Danh hiệu cao quý này là sự ghi nhận xứng đáng cho "thành tích đặc biệt xuất sắc đột xuất trong giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc", đồng thời, tôn vinh những đóng góp, thành tích, nỗ lực và cả những hy sinh thầm lặng của toàn thể cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Thanh Hóa, đặc biệt là những người lính trực tiếp trên trận tuyến phòng, chống ma túy đầy cam go.
Trong đó, sự đổi mới, sáng tạo trong công tác đấu tranh phòng, chống ma túy thời gian gần đây có vai trò hết sức quan trọng, mang tính quyết định để Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đạt được danh hiệu cao quý mà Đảng, Nhà nước vừa phong tặng.
Kiên trì, quyết liệt trên trận tuyến nóng bỏng
Tại lễ trao danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an tỉnh Thanh Hóa chiều 31/7/2025, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an đã có bài phát biểu quan trọng, trong đó ghi nhận, đánh giá cao công tác đấu tranh phòng, chống ma túy của Công an tỉnh Thanh Hóa.
Đồng chí nhấn mạnh: “...Đây là kết quả của cả quá trình bền bỉ, gian khổ, kết tinh trí tuệ, bản lĩnh, ý chí sắt đá của tập thể lãnh đạo, cán bộ Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy nói riêng, Công an tỉnh Thanh Hóa nói chung trong cuộc chiến đầy cam go, nguy hiểm với hoạt động ngày càng tinh vi, xảo quyệt, rất manh động của tội phạm ma túy. Thời gian tới, Công an Thanh Hóa cần chủ động nắm chắc các tuyến, lĩnh vực, chuyên đề trọng điểm, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trong và ngoài nước tấn công, triệt phá tận gốc các đường dây, ổ nhóm tội phạm có tổ chức, xuyên quốc gia. Tham mưu triển khai có hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phòng chống ma túy đến năm 2030, giữ vững thành quả và phấn đấu xây dựng xã, phường trên địa bàn tỉnh không có ma túy vào năm 2030”.
Phát biểu của đồng chí Bộ trưởng và đặc biệt là danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân mà Đảng, Nhà nước trao tặng là sự ghi nhận xứng đáng cho những cố gắng, nỗ lực, sự kiên trì, bền bỉ của nhiều thế hệ lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Thanh Hóa, của lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy trong suốt chặng đường trên trận tuyến đấu tranh phòng, chống tội phạm và tệ nạn ma túy. Chặng đường này không chỉ được tính bằng năm, bằng tháng, mà còn đổi bằng máu và nước mắt. Nhiều tấm gương mưu trí, dũng cảm, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh trong đấu tranh, phòng chống ma túy, bảo vệ cuộc sống bình yên, hạnh phúc cho nhân dân đã ngã xuống như: Liệt sĩ Vi Văn Luân, Công an xã Pù Nhi đã hi sinh khi truy bắt các đối tượng mua bán ma túy; là hàng trăm đồng chí bị thương, bị phơi nhiễm HIV khi đấu tranh trực diện với loại tội phạm này.
Thượng tá Lê Khắc Minh, Trưởng Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và tệ nạn ma túy là một quá trình lâu dài và gian khổ. Được thành lập ngày 8/4/1998, với tên gọi Phòng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về ma túy Công an tỉnh Thanh Hóa có nhiệm vụ vừa tham mưu cho Đảng ủy, lãnh đạo Công an tỉnh chỉ đạo công tác phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm ma túy, vừa trực tiếp tổ chức công tác điều tra phá án với những vụ án phức tạp, những đường dây, ổ nhóm lớn hoạt động có tổ chức, liên tỉnh, xuyên quốc gia và liên quan đến nước ngoài.
Từ đó đến nay, các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã chủ động giúp Giám đốc và Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo các cấp, các ngành triển khai thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an về công tác phòng, chống ma túy; đồng thời, tham mưu ban hành nhiều chỉ thị, nghị quyết, đề án quan trọng nhằm huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân tham gia phòng ngừa, đấu tranh, tố giác tội phạm về ma túy.
