Trung Quốc: Bản thông điệp từ Luật Chống gián điệp

Ngày 26/4, tại cuộc họp của Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu nhân dân Trung Quốc, “Luật Chống gián điệp sửa đổi” đã được thông qua và sẽ có hiệu lực vào ngày 1/7 tới. Đây là bước đi tiếp theo của Bắc Kinh nhằm tăng cường đảm bảo an ninh quốc gia trong bối cảnh môi trường quốc tế có nhiều biến động.

Phạm vi điều chỉnh rộng hơn

Điều đáng chú ý nhất trong Luật Chống gián điệp sửa đổi (gọi tắt là Luật Chống gián điệp sửa đổi) mà Trung Quốc vừa ban hành là việc nước này định nghĩa lại “các hoạt động gián điệp”. Cụ thể, các tổ chức, cá nhân được coi là hoạt động gián điệp khi:

(1) Thực hiện, xúi giục hoặc tài trợ cho người khác thực hiện các hoạt động gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia Trung Quốc.

(2) Tham gia, nhận nhiệm vụ hoặc núp bóng một tổ chức gián điệp hoặc một nhánh của tổ chức gián điệp.

(3) Đánh cắp, do thám, mua bán, cung cấp thông tin mật và các tài liệu, dữ liệu, đồ vật khác có liên quan đến lợi ích, an ninh quốc gia hoặc lôi kéo, ép buộc nhân viên nhà nước nổi loạn.

(4) Tấn công, xâm nhập, phá hoại cơ sở vật chất không gian mạng của cơ quan nhà nước, đơn vị liên quan đến bảo mật hoặc cơ sở hạ tầng thông tin trọng yếu.

(5) Tiết lộ mục tiêu để địch tấn công.

Trung Quốc: Bản thông điệp từ Luật Chống gián điệp -0
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh những lo ngại về an ninh trong tình hình hiện nay.

Theo Luật Chống gián điệp sửa đổi, những đối tượng dễ bị các tổ chức gián điệp xúi giục bao gồm những người thích lối sống xa hoa; những người ảo tưởng về phương Tây và các tư duy, giá trị của phương Tây; đi chệch khỏi các hệ thống của Trung Quốc; những người tự cho mình là trung tâm, những người tìm kiếm sự chú ý của công chúng; và những người có đạo đức kém. Các công cụ gián điệp chuyên nghiệp bao gồm camera bí mật, thiết bị nghe trộm và thiết bị nghe lén điện thoại, cũng như “súng dù”, kính gián điệp và tai nghe.

Luật sửa đổi chỉ ra rằng một số tài khoản mạng trẻ tuổi có thể bị các đặc vụ nước ngoài lợi dụng trong các cuộc trò chuyện trực tuyến mà không hay biết. Bắc Kinh kêu gọi người dân phải cảnh giác và giúp xây dựng một bức tường sắt để bảo vệ an ninh quốc gia. Bên cạnh đó, phạm vi điều tra của các cáo buộc gián điệp sẽ được mở rộng từ hành vi đánh cắp “bí mật nhà nước” sang việc thu thập “tất cả dữ liệu và tài liệu, vật phẩm liên quan an ninh quốc gia”. Luật Chống gián điệp sửa đổi cũng nhấn mạnh việc “bán thông tin cho các tổ chức gián điệp và đặc vụ của họ” hoặc “tiến hành các cuộc tấn công mạng nhằm vào các cơ quan trọng yếu của Chính phủ Trung Quốc” là phi pháp.

Với những chuyên gia theo dõi về Trung Quốc, việc nước này thông qua Luật Chống gián điệp sửa đổi không phải là điều quá bất ngờ.

Trong suốt thập kỷ qua, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình luôn nhấn mạnh những lo ngại về an ninh khi bất đồng với Mỹ gia tăng trong vấn đề Đài Loan, chiến tranh thương mại và gần nhất là việc Mỹ liên tục đe dọa tham vọng công nghệ của Trung Quốc. Thậm chí, tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ XX (10/2022), ông Tập Cận Bình đã trở thành lãnh đạo tối cao đầu tiên của Trung Quốc kể từ năm 1949 nhắc đến “an ninh” nhiều lần hơn “kinh tế”.

