Liên tục điều chỉnh vốn và thời gian thi công
Vào tháng 3/2018, HĐND tỉnh Đắk Lắk đã phê duyệt chủ trương đầu tư xây dựng Dự án Hồ chứa nước Yên Ngựa (nằm trên địa bàn xã Cư Êwi, huyện Cư Kuin (cũ) và xã Yang Tao, huyện Lắk (cũ), nay là xã Ea Ning và xã Liên Sơn Lắk, tỉnh Đắk Lắk) với tổng mức vốn đầu tư 305,5 tỷ đồng. Dự án được xây dựng với hai hạng mục chính là hồ Yên Ngựa và hồ Buôn Biếp, thời gian thực hiện từ 2018 đến 2022 do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk (gọi tắt là Ban A) làm chủ đầu tư.
Theo thiết kế, sau khi hoàn thành, dự án có sức chứa tổng dung tích hơn 3,1 triệu m³ nước, sẽ bảo đảm nguồn nước tưới cho khoảng 750ha lúa và các loại cây trồng khác thuộc 2 huyện Lắk và Cư Kuin (cũ). Ngoài ra, công trình còn cung cấp nước phục vụ chăn nuôi, sinh hoạt, đồng thời cải thiện môi trường và tạo cảnh quan để khai thác tiềm năng du lịch, góp phần xóa đói giảm nghèo, ổn định cuộc sống của người dân.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, dự án phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc, nhất là chi phí giải phóng mặt bằng tăng cao khiến tiến độ liên tục chậm trễ. Năm 2024, dự án được điều chỉnh tổng mức đầu tư lên 432 tỷ đồng, kéo dài thời gian thực hiện từ năm 2018-2025.
Dù được gia hạn, nhưng đến cuối năm 2025 dự án vẫn chưa thể hoàn thành theo kế hoạch. Ngày 31/12/2025, UBND tỉnh Đắk Lắk tiếp tục ban hành Quyết định số 02665/QĐUBND điều chỉnh thời gian thực hiện dự án đến năm 2027.
Đâu là nguyên nhân?
Giữa tháng 6/2026, ghi nhận của phóng viên Báo CAND tại công trường cho thấy, nhiều hạng mục vẫn đang được nhà thầu khẩn trương thi công để bù tiến độ. Tuy nhiên, do phát sinh nhiều vướng mắc nên công trình vẫn còn khá ngổn ngang và chưa hẹn ngày về đích.
Trao đổi với phóng viên, ông Trần Tiến Đông, Giám đốc Ban A cho biết, đến thời điểm cuối tháng 5/2026, hạng mục tràn xả lũ đã đạt khoảng 85% khối lượng. Đối với hạng mục cống lấy nước đã hoàn thành phần thân cống từ cửa vào đến hết đoạn Đ5; hoàn thiện bể tiêu năng, kênh chuyển tiếp và đổ bê tông thân tháp van đến cao trình +457m. Công tác đắp đất hai bên mang cống cũng đang được triển khai, tổng khối lượng đạt khoảng 80%. Hạng mục nhà quản lý hoàn thành khoảng 90%, nhà thầu đang thi công sân và các phần hoàn thiện cuối cùng.
Ở gói thầu thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị hệ thống kênh chính và công trình trên kênh, nhà thầu hoàn thành hạng mục xi phông, nhà van, lắp đặt tuyến ống dẫn nước HDPE đường kính D710mm dài hơn 1km cùng các công trình trên tuyến ống. Hiện nay tuyến kênh chính bê tông cốt thép và công trình trên kênh còn lại dài hơn 3,5km nhưng mới giải phóng mặt bằng được khoảng 1,95km. Lũy kế giá trị đã nghiệm thu đạt hơn 9 tỷ đồng/16,947 tỷ đồng, đạt 53,61% giá trị hợp đồng. Đối với gói thầu thi công hệ thống kênh nhánh, nhà thầu đã cơ bản hoàn thiện tuyến kênh N3 và đang tiếp tục thi công tuyến N2, giá trị nghiệm thu thanh toán mới đạt khoảng 24,56% hợp đồng.
“Khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là công tác giải phóng mặt bằng. Tại địa bàn xã Ea Ning còn chậm trong việc xác định giá đất, phát hành thông báo thu hồi đất đối với 72 thửa đất còn lại với diện tích khoảng 1,38ha. Ngoài ra, hồ sơ thiết kế tuyến kênh tồn tại nhiều điểm chưa phù hợp với thực tế, việc điều chỉnh hồ sơ của đơn vị tư vấn còn chậm. Thủ tục xin cấp phép khai thác các mỏ vật liệu đất đắp phục vụ công trình liên quan đến khoáng sản nhóm IV theo Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024 còn phức tạp, khiến mất nhiều thời gian”, ông Trần Tiến Đông nêu.
Cũng theo ông Đông, vào mùa mưa, việc thi công dự án gặp nhiều khó khăn do đất ướt không thể lu lèn được. Bên cạnh đó, từ tháng 6/2025, giá cát tăng lên hơn 1 triệu đồng/m³, nguồn vật liệu xây dựng khan hiếm, trong khi giá xăng dầu cũng biến động theo chiều hướng tăng. “Những yếu tố này đã làm gia tăng chi phí, ảnh hưởng đến tiến độ thi công dự án. Theo kế hoạch thi công đã được phê duyệt, các hạng mục công trình đầu mối sẽ được hoàn thành trước ngày 30/6/2026 để bảo đảm điều kiện tích nước lòng hồ vào đầu mùa lũ năm 2026; hoàn thành hệ thống kênh trước 30/9/2026 và hoàn thành toàn bộ công trình, nghiệm thu bàn giao đưa vào sử dụng trước ngày 31/12/2026”, ông Đông cho biết thêm.
Để bảo đảm kế hoạch đề ra, Ban A đã chủ động phối hợp các địa phương, đơn vị tư vấn, nhà thầu và các sở, ngành liên quan đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, điều chỉnh thiết kế và hoàn thiện thủ tục cấp phép mỏ vật liệu, bảo đảm nguồn đất đắp phục vụ thi công công trình trong thời gian tới. “Hiện nay, các nhà thầu đang tăng cường thiết bị, nhân lực, bố trí thi công tăng ca, tăng kíp để đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thành công trình theo đúng kế hoạch đã được phê duyệt”, ông Trần Tiến Đông nói.
Liên quan đến việc đánh giá hiệu quả, tính khả thi của việc triển khai dự án hồ chứa nước Yên Ngựa, đầu tháng 11/2022, Đảng đoàn HĐND tỉnh Đắk Lắk đã có báo cáo kết quả khảo sát đánh giá hiệu quả, tính khả thi của việc triển khai dự án đối với sự phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh. Đảng đoàn HĐND tỉnh Đắk Lắk cũng kiến nghị Ban Thường vụ Tỉnh ủy chỉ đạo làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, địa phương có liên quan đến tồn tại, bất cập trong việc triển khai dự án...
