Vấn đề bản quyền trong vụ kiện giữa Google và Oracle

Tòa án Tối cao Mỹ đã đứng về phía Google trong một quyết định quan trọng mà một số chuyên gia pháp lý ca ngợi là một chiến thắng cho các lập trình viên và người tiêu dùng. Tòa án đã phán quyết rằng Google không vi phạm luật bản quyền khi đưa các phần của mã lập trình Java của Oracle vào hệ điều hành Android của mình - chấm dứt cuộc chiến pháp lý trị giá hàng tỷ USD kéo dài một thập niên qua.

Cuộc chiến pháp lý kéo dài

Vụ việc bắt đầu từ năm 2005, khi Google đưa khoảng 11.500 dòng lệnh từ giao diện lập trình ứng dụng (API) vào hệ điều hành Android dành cho thiết bị di động của họ. API là một công cụ mà một hệ thống máy tính hay ứng dụng cung cấp để cho phép các yêu cầu dịch vụ có thể được tạo ra từ các chương trình máy tính khác và/hoặc cho phép dữ liệu có thể được trao đổi qua lại giữa chúng. Java API đã được phát triển bởi Sun Microsystems, được Oracle mua vào năm 2010.

Oracle đã đệ đơn kiện Google vào cuối năm đó, yêu cầu bồi thường thiệt hại lên tới 9 tỉ USD. Google cho rằng, việc họ sử dụng mã lệnh đó tuân theo học thuyết về “Sử dụng hợp lý” - học thuyết pháp lý cho phép bạn có thể tái sử dụng tài liệu được bảo vệ bản quyền trong một số trường hợp nhất định. Một tòa án liên bang đã ra phán quyết có lợi cho Oracle vào năm 2018, quyết định rằng việc sử dụng công nghệ của Google là bất hợp pháp.

Tòa án Tối cao Mỹ đã lật lại quyết định đó hôm 5-4 với tỷ lệ bỏ phiếu 6-2, với thẩm phán Clarence Thomas và Samuel Alito không đồng ý. Thẩm phán Amy Coney Barrett đã không tham gia vì bà vẫn chưa có mặt tại tòa khi vụ án được tranh luận hồi tháng 10-2020.

Jeanne Fromer, giáo sư luật bản quyền tại Trường Luật Đại học New York, lập luận rằng phán quyết này có nghĩa là chủ sở hữu bản quyền đối với phần mềm “không thể duy trì độc quyền đối với các khía cạnh giao diện quan trọng” và những khía cạnh đó có thể được sử dụng bởi cả người dùng và lập trình viên để dễ dàng chuyển đổi giữa các sản phẩm. Fromer nói: “Điều này là rất có ý nghĩa đối với một ngành công nghệ sôi động luôn tiếp tục đổi mới. Trên thực tế, đó là nền tảng giúp ngành công nghệ được xây dựng từ lâu... nếu [thông lệ] này bị cấm thì chúng ta ngày nay sẽ không thể có nhiều phát minh dựa trên các khía cạnh cơ bản của phần mềm”.

Câu hỏi về bản quyền

Tòa án đã không đưa ra phán quyết về vấn đề lớn hơn là liệu bộ mã được đề cập có thể được đăng ký bản quyền hay không. Thay vào đó, thẩm phán StephenBreyer đã viết: “Tòa án cho rằng những dòng lệnh được sao chép có thể được đăng ký bản quyền”, vì vậy tòa án có thể tập trung vào việc liệu Google có hành động bất hợp pháp hay không. Peter Menell, giáo sư luật bản quyền tại Đại học California tại Trường Luật Berkeley cho rằng, phán quyết về tình trạng bản quyền này "sẽ cung cấp một cơ sở rõ ràng hơn cho các nhà phát triển phần mềm”, đồng thời nó cũng "cung cấp một số đảm bảo" cho những người muốn sử dụng cách tiếp cận tương tự để phát triển các sản phẩm”.