Với những diễn biến phức tạp trong bối cảnh quốc tế gần đây, từ cuộc chiến giữa Nga với Ukraine với phương Tây hậu thuẫn, Mỹ liên tục có tương tác với Đài Loan trên nhiều phương diện, nước này lại càng có lý do để thúc đẩy các biện pháp đảm bảo lợi ích, an ninh quốc gia.

Luật Chống gián điệp sửa đổi “đụng chạm” đến phương Tây?

Luật Chống gián điệp sửa đổi được ban hành sau một loạt vụ bắt giữ liên quan đến hoạt động gián điệp tại các doanh nghiệp ở Trung Quốc. Vào tháng 4, Đổng Úc Ngọc - Phó trưởng Ban Biên tập Nhật báo Quang Minh bị buộc tội làm gián điệp vì có “liên hệ trên phương diện ngoại giao và học thuật” với Nhật Bản và Mỹ.

Trước đó, một quản lý cấp cao của hãng dược phẩm Nhật Bản Astellas Pharma, 5 nhân viên người Trung Quốc làm việc cho Tập đoàn Mintz Group (công ty thẩm định của Mỹ) đã bị bắt vì nghi ngờ tham gia các hoạt động gián điệp...

Trung Quốc: Bản thông điệp từ Luật Chống gián điệp -0
Luật Chống gián điệp sửa đổi định nghĩa lại các hoạt động gián điệp theo quan điểm của Trung Quốc.

Dư luận ở một số nước phương Tây thể hiện sự lo lắng về các tác động mà Luật Chống gián điệp sửa đổi Trung Quốc vừa thông qua. Một số nhà bình luận cho rằng, việc ban hành luật chống gián điệp cứng rắn hơn làm dấy lên lo ngại về một cuộc đàn áp nhắm vào các công ty và cá nhân nước ngoài hoạt động tại Trung Quốc. Truyền thông Nhật Bản thậm chí còn trích dẫn thông tin từ Bộ Ngoại giao nói rằng, từ khi Luật Chống gián điệp ra đời năm 2014, ít nhất 17 công dân nước này đã bị bắt giữ vì cáo buộc liên quan đến các hoạt động gián điệp, 5 người trong số họ hiện vẫn bị giam giữ ở Trung Quốc, đồng thời dự báo con số này sẽ tăng lên khi Luật Chống gián điệp sửa đổi chính thức được thực thi do phạm vi điều chỉnh rộng hơn.

Luật Chống gián điệp sửa đổi cũng khiến các cá nhân nước ngoài (như các nhà nghiên cứu học thuật, nhà báo, doanh nhân) buộc phải cân nhắc khi đến thăm hoặc hoạt động tại Trung Quốc.

Yasuhiro Matsuda, giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Tokyo, cho biết phiên bản gốc của luật, được thông qua năm 2014, “rất mơ hồ và rất mạnh mẽ. Nhưng, Trung Quốc cho rằng như vậy là chưa đủ”. Việc thiếu quy định rõ về loại tài liệu, dữ liệu hoặc vật liệu nào có thể được coi là liên quan đến an ninh quốc gia Trung Quốc sẽ gây ra rủi ro pháp lý lớn cho các học giả và doanh nghiệp đang cố gắng hiểu rõ hơn về đất nước này. Thậm chí, các chủ đề như nguồn gốc của COVID-19, số người chết vì đại dịch ở Trung Quốc và dữ liệu xác thực về nền kinh tế Trung Quốc đều có thể nằm trong tầm ngắm của Luật Chống gián điệp sửa đổi.

Phòng Thương mại Mỹ ngày 28/4 đưa ra tuyên bố cho biết, Luật Chống gián điệp sửa đổi là “vấn đề gây quan ngại nghiêm trọng đối với cộng đồng nhà đầu tư và cả các đối tác kinh doanh địa phương ở Trung Quốc”.

Alfred Wu, phó giáo sư tại Trường Chính sách công Lý Quang Diệu, Đại học Quốc gia Singapore, cảnh báo: “Trước đây, một số hoạt động được xem là bình thường nhưng giờ đây chúng có thể bị coi là hoạt động gián điệp. Các nhà nghiên cứu chắc chắn cần phải cẩn thận”.

Thành Nam

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?