệp. Các sĩ quan còn tích cực tham gia hoạt động chung của phái bộ và truyền thông, lan tỏa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam thân thiện, nhân văn, yêu chuộng hòa bình.

Phái bộ UNMISS là một môi trường đa quốc gia, mọi nhân viên đều bình đẳng trong quá trình đào tạo, huấn luyện, sinh hoạt hàng ngày cũng như thực thi nhiệm vụ. Thượng tá Nam được sắp xếp ở cùng phòng với sĩ quan cảnh sát người Ấn Độ. “Các bạn Ấn Độ rất thích ở với sĩ quan Việt Nam vì có chung văn hóa tín ngưỡng, cùng ăn cơm gạo. Chúng tôi học hỏi lẫn nhau kiến thức về lịch sử, đất nước, con người. Bạn biết nhiều đến Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ đã giành được độc lập dân tộc và bây giờ là thành viên tích cực của ASEAN. Chúng tôi nấu cơm ăn chung, bạn ăn rất cay nên bây giờ tôi cũng quen hơn với vị cay xè của ớt”, anh dí dỏm kể chuyện.

Đến phái bộ, mỗi sĩ quan lại có những cách khác nhau để tăng thêm sự hiểu biết và gắn kết với đồng nghiệp quốc tế. Trước khi đi phái bộ, Thượng tá Phạm Văn Đoàn đã tự mua tông đơ, tự đứng trước gương tập cắt tóc nhiều lần. Bởi trong căn cứ, việc cắt tóc là vấn đề nan giải. Sau nhiều lần luyện tay kéo, anh không những tự cắt tóc cho mình, mà còn cắt tóc miễn phí cho các đồng nghiệp trong căn cứ UN House. Căn nhà container của anh trở thành tiệm tóc nổi tiếng ở căn cứ, và câu chuyện “ngoại giao tông đơ” của Thượng Đoàn được lan tỏa ở phái bộ.

Do bối cảnh hậu xung đột, tình hình an ninh, trật tự ở thủ đô Juba tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp khó lường. Các sĩ quan đi ra ngoài thì phải báo cáo và đi từ hai người trở lên theo nguyên tắc của LHQ. Chuyện ăn uống cũng không dễ dàng khi họ phải đặt mua thực phẩm qua đơn vị cung cấp của LHQ, nửa tháng sau mới nhận được và hoàn toàn là đồ đông lạnh. Trong phòng ở có đường ống dẫn nước nhưng chỉ để sinh hoạt. Còn nước để ăn uống thì phải đi lấy ở bể nước trong căn cứ.

Một trong nhưng nhiệm vụ không kém phần quan trọng là trồng rau để cải thiện bữa ăn. Các sĩ quan mang hạt giống rau từ Việt Nam sang và tranh thủ ngoài giờ làm việc để chắt chiu từng khoảnh đất nhỏ rồi gieo hạt và tưới tắm. Từng luống rau muống, rau cải, mồng tơi,… vươn lên giữa đất cằn, nắng gắt, như minh chứng cho nghị lực và tinh thần tự lực, vượt khó của người lính “mũ nồi xanh” Việt Nam. “Ở nhà việc trồng rau thuận lợi nên coi đó là bình thường. Nhưng ở châu Phi khắc nghiệt, trên đất sỏi mà trồng được rau với chúng tôi là niềm vui lớn. Trồng rau không chỉ cải thiện bữa ăn, mà còn là cách xua bớt nỗi nhớ nhà. Mỗi mầm xanh mọc lên giữa lòng châu Phi khắc nghiệt là một chút hy vọng, một chút bình yên được gieo vào vùng đất xa lạ này”, Thượng tá Đoàn chia sẻ. 

Vượt qua sự xa xôi cách trở và nỗi nhớ người thân đến quay quắt, các sĩ quan của Tổ 5 đang lặng lẽ viết tiếp hành trình của những người lính “mũ nồi xanh”. Họ mang dáng hình đất nước đi xa, từng ngày kể những câu chuyện của Việt Nam ở vùng đất mới…