Trung Quốc: Bản thông điệp từ Luật Chống gián điệp

Ngày 26/4, tại cuộc họp của Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu nhân dân Trung Quốc, “Luật Chống gián điệp sửa đổi” đã được thông qua và sẽ có hiệu lực vào ngày 1/7 tới. Đây là bước đi tiếp theo của Bắc Kinh nhằm tăng cường đảm bảo an ninh quốc gia trong bối cảnh môi trường quốc tế có nhiều biến động.

Phạm vi điều chỉnh rộng hơn

Điều đáng chú ý nhất trong Luật Chống gián điệp sửa đổi (gọi tắt là Luật Chống gián điệp sửa đổi) mà Trung Quốc vừa ban hành là việc nước này định nghĩa lại “các hoạt động gián điệp”. Cụ thể, các tổ chức, cá nhân được coi là hoạt động gián điệp khi:

(1) Thực hiện, xúi giục hoặc tài trợ cho người khác thực hiện các hoạt động gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia Trung Quốc.

(2) Tham gia, nhận nhiệm vụ hoặc núp bóng một tổ chức gián điệp hoặc một nhánh của tổ chức gián điệp.

(3) Đánh cắp, do thám, mua bán, cung cấp thông tin mật và các tài liệu, dữ liệu, đồ vật khác có liên quan đến lợi ích, an ninh quốc gia hoặc lôi kéo, ép buộc nhân viên nhà nước nổi loạn.

(4) Tấn công, xâm nhập, phá hoại cơ sở vật chất không gian mạng của cơ quan nhà nước, đơn vị liên quan đến bảo mật hoặc cơ sở hạ tầng thông tin trọng yếu.

(5) Tiết lộ mục tiêu để địch tấn công.

Trung Quốc: Bản thông điệp từ Luật Chống gián điệp -0
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh những lo ngại về an ninh trong tình hình hiện nay.

Theo Luật Chống gián điệp sửa đổi, những đối tượng dễ bị các tổ chức gián điệp xúi giục bao gồm những người thích lối sống xa hoa; những người ảo tưởng về phương Tây và các tư duy, giá trị của phương Tây; đi chệch khỏi các hệ thống của Trung Quốc; những người tự cho mình là trung tâm, những người tìm kiếm sự chú ý của công chúng; và những người có đạo đức kém. Các công cụ gián điệp chuyên nghiệp bao gồm camera bí mật, thiết bị nghe trộm và thiết bị nghe lén điện thoại, cũng như “súng dù”, kính gián điệp và tai nghe.

Luật sửa đổi chỉ ra rằng một số tài khoản mạng trẻ tuổi có thể bị các đặc vụ nước ngoài lợi dụng trong các cuộc trò chuyện trực tuyến mà không hay biết. Bắc Kinh kêu gọi người dân phải cảnh giác và giúp xây dựng một bức tường sắt để bảo vệ an ninh quốc gia. Bên cạnh đó, phạm vi điều tra của các cáo buộc gián điệp sẽ được mở rộng từ hành vi đánh cắp “bí mật nhà nước” sang việc thu thập “tất cả dữ liệu và tài liệu, vật phẩm liên quan an ninh quốc gia”. Luật Chống gián điệp sửa đổi cũng nhấn mạnh việc “bán thông tin cho các tổ chức gián điệp và đặc vụ của họ” hoặc “tiến hành các cuộc tấn công mạng nhằm vào các cơ quan trọng yếu của Chính phủ Trung Quốc” là phi pháp.

Với những chuyên gia theo dõi về Trung Quốc, việc nước này thông qua Luật Chống gián điệp sửa đổi không phải là điều quá bất ngờ.

Trong suốt thập kỷ qua, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình luôn nhấn mạnh những lo ngại về an ninh khi bất đồng với Mỹ gia tăng trong vấn đề Đài Loan, chiến tranh thương mại và gần nhất là việc Mỹ liên tục đe dọa tham vọng công nghệ của Trung Quốc. Thậm chí, tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ XX (10/2022), ông Tập Cận Bình đã trở thành lãnh đạo tối cao đầu tiên của Trung Quốc kể từ năm 1949 nhắc đến “an ninh” nhiều lần hơn “kinh tế”.

