Vì sao Kashmir luôn là vùng đất nóng?

Ngày 25-2, sau nhiều tháng giao tranh, quân đội Ấn Độ và Pakistan đã nhất trí ngừng bắn tại khu vực biên giới tranh chấp ở Kashmir. Câu hỏi được đặt ra là tại sao lại thường xuyên xảy ra xung đột ở Kashmir, biến vùng đất luôn là nơi nóng bỏng?

Cuộc chiến hơn 70 năm

Kashmir là một khu vực thuộc Himalaya, là nơi đa dạng về sắc tộc. Khu vực này rộng khoảng 138km2 và nổi tiếng với vẻ đẹp của hồ, đồng cỏ, núi phủ tuyết trắng. Ngay cả trước khi Ấn Độ và Pakistan giành được độc lập từ Anh vào tháng 8-1957, khu vực này vẫn đã xảy ra tranh chấp gay gắt. Theo kế hoạch phân vùng được cung cấp bởi Đạo luật Độc lập của Ấn Độ, Kashmir được tự do gia nhập Ấn Độ hoặc Pakistan. 

Nhà lãnh đạo địa phương Hari Singh, ban đầu muốn Kashmir độc lập nhưng đến tháng 10-1947, đã chọn gia nhập Ấn Độ, để đổi lấy sự giúp đỡ của nước này chống lại cuộc xâm lược của các bộ lạc từ Pakistan. Một cuộc chiến nổ ra và Ấn Độ tiếp cận Liên Hợp Quốc (LHQ) đề nghị tổ chức này can thiệp. LHQ khuyến nghị tiến hành một cuộc điều trần để giải quyết câu hỏi liệu Kashmir sẽ tham gia với Ấn Độ hay Pakistan. Tuy nhiên, hai nước không thể đồng ý một thỏa thuận phi quân sự hóa khu vực trước khi cuộc trưng cầu dân ý có thể được tổ chức.

Kashmir là nơi chứng kiến các cuộc đối đầu quyết liệt giữa Ấn Độ và Pakistan. Ảnh: Reuters.

Kashmir là nơi chứng kiến các cuộc đối đầu quyết liệt giữa Ấn Độ và Pakistan. Ảnh: Reuters.

Tháng 7-1949, Ấn Độ và Pakistan ký một thỏa thuận thiết lập đường ngừng bắn theo khuyến nghị của LHQ và khu vực này trở nên chia rẽ. Một cuộc chiến thứ hai diễn ra vào năm 1965. Sau đó vào năm 1999, Ấn Độ đã xảy ra một cuộc xung đột ngắn nhưng gay gắt với các lực lượng do Pakistan hậu thuẫn. Ngoài ra, Trung Quốc đã hoạt động tích cực ở khu vực phía Đông Kashmir trong những năm 1950 và đã kiểm soát phần Đông Bắc của Ladakh (phần cực Đông của khu vực) kể từ năm 1962.

Trên thực tế, sau nhiều năm đổ máu dọc theo biên giới trên thực tế (còn được gọi là Đường kiểm soát), Ấn Độ và Pakistan thực sự đã đồng ý ngừng bắn vào năm 2003. Pakistan sau đó hứa sẽ ngừng tài trợ cho quân nổi dậy trong lãnh thổ, trong khi Ấn Độ đề nghị ân xá cho những người này nếu từ bỏ hoạt động quân sự. Năm 2014, Thủ tướng đương nhiệm Narendra Modi của Ấn Độ lên nắm quyền lại thực hiện một đường lối cứng rắn đối với Pakistan nhưng cũng tỏ ra quan tâm đến việc tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình. 

Một năm sau, Ấn Độ đổ lỗi cho các nhóm có trụ sở tại Pakistan về một cuộc tấn công vào căn cứ không quân của họ ở Pathankot, phía Bắc bang Punjab. Ông Narendi Modi cũng đã hủy chuyến thăm theo lịch trình tới thủ đô Islamabad của Pakistan để tham dự hội nghị thượng đỉnh khu vực vào năm 2017. Kể từ đó, các cuộc đàm phán giữa các nước láng giềng không có bất kỳ tiến triển nào.