Trong 27 năm qua, lực lượng CSĐT tội phạm về ma túy Công an tỉnh đã phát hiện, bắt giữ 12.557 vụ, hơn 22.107 đối tượng phạm tội, vi phạm pháp luật về ma túy. Thu giữ trên 150 kg Heroin; hơn 265,5 kg ma túy tổng hợp các loại; 115 kg thuốc phiện; gần 55 kg cần sa; 115 khẩu súng, hơn 2.000 viên đạn các loại, 81 quả lựu đạn... cùng nhiều tài sản có trị giá hàng trăm tỉ đồng. Nhiều chuyên án là những chiến công vang dội, thể hiện sự mưu trí, dũng cảm và tinh thần không khoan nhượng của các chiến sĩ.
Bên cạnh công tác đấu tranh quyết liệt với tội phạm về ma túy, công tác phòng ngừa tội phạm và tệ nạn ma túy đã được nhận diện đúng và trúng nên nhận được sự quan tâm sâu sắc từ các cấp, các ngành, đoàn thể, đặc biệt là các địa phương trong tỉnh. Các trung tâm cai nghiện bắt buộc, những mô hình cai nghiện tại cộng đồng, cai nghiện tại nhà được xây dựng đã từng bước phát huy tác dụng, kiềm chế số người nghiện gia tăng. Những người sau cai nghiện được các cấp, các ngành quan tâm hỗ trợ, tạo điều kiện về công ăn việc làm để tái hòa nhập cộng đồng, ổn định cuộc sống. Công tác phối hợp với các ngành trong việc kiểm soát chặt chẽ các chất tiền chế, chất gây nghiện cũng được tăng cường, phát huy hiệu quả công tác phòng ngừa tệ nạn ma túy; đấu tranh hiệu quả với các loại tội phạm về ma túy...
Đặc biệt, thực hiện Chỉ thị 36-CT/TW ngày 16/8/2019 của Bộ Chính trị về “Tăng cường, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy”, Công an tỉnh Thanh Hóa đã có nhiều cách làm hiệu quả, sáng tạo, cụ thể hóa tinh thần chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, đưa những nội dung Chỉ thị 36 vào cuộc sống. Trong đó, đã tập trung tham mưu, triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh quyết liệt với tội phạm ma túy với phương châm “Chặn cung, giảm cầu”, thực hiện có hiệu quả công tác phòng, chống tội phạm ma túy theo 3 lớp, 5 lĩnh vực; sáng tạo, tiên phong trong “Chặn cung” ma túy thẩm lậu vào nội địa, đặc biệt dày công xây dựng “Phòng tuyến 3 lớp” và triển khai đồng bộ các giải pháp chiến lược, căn cơ, toàn diện ngăn chặn hiệu quả ma túy từ sớm, từ xa, từ khu vực ngoại biên biên giới Thanh Hóa - Hủa Phăn; tổ chức đấu tranh các chuyên án chung giữa Công an tỉnh Thanh Hóa với Công an nước bạn Lào, giữa các lực lượng, giữa phòng nghiệp vụ và các đơn vị Công an cơ sở tạo nên sự đồng bộ, thống nhất trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, công tác đấu tranh với tội phạm ma túy; thực hiện quyết liệt công tác chuyển hóa địa bàn, chuyển các địa bàn phức tạp được xác định từ “vùng đỏ”, “vùng vàng” sang “vùng xanh” an toàn về ma túy; triển khai các đề án, kế hoạch xây dựng “xã, phường không ma túy”; triển khai đồng bộ các biện pháp quản lý chặt chẽ người nghiện, nghi nghiện như quản lý đối tượng đấu tranh, là dấu ấn đột phá, tác động mạnh mẽ, tích cực đến tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy trên địa bàn, từ đó làm sạch ma túy trong từng thôn, làng, khu phố... Những cách làm sáng tạo đó nhận được sự biểu dương, ghi nhận, đánh giá cao của lãnh đạo Bộ Công an, các cục nghiệp vụ và được chỉ đạo nhân rộng trong toàn quốc...
