Vì sao Trung Quốc muốn can thiệp vào Syria?

Ngày 21-12, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị phát biểu tại Liên Hiệp Quốc: Bắc Kinh muốn mời đại diện của cả chính phủ Damascus lẫn phe đối lập Syria tới Trung Quốc để hòa đàm. Đây được hiểu là một động thái tiếp theo của chiến lược gia tăng ảnh hưởng của chính quyền Bắc Kinh tại Trung Đông.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi trích lời Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị tại LHQ cho biết Trung Quốc sẽ mời các thành viên của Chính phủ Syria và thành phần đối lập đến thăm nước này trong khi Bắc Kinh đang tìm kiếm một giải pháp giúp mang lại hòa bình cho Syria.

Ông Hồng Lỗi cho biết, đây là một phần trong những nỗ lực của Trung Quốc nhằm đóng vai trò xây dựng trong việc tìm giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng ở Syria. Tuy nhiên, ông Hồng Lỗi không đưa ra chi tiết về lời mời này.

Trước đó, phía Trung Quốc từng tiếp đón đại diện chính phủ và phe đối lập Syria nhưng tất cả đều không đại diện cho 2 phe kình chống nhau tại Syria mà hành động của Bắc Kinh chỉ mang tính ngoại giao là chủ yếu. Tuy nhiên, động thái lần này có vẻ hơi khác. Có thể là Trung Quốc tính đến việc "nhúng tay" vào Syria vì nhiều lý do. Để hiểu được ý đồ này, cần phải xem thái độ của Trung Quốc với Nga trong vấn đề Syria.

Ngày 30-9-2015, Nga bắt đầu chiến dịch không kích IS tại Syria theo lời đề nghị của chính quyền Damascus. Ngay khi đó, chính quyền Trung Quốc không nói gì nhưng thông qua các cơ quan truyền thông chính thống "bắn tiếng" phản đối hành động của Nga tại Syria.

Trung Quốc đang muốn làm trung gian hòa giải cho các phe phái tại Syria.
Trung Quốc đang muốn làm trung gian hòa giải cho các phe phái tại Syria.

Nhân dân nhật báo (cơ quan đại diện của đảng Cộng sản Trung Quốc) ngày 13-10 có bài xã luận chỉ trích cả Nga lẫn Mỹ đang tái diễn xu thế đối đầu thời Chiến tranh lạnh trong các hành động quân sự ở Syria. Tờ báo cho rằng Moscow và Washington cần nhận ra rằng, thời đại đó đã qua, thay vì tiến hành các biện pháp quân sự hãy xúc tiến đàm phán hòa bình.

"Mỹ và Liên Xô đã từng sử dụng tất cả các hành động ngoại giao, kinh tế và quân sự trên các nước thứ 3, chơi trò ăn miếng trả miếng để tăng cường ảnh hưởng của họ, đó là một thủ đoạn cũ từ thời Chiến tranh lạnh. Nhưng chúng ta đang ở thế kỷ XXI, và mọi người cần phải hiểu điều này", Nhân dân nhật báo bình luận. Tờ báo này còn nói thêm rằng, không nước nào nên biến cuộc nội chiến Syria thành chiến tranh ủy nhiệm, không nên trì hoãn các nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình, chính trị cho khủng hoảng Syria.

Ngay trước bài xã luận trên Nhân dân nhật báo, hôm 11-10, trong cuộc gặp với bà Bouthaina Shaaban, trợ lý cấp cao Tổng thống Syria Bashar al-Assad tại Bắc Kinh, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nói rằng, Trung Quốc "phản đối can thiệp dễ dãi vào vấn đề nội bộ của các nước khác".

Ông Vương cho biết thêm: "Số phận Syria nên do người dân Syria định đoạt". Theo ông Vương, các bên cần nỗ lực hơn nữa để tìm một giải pháp chính trị. Ông không nhắc đến chiến dịch không kích của Nga ở Syria hay Tổng thống Al-Assad.

Trước đó ngày 6-10, báo Độc lập (Nga) đăng bài viết của chuyên gia bình luận chính trị Vladimir Skosyrev với tiêu đề "Trung Quốc đang tăng cường quan hệ với Mỹ" và trích lời dẫn của tác giả: "Bắc Kinh không ủng hộ Moscow hỗ trợ quân sự Damascus".

Tuy nhiên, ngày 4-12 vừa qua (tức là 65 ngày sau khi Nga tiến hành chiến dịch không kích IS tại Syria), người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh lại tuyên bố: Chiến dịch chống khủng bố của Nga ở Syria là phù hợp với luật pháp quốc tế và Bắc Kinh luôn ủng hộ điều đó. "Chúng tôi tin tưởng rằng quan điểm của chúng tôi trùng hợp với quan điểm của Nga, Tổng thống Putin cũng kêu gọi thành lập một mặt trận chung chống khủng bố dưới sự bảo trợ của LHQ.

Quan điểm của Trung Quốc về vấn đề chống khủng bố nhất quán và rõ ràng. Chúng tôi phản đối mọi hình thức của chủ nghĩa khủng bố, phản đối việc sử dụng các tiêu chuẩn kép trong vấn đề này. Chúng tôi cũng tin tưởng rằng cộng đồng quốc tế cần thực hiện theo các nguyên tắc của Hiến chương Liên Hiệp Quốc" - bà Hoa Xuân Oánh nói.

