Sai từ khâu tham mưu đến quá trình thực hiện
Dự án Khu du lịch thác Đam B’ri do Công ty Cổ phần Du lịch Đam B’ri làm chủ đầu tư, có diện tích hơn 127ha, tổng vốn đăng ký trên 312 tỷ đồng. Theo tiến độ, dự án phải hoàn thành vào tháng 10/2023 để hình thành khu du lịch tham quan, nghỉ dưỡng quy mô lớn tại Bảo Lộc.
Thế nhưng, sau hơn 20 năm triển khai, giá trị đầu tư thực tế mới đạt khoảng 56 tỷ đồng, chưa tới 18% tổng vốn cam kết. Phần lớn các hạng mục theo quy hoạch vẫn nằm trên giấy. Kết luận thanh tra cho thấy, những bất cập không chỉ xuất hiện ở giai đoạn triển khai mà ngay từ khâu tham mưu.
Năm 2010, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Lâm Đồng (cũ) tham mưu UBND tỉnh cấp Giấy chứng nhận đầu tư với thời hạn thực hiện dự án và tổng mức đầu tư không đúng chủ trương đã được UBND tỉnh thống nhất trước đó tại Công văn số 7999/UBND-TH ngày 14/11/2007. Đây là sai sót ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình quản lý dự án sau này.
Điều đáng nói là đến nay, nguyên nhân dẫn đến việc tham mưu không đúng chủ trương vẫn chưa được làm rõ. Thanh tra tỉnh xác định Sở Tài chính chưa giải trình được lý do xảy ra sai sót này.
Một trong những nội dung đáng chú ý trong kết luận thanh tra là việc dự án nhiều lần hết thời hạn thực hiện nhưng gần như không có biện pháp quản lý hữu hiệu từ phía cơ quan chức năng.
Theo kết luận số 55/KL/TTr, ngày 10/6/2026 của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng, từ tháng 1/2015 đến tháng 10/2018, dự án đã hết thời hạn thực hiện nhưng Công ty Cổ phần Du lịch Đam B’ri không lập hồ sơ điều chỉnh Giấy chứng nhận đầu tư theo quy định. Trong khoảng thời gian kéo dài gần bốn năm này, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Lâm Đồng không đôn đốc chủ đầu tư báo cáo tiến độ, không thực hiện việc theo dõi, đánh giá hoạt động đầu tư, cũng không tham mưu xử lý đối với dự án chậm tiến độ.
Tình trạng tương tự tiếp tục lặp lại sau khi dự án hết hạn từ tháng 11/2023 đến tháng 3/2026. Doanh nghiệp vẫn không hoàn tất các thủ tục điều chỉnh hoặc gia hạn dự án, trong khi cơ quan quản lý tiếp tục thiếu kiểm tra, giám sát, không kiến nghị xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền.
Làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân
Theo đó, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lâm Đồng (cũ) đã tham mưu cho doanh nghiệp thuê đất khi hồ sơ chưa bảo đảm điều kiện pháp lý. Hồ sơ không có đơn xin thuê đất, không lập dự án đầu tư theo quy định, không lấy ý kiến các sở, ngành liên quan, không thẩm định nhu cầu sử dụng đất, đồng thời cũng không xác định ranh giới ngoài thực địa và cắm mốc bàn giao đất sau khi thu hồi đất lâm nghiệp.
Đây đều là những bước quan trọng nhằm kiểm soát việc sử dụng đất đúng mục đích, phòng ngừa tranh chấp và ngăn chặn nguy cơ lấn chiếm hoặc sử dụng sai quy hoạch.
Thanh tra tỉnh Lâm Đồng cũng xác định khu vực dự án đang tồn tại sự chồng lấn giữa quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch lâm nghiệp, quy hoạch xây dựng và quy hoạch bauxite. Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2.000 của dự án cũng chưa được cập nhật đầy đủ vào các kỳ quy hoạch chuyên ngành.
Sự thiếu đồng bộ này không chỉ phản ánh những bất cập trong công tác quy hoạch mà còn cho thấy việc phối hợp giữa các cơ quan quản lý chưa chặt chẽ, dẫn đến tình trạng cùng một diện tích đất nhưng chịu sự điều chỉnh của nhiều quy hoạch khác nhau.
Trong khi đó, chủ đầu tư lại không thực hiện theo dõi diễn biến tài nguyên rừng, không xây dựng phương án quản lý rừng bền vững theo quy định. Điều này đồng nghĩa với việc diện tích rừng được giao thiếu cơ chế giám sát trong thời gian dài, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến tài nguyên rừng và môi trường sinh thái.
Bên cạnh các sai phạm về đầu tư và đất đai, Thanh tra tỉnh Lâm Đồng còn phát hiện 18 khu vực xây dựng vi phạm với tổng diện tích gần 5.600m², gồm 14 công trình trên nền cũ, 3 công trình xây mới và một khu lán trại tạm. Các công trình này đều không có giấy phép xây dựng, chưa thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất và không phù hợp với quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt.
Đáng chú ý, Sở Xây dựng lại cấp Giấy phép xây dựng số 165/GPXD ngày 21/11/2018 trong khi dự án đã hết thời hạn thực hiện theo Giấy chứng nhận đầu tư năm 2010.
Kết luận thanh tra xác định Công ty Cổ phần Du lịch Đam B’ri phải chịu trách nhiệm khi không thực hiện thủ tục điều chỉnh Giấy chứng nhận đầu tư, không bảo đảm tiến độ, không thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo và để dự án chậm tiến độ 28 tháng kể từ tháng 11/2023 đến tháng 3/2026. Theo quy định của pháp luật về đầu tư, đây là trường hợp thuộc diện xem xét thu hồi dự án.
Tuy nhiên, nhìn toàn bộ quá trình triển khai hơn 20 năm qua, có thể thấy những tồn tại tại dự án Khu du lịch thác Đam B’ri không chỉ xuất phát từ phía doanh nghiệp. Sai phạm diễn ra ở nhiều khâu, từ tham mưu cấp chủ trương đầu tư, giao đất, quản lý quy hoạch, quản lý đất lâm nghiệp, cấp phép xây dựng đến giám sát tiến độ thực hiện dự án.
Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã kiến nghị kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân thuộc các cơ quan liên quan, đồng thời yêu cầu xem xét xử lý hành vi chậm tiến độ, vi phạm chế độ báo cáo và thực hiện các biện pháp theo quy định đối với dự án.