Thẩm phán Breyer cho rằng việc Google sử dụng Java API, “chỉ bao gồm những dòng lệnh cần thiết để cho phép các lập trình viên sử dụng trong một chương trình mới và mang tính chuyển đổi”, được bảo vệ theo học thuyết “sử dụng hợp lý”. Java là một trong những ngôn ngữ lập trình được sử dụng rộng rãi nhất vào thời điểm đó và Google đã sao chép các dòng lệnh để “cho phép hàng triệu lập trình viên quen thuộc với ngôn ngữ lập trình Java làm việc với nền tảng Android mới của họ”.

11.500 dòng lệnh này chỉ chiếm khoảng 0,4% tổng số mã Java - với tổng cộng khoảng 2,86 triệu dòng lệnh. Và trong khi Java ban đầu được sử dụng nhiều nhất trên máy tính để bàn và máy tính xách tay, Google đã sử dụng API để tạo ra một hệ điều hành di động hoàn toàn mới - và cuối cùng phổ biến rộng rãi - mà thẩm phán Breyer cho là “có thể biến đổi”.

Tuy nhiên, thẩm phán Thomas đã chỉ trích tòa án vì đã né tránh điều mà ông cho là câu hỏi lớn hơn. Ông viết: “Tòa án đã bỏ qua câu hỏi chính mà chúng tôi được yêu cầu trả lời: Bộ mã đó có được bảo hộ quyền tác giả không? Bằng cách sao chép công việc của Oracle, Google đã phá hủy thị trường của Oracle và tạo ra một hệ điều hành di động hiện có trên 2,5 tỷ thiết bị đang hoạt động. Lẽ ra những tác động này có thể có đối với thị trường tiềm năng của Oracle”.

Đáp lại phán quyết hôm 5-4, Dorian Daley, Phó Chủ tịch điều hành kiêm luật sư trưởng của Oracle, cho biết trong một tuyên bố rằng "Nền tảng Google ngày càng lớn hơn, sức mạnh thị trường lớn hơn và khả năng cạnh tranh thấp hơn. Họ đã đánh cắp mã lệnh của Java và dành cả thập niên để kiện tụng. Hành vi này chính là lý do tại sao các cơ quan quản lý trên toàn thế giới và ở Mỹ đang kiểm tra các phương thức kinh doanh của Google”.

Trong khi đó, Google gọi phán quyết này là “một chiến thắng cho người tiêu dùng, khả năng tương tác và khoa học máy tính”. Google khẳng định: “Quyết định này mang lại sự đảm bảo về mặt pháp lý cho thế hệ nhà phát triển tiếp theo, những người có sản phẩm và dịch vụ mới sẽ mang lại lợi ích cho người tiêu dùng”.

Lori Andrews, giáo sư luật tại Đại học Luật Chicago-Kent, cho rằng mặc dù là tin tốt cho các nhà phát triển đang tìm kiếm khả năng tương tác hơn nữa của các chương trình, nhưng phán quyết cũng có thể giúp ích cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, phán quyết này không nhất thiết có nghĩa là phần mềm được phát triển theo cách tương tự sẽ luôn được bảo vệ trong điều kiện sử dụng hợp pháp.

Giáo sư Menell cảnh báo: “Với bản chất cụ thể của thực tế áp dụng học thuyết sử dụng hợp lý, hiện vẫn có một số rủi ro rằng các nỗ lực xây dựng sản phẩm mới có thể bị coi là không có khả năng chuyển đổi”.

Giáo sư Fromer cho rằng việc sử dụng lại một số khía cạnh của API cũng là một thực tiễn “lâu đời” trong ngành công nghiệp phần mềm và nó giải thích cho “một số thành công lớn” của ngành vì nó “làm cho phần mềm trở nên khả dụng hơn và giúp mọi người chuyển đổi dễ dàng hơn để có những sản phẩm tốt hơn”.

Tòa án Tối cao hiện đã khẳng định Google sử dụng thông lệ đó. Phán quyết này có thể giúp ngành công nghiệp phần mềm tiếp tục phát triển và không bị mắc kẹt trong các chương trình hoặc tiêu chuẩn lỗi thời. Dù thế nào đi chăng nữa, phán quyết đó cũng được coi là một thắng lợi to lớn cho các lập trình viên máy tính và người dùng, vốn là tất cả mọi người ngày nay.

Bích Hạnh (Tổng hợp)

Các tin khác

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.