Giao đất, giao rừng khi chưa đủ điều kiện
Dự án Khách sạn 5 sao, khu nghỉ dưỡng cao cấp và du lịch sinh thái do Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển du lịch Gia Tuệ - Lâm Đồng làm chủ đầu tư có quy mô khoảng 190ha, tổng vốn đầu tư 400 tỷ đồng.
Theo kết luận mới đây của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng, đây là dự án sử dụng đất vào mục đích kinh doanh dịch vụ du lịch, thuộc trường hợp phải thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của Luật Đất đai năm 2003. Thế nhưng, dự án vẫn được giao, cho thuê đất mà không thực hiện các thủ tục bắt buộc này.
Hồ sơ đầu tư ban đầu được xác định chưa bảo đảm quy định khi chưa lấy đầy đủ ý kiến của các cơ quan chuyên môn về đất đai, lâm nghiệp, quy hoạch và môi trường. Dù vậy, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Lâm Đồng (cũ) vẫn tham mưu cấp Giấy chứng nhận đầu tư, trong khi quá trình theo dõi, kiểm tra tiến độ triển khai dự án sau đó gần như bị buông lỏng.
Từ năm 2009, UBND tỉnh Lâm Đồng đã cho doanh nghiệp thuê gần 190ha đất trong thời hạn 50 năm, trong đó có hơn 164ha đất có rừng và hơn 25ha đất chưa có rừng. Tuy nhiên, cơ quan thanh tra xác định việc tham mưu cho thuê đất chưa thực hiện đầy đủ việc thẩm định nhu cầu sử dụng đất, chưa lấy ý kiến liên ngành, cũng chưa xây dựng phương án sử dụng đất theo quy định. Đến thời điểm thanh tra vào tháng 5/2026, doanh nghiệp vẫn chưa xây dựng phương án quản lý rừng bền vững theo quy định của pháp luật.
Từ năm 2009 đến năm 2023, doanh nghiệp đã nộp hơn 38,6 tỷ đồng tiền thuê đất và được giảm hơn 1,4 tỷ đồng theo chính sách. Tuy nhiên, theo xác nhận của cơ quan thuế đến đầu tháng 6/2026, doanh nghiệp vẫn còn nợ hơn 38,4 tỷ đồng tiền thuê đất cùng khoảng 6,1 tỷ đồng tiền chậm nộp.
Chậm tiến độ tới 17 năm
Nếu Dự án Khách sạn 5 sao, khu nghỉ dưỡng cao cấp và du lịch sinh thái trên bộc lộ những sai phạm từ khâu giao đất thì dự án Robin Dalat Resort của Công ty TNHH Khu du lịch Đồi Rô-bin (Khu du lịch Quốc gia hồ Tuyền Lâm) lại là điển hình của tình trạng dự án kéo dài nhiều năm nhưng không được xử lý dứt điểm.
Được cấp Giấy chứng nhận đầu tư từ năm 2008 trên diện tích hơn 17,4ha, phần lớn thuộc đất rừng phòng hộ môi trường, đến thời điểm thanh tra, dự án vẫn chưa hoàn thành, chậm tiến độ tới 17 năm, 3 tháng so với Giấy chứng nhận đầu tư ngày 26/11/2008 và chậm 2 năm 10 tháng so với thời hạn gia hạn đưa đất vào sử dụng gần nhất.
Theo Thanh tra tỉnh Lâm Đồng, ngay từ thời điểm được chấp thuận đầu tư, dự án này cũng thuộc diện phải đấu giá quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, các cơ quan tham mưu vẫn đề xuất lựa chọn nhà đầu tư và cho thuê đất không thông qua đấu giá, chưa bảo đảm quy định của pháp luật. Dự án được phê duyệt trong bối cảnh quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch lâm nghiệp và quy hoạch xây dựng chưa đồng bộ, tạo ra hàng loạt vướng mắc kéo dài trong quá trình triển khai.
Ngoài những khó khăn khách quan như điều chỉnh quy hoạch, thay đổi chính sách pháp luật, chủ trương đóng cửa rừng hay tác động của đại dịch Covid-19, nguyên nhân chủ yếu khiến các dự án chậm tiến độ vẫn xuất phát từ năng lực tài chính hạn chế của các chủ đầu tư, việc hoàn thiện thủ tục pháp lý kéo dài và thiếu quyết liệt trong triển khai. Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn là những thiếu sót của các cơ quan quản lý nhà nước.
Thanh tra tỉnh Lâm Đồng xác định, từ khi Robin Dalat Resort được cấp phép đến năm 2023, Sở Kế hoạch và Đầu tư (cũ) không tổ chức kiểm tra, giám sát việc triển khai dự án theo quy định. Trong khi đó, chủ đầu tư không thực hiện chế độ báo cáo, không làm thủ tục gia hạn khi dự án hết thời hạn thực hiện nhưng vẫn được tham mưu điều chỉnh, gia hạn tiến độ mà chưa đánh giá đầy đủ năng lực thực hiện.
Trong khi đó, Dự án Khách sạn 5 sao, khu nghỉ dưỡng cao cấp và du lịch sinh thái của Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển du lịch Gia Tuệ - Lâm Đồng đã 3 lần được gia hạn với tổng thời gian 72 tháng nhưng vẫn chậm khoảng 135 tháng so với tiến độ ghi trong Giấy chứng nhận đầu tư và chậm khoảng 4 năm so với thời gian gia hạn thuê đất.
Trong suốt thời gian từ năm 2013 đến khi hết hạn thực hiện dự án vào tháng 3/2015, chủ đầu tư không thực hiện thủ tục xin tạm ngừng hoặc gia hạn dự án, đồng thời không gửi báo cáo tình hình thực hiện theo quy định. Đến nay, dự án mới hoàn thành khoảng 4,4 km đường giao thông nội bộ và một phần hạ tầng kỹ thuật. Hai khách sạn 5 sao, khoảng 70 biệt thự nghỉ dưỡng cùng nhiều công trình dịch vụ khác vẫn chưa được triển khai.
Kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng cũng chỉ rõ trách nhiệm của Sở Kế hoạch và Đầu tư (cũ), Sở Tài nguyên và Môi trường (cũ), Sở Xây dựng (cũ) và Ban Quản lý Khu du lịch Quốc gia hồ Tuyền Lâm đối với những sai phạm trong hai dự án trên. Những hạn chế trong công tác quản lý nhà nước cũng là nguyên nhân khiến hàng loạt dự án tại Khu du lịch Quốc gia hồ Tuyền Lâm rơi vào tình trạng kéo dài nhiều năm, làm lãng phí nguồn lực đất đai, tài nguyên rừng và ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển bền vững.