Tuyên bố bất ngờ ủng hộ Nga của Trung Quốc được đưa ra trong bối cảnh Pháp, Anh và Đức được Quốc hội cho phép quân đội các nước này tham gia không kích IS tại Syria.

Theo giới quan sát, Chính quyền Bắc Kinh đang nhận thấy rằng nước này dường như không thể đứng ngoài cuộc chiến chống IS, nhất là trong bối cảnh Trung Quốc cũng muốn tăng cường ảnh hưởng trên trường quốc tế và cụ thể là cũng muốn "được chia phần" ở Trung Đông.

Tổng thống Syria Assad (bên phải) và Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc trong một buổi hội đàm.
Tổng thống Syria Assad (bên phải) và Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc trong một buổi hội đàm.

Nga là cửa ngõ để Trung Quốc tiến vào Syria mà không sợ bị mất mặt bởi lẽ dù sao Trung Quốc cũng không thể tự mình tham chiến hay gia nhập liên minh chống IS do Mỹ dẫn đầu. Với việc tuyên bố ủng hộ Nga, các chuyên gia cho rằng Trung Quốc trong thời gian tới có thể cũng sẽ gửi máy bay sang Syria không kích IS.

Còn một lý do khác khiến Trung Quốc muốn can thiệp vào Syria, đó là Bắc Kinh muốn đảm bảo nguồn cung dầu mỏ từ Trung Đông. Trước đây, dù phụ thuộc rất nhiều vào nguồn cung cấp dầu ở Trung Đông, nhưng Trung Quốc dường như để vấn đề ngoại giao Trung Đông cho các thành viên khác của Hội đồng Bảo an bao gồm Mỹ, Anh, Pháp, và Nga. Nhưng nay, vì những lý do kể trên, Trung Quốc đang tính tới phần “bánh” của mình tại Trung Đông.

Tuy nhiên, theo giới phân tích, việc Trung Quốc chen vào được vấn đề Syria không phải dễ, nhất là khi Nga đang thắng thế. Vả lại, chính quyền Assad và phe đối lập ở Syria cũng không mấy tin tưởng vào khả năng giải quyết các vấn đề quốc tế của Bắc Kinh.

Trong một diễn biến liên quan tới tình hình Syria, ngày 18-12, Hội đồng Bảo an LHQ đã nhất trí thông qua một nghị quyết ủng hộ một lộ trình quốc tế vì tiến trình hòa bình cho Syria. Đây là một sự nhất trí cao hiếm hoi liên quan đến khủng hoảng tại Syria ở Hội đồng Bảo an. Mục tiêu của nghị quyết là tìm kiếm một thỏa thuận cho tiến trình chuyển tiếp chính trị, theo đó bước đi quan trọng nhất là tiến hành triển khai một Hiến pháp mới và đi đến việc tổ chức một cuộc bầu cử tự do và hợp thức trong vòng 18 tháng tới.

Tuy nhiên, các nhà phân tích đều lưu ý nghị quyết không đề cập đến số phận ông Bashar al-Assad. Trái với yêu cầu trước đây của phương Tây xem việc ra đi của Tổng thống Syria như là một điều kiện tiên quyết, nghị quyết lần này chỉ nói rằng chính người dân Syria quyết định vận mệnh tương lai đất nước. 

Về mặt hình thức, nghị quyết thông qua mang tính lịch sử. Đó cũng là một hy vọng mong manh về giải pháp cho Syria tuy các bên đều hài lòng nhưng vẫn cực kỳ cẩn trọng. Bởi vì, về hồ sơ Syria, LHQ tuy thống nhất nhưng việc chấm dứt chiến sự vẫn còn xa vời. Đối với phe đối lập Syria, nghị quyết được tuyệt đại đa số thông qua là không thực tế. Khi bàn về việc lên danh sách các nhóm khủng bố, mỗi nước trình bày một danh sách riêng của mình, con số nhóm khủng bố dao động theo từng quốc gia.

Điểm bất đồng thứ hai là lệnh ngừng bắn. Liên minh quốc gia Syria, được phương Tây ủng hộ, yêu cầu lệnh ngừng bắn này cũng phải được phía Nga áp dụng. Do bởi kể từ khi tham chiến vào cuối tháng 9-2015, Moscow chủ yếu không kích vào quân nổi dậy ôn hòa hơn là IS (theo luận điệu của phương Tây). Nói tóm lại, mặc dù các bên ở Syria nhất trí đồng thuận thoát khủng hoảng, nhưng tương lai cho đất nước vẫn còn khá mù mịt.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Sau hơn một thập niên chiến tranh và chia cắt, Syria bước vào giai đoạn mới: xây dựng lại nhà nước thống nhất, có khả năng quản trị. Những chuyển động trong 20 tháng qua cho thấy Tổng thống Ahmed al-Sharaa đang dần mở rộng cánh cửa tái thiết cho một đất nước đã bị chiến tranh tàn phá nặng nề.

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Đằng sau những khu công nghiệp hiện đại, những dây chuyền sản xuất vận hành ngày đêm và dòng vốn đầu tư không ngừng đổ về Bắc Ninh là sự lặng thầm của những chiến sĩ Cảnh sát kinh tế. Suốt 70 năm qua, họ bền bỉ giữ gìn kỷ cương pháp luật, bảo vệ môi trường đầu tư và góp phần dựng nên "lá chắn thép" cho nền kinh tế.

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.