Trước đó, mùa hè đẫm máu của các cuộc biểu tình trên đường phố ở Kashmir do Ấn Độ quản lý vào năm 2016 cũng đã làm lu mờ hy vọng về một nền hòa bình lâu dài trong khu vực. Tháng 6-2018, chính quyền bang Jammu và Kashmir đã bị đình trệ khi đảng cầm quyền BJP rút khỏi chính phủ liên minh do đảng Dân chủ Nhân dân điều hành. 

Jammu và Kashmir nằm dưới sự quản lý của Delhi, điều này càng làm tăng thêm sự tức giận và cái chết của hơn 40 binh sĩ Ấn Độ trong một cuộc tấn công liều chết ngày 14-2-2019 đã chấm dứt mọi hy vọng về sự tan băng trong tương lai gần. Ấn Độ đổ lỗi cho các nhóm chiến binh có trụ sở tại Pakistan gây ra vụ bạo lực. Sau vụ đánh bom, Ấn Độ cho biết họ sẽ thực hiện "tất cả các bước ngoại giao có thể có" để cô lập Pakistan khỏi cộng đồng quốc tế.

Ngày 26-2-2019, Ấn Độ đã tiến hành các cuộc không kích trên lãnh thổ Pakistan với tuyên bố là nhằm vào các căn cứ quân đội. Pakistan phủ nhận các cuộc không kích đã gây ra thiệt hại hoặc thương vong lớn nhưng tuyên bố sẽ đáp trả...

Bao giờ có hòa bình?

Ngày 5-8-2019, Ấn Độ thu hồi quy chế đặc quyền kéo dài 7 thập niên với bang Jammu và Kashmir. Đảng cầm quyền Bharatiya Janata (BJP) ủng hộ việc này vì đảng này theo chủ nghĩa dân tộc Hindu, từ lâu đã phản đối Điều 370 và đã nhiều lần kêu gọi bãi bỏ. Mạng điện thoại và internet bị cắt trong khu vực trong những ngày trước khi lệnh được công bố. Hai cựu Thủ hiến bang Jammu và Kashmir của Ấn Độ đã bị quản thúc tại gia.

Pakistan lên án quyết liệt quyết định này, cho rằng nó là "bất hợp pháp" và thề sẽ "thực hiện mọi phương án có thể" để chống lại nó. Islamabad hạ cấp quan hệ ngoại giao với New Delhi và đình chỉ mọi hoạt động thương mại.

Đụng độ thường xuyên xảy ra tại khu vực Kashmir do Ấn Độ quản lý.

Đụng độ thường xuyên xảy ra tại khu vực Kashmir do Ấn Độ quản lý.

Hiện Quốc hội Ấn Độ hiện đã thông qua dự luật chia Kashmir do Ấn Độ quản lý thành hai vùng lãnh thổ do Delhi trực tiếp quản lý: Jammu và Kashmir và vùng núi Ladakh xa xôi, hẻo lánh. Trung Quốc, quốc gia có chung đường biên giới tranh chấp với Ấn Độ ở Ladakh, đã phản đối việc tái tổ chức và cáo buộc New Delhi phá hoại chủ quyền lãnh thổ của mình. Thủ tướng Pakistan khi đó Imran Khan đã tuyên bố sẽ thách thức các hành động của Ấn Độ tại Hội đồng An ninh LHQ và đưa vấn đề ra Tòa án Hình sự quốc tế. 

Trong một cảnh báo đáng ngại, ông Imran Khan nói: "Nếu thế giới không hành động ngày hôm nay, (nếu) thế giới phát triển không tuân thủ các quy luật của chính mình thì mọi thứ sẽ đi đến chỗ mà chúng ta sẽ không chịu trách nhiệm”. Tuy nhiên, New Delhi vẫn khẳng định rằng không có "hàm ý bên ngoài" nào đối với quyết định tái tổ chức nhà nước của họ vì không thay đổi Ranh giới kiểm soát hoặc ranh giới của khu vực. Khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề nghị làm trung gian hòa giải trong cuộc khủng hoảng này nhưng bị Ấn Độ từ chối.

Huyền Chi

Các tin khác

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.