Những thách thức không thể lơ là
Theo báo cáo của Văn phòng Liên hợp quốc về ma túy và tội phạm (UNODC), tình hình tội phạm, tệ nạn ma túy trên thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, ngày càng nghiêm trọng và có xu hướng gia tăng mạnh cả về nguồn cung và nguồn cầu. Về nguồn cung, lượng ma túy sản xuất bình quân hằng năm ước tính lên đến 3.000 tấn các loại, các chất ma túy mới liên tục xuất hiện với hơn 1.180 loại. Về nguồn cầu, hiện có 316 triệu người trên thế giới sử dụng ma túy, trung bình mỗi năm tăng khoảng 3%.
Tại Việt Nam, trong giai đoạn 2020-2024, trung bình hằng năm, số người nghiện, người sử dụng, người bị quản lý sau cai cả nước là 237.698 người. Chỉ tính riêng 9 tháng đầu của năm 2025, toàn quốc có khoảng 300 nghìn người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người bị quản lý sau cai nghiện (chiếm 0,3% dân số cả nước). Mặt khác, số người nghiện ma túy có xu hướng gia tăng trung bình hằng năm 10% trong thời gian gần đây, tiềm ẩn nguy cơ rất cao phát sinh tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật khác.
Tại tỉnh Thanh Hóa, là địa phương có tuyến biên giới dài 213,6 km, tiếp giáp với 3 huyện: Xốp Bâu, Viêng Xay và Sầm Tớ của tỉnh Hủa Phăn (nước CHDCND Lào), chạy dài qua 16 xã biên giới. Với một cửa khẩu quốc tế, 2 cửa khẩu quốc gia, hàng trăm đường mòn, lối mở qua lại biên giới, địa hình rừng núi hiểm trở, đi lại khó khăn; có các tuyến Quốc lộ 1A, tuyến đường Hồ Chí Minh, đường bờ biển dài, đường hàng không... nên luôn là địa bàn tiềm ẩn phức tạp mà các đối tượng phạm tội để tập kết, trung chuyển ma túy.
Trong nội địa, với dân số đông, tình hình người nghiện hiện vẫn còn gần 2.000 người, người nghi nghiện cao, tạo nên “nguồn cầu” lớn, là một trong những nguyên nhân phát sinh các điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy, phát sinh các loại tội phạm khác. Tình hình tổ chức sử dụng, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy diễn biến phức tạp, đáng chú ý là tình trạng tổ chức, chứa chấp, sử dụng trái phép chất ma túy tại các cơ sở kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự, dịch vụ nhạy cảm như karaoke, khách sạn, các khu vực riêng tư, nhà trọ, nhà riêng... có chiều hướng gia tăng. Tình trạng sử dụng trái phép ma túy tổng hợp ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tâm sinh lý người nghiện, nhiều đối tượng sử dụng ma túy tổng hợp trong thời gian dài dẫn đến rối loạn tâm thần, mất kiểm soát, “ngáo đá” gây ra các vụ án, vụ việc ảnh hưởng xấu đến trật tự an toàn xã hội.
Trước thực trạng và diễn biến phức tạp đó, yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra cho công tác đấu tranh, phòng ngừa tội phạm và tệ nạn về ma túy ngày càng khó khăn, phức tạp và hết sức nặng nề. Điều này tạo áp lực rất lớn, đòi hỏi cấp ủy, chính quyền các cấp, lực lượng chức năng tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo, có những giải pháp, biện pháp sáng tạo để đấu tranh, phòng ngừa với tội phạm và tệ nạn ma túy, từng bước loại trừ ma túy ra khỏi đời sống xã hội, giữ bình yên, hạnh phúc cho nhân dân.
(Còn tiếp)
Hội nghị hợp tác phòng chống ma tuý Việt Nam - Trung Quốc 
Bài cuối: Người nghiện “quay xe”, tích cực phòng, chống ma tuý 