Với những diễn biến phức tạp trong bối cảnh quốc tế gần đây, từ cuộc chiến giữa Nga với Ukraine với phương Tây hậu thuẫn, Mỹ liên tục có tương tác với Đài Loan trên nhiều phương diện, nước này lại càng có lý do để thúc đẩy các biện pháp đảm bảo lợi ích, an ninh quốc gia.

Luật Chống gián điệp sửa đổi “đụng chạm” đến phương Tây?

Luật Chống gián điệp sửa đổi được ban hành sau một loạt vụ bắt giữ liên quan đến hoạt động gián điệp tại các doanh nghiệp ở Trung Quốc. Vào tháng 4, Đổng Úc Ngọc - Phó trưởng Ban Biên tập Nhật báo Quang Minh bị buộc tội làm gián điệp vì có “liên hệ trên phương diện ngoại giao và học thuật” với Nhật Bản và Mỹ.

Trước đó, một quản lý cấp cao của hãng dược phẩm Nhật Bản Astellas Pharma, 5 nhân viên người Trung Quốc làm việc cho Tập đoàn Mintz Group (công ty thẩm định của Mỹ) đã bị bắt vì nghi ngờ tham gia các hoạt động gián điệp...

Trung Quốc: Bản thông điệp từ Luật Chống gián điệp -0
Luật Chống gián điệp sửa đổi định nghĩa lại các hoạt động gián điệp theo quan điểm của Trung Quốc.

Dư luận ở một số nước phương Tây thể hiện sự lo lắng về các tác động mà Luật Chống gián điệp sửa đổi Trung Quốc vừa thông qua. Một số nhà bình luận cho rằng, việc ban hành luật chống gián điệp cứng rắn hơn làm dấy lên lo ngại về một cuộc đàn áp nhắm vào các công ty và cá nhân nước ngoài hoạt động tại Trung Quốc. Truyền thông Nhật Bản thậm chí còn trích dẫn thông tin từ Bộ Ngoại giao nói rằng, từ khi Luật Chống gián điệp ra đời năm 2014, ít nhất 17 công dân nước này đã bị bắt giữ vì cáo buộc liên quan đến các hoạt động gián điệp, 5 người trong số họ hiện vẫn bị giam giữ ở Trung Quốc, đồng thời dự báo con số này sẽ tăng lên khi Luật Chống gián điệp sửa đổi chính thức được thực thi do phạm vi điều chỉnh rộng hơn.

Luật Chống gián điệp sửa đổi cũng khiến các cá nhân nước ngoài (như các nhà nghiên cứu học thuật, nhà báo, doanh nhân) buộc phải cân nhắc khi đến thăm hoặc hoạt động tại Trung Quốc.

Yasuhiro Matsuda, giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Tokyo, cho biết phiên bản gốc của luật, được thông qua năm 2014, “rất mơ hồ và rất mạnh mẽ. Nhưng, Trung Quốc cho rằng như vậy là chưa đủ”. Việc thiếu quy định rõ về loại tài liệu, dữ liệu hoặc vật liệu nào có thể được coi là liên quan đến an ninh quốc gia Trung Quốc sẽ gây ra rủi ro pháp lý lớn cho các học giả và doanh nghiệp đang cố gắng hiểu rõ hơn về đất nước này. Thậm chí, các chủ đề như nguồn gốc của COVID-19, số người chết vì đại dịch ở Trung Quốc và dữ liệu xác thực về nền kinh tế Trung Quốc đều có thể nằm trong tầm ngắm của Luật Chống gián điệp sửa đổi.

Phòng Thương mại Mỹ ngày 28/4 đưa ra tuyên bố cho biết, Luật Chống gián điệp sửa đổi là “vấn đề gây quan ngại nghiêm trọng đối với cộng đồng nhà đầu tư và cả các đối tác kinh doanh địa phương ở Trung Quốc”.

Alfred Wu, phó giáo sư tại Trường Chính sách công Lý Quang Diệu, Đại học Quốc gia Singapore, cảnh báo: “Trước đây, một số hoạt động được xem là bình thường nhưng giờ đây chúng có thể bị coi là hoạt động gián điệp. Các nhà nghiên cứu chắc chắn cần phải cẩn thận”.

Thành Nam

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.