Thương mại toàn cầu và những rào cản

Năm 2025 được cho là điểm then chốt định hình môi trường thương mại quốc tế. Đặc biệt, xu hướng nội địa hóa chuỗi cung ứng công nghệ cao, mở rộng cơ sở năng lượng tái tạo, đẩy mạnh đầu tư vào các ngành công nghiệp tương lai như trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ sinh học sẽ tạo ra những thay đổi sâu rộng trong chính sách thương mại của các cường quốc. Những biến động này sẽ tác động mạnh mẽ đến hệ thống thương mại toàn cầu, đòi hỏi các quốc gia phải có chiến lược ứng phó linh hoạt.

Tác động đến chuỗi cung ứng

Lấy ví dụ Hàn Quốc, trước đây, chuỗi cung ứng toàn cầu phân chia rõ ràng: Công nghệ do các nước tiên tiến nắm giữ, vật liệu và linh kiện thuộc về Hàn Quốc, còn khâu lắp ráp tập trung tại Trung Quốc. Tuy nhiên, Trung Quốc đang dần bị “gạt ra ngoài lề” do các biện pháp thuế quan cao từ Mỹ. Trong nhiệm kỳ đầu của chính quyền Tổng thống Trump, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đã dịch chuyển sản xuất sang Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Mexico để tránh rào cản thương mại, dẫn đến thách thức lớn cho Hàn Quốc.

Trung Quốc đang cạnh tranh gay gắt với Hàn Quốc tại các thị trường này trong lĩnh vực ô tô, điện thoại và đồ gia dụng. Việc các nước theo đuổi chủ nghĩa bảo hộ, tập trung dự trữ nguyên liệu và sản xuất nội địa có thể dẫn đến gián đoạn chuỗi cung ứng ở một số công đoạn hoặc mặt hàng cụ thể. Hậu quả là chi phí sản xuất tăng, hiệu quả doanh nghiệp giảm...

Để tồn tại trong bối cảnh mới, các quốc gia cần đa dạng hóa chuỗi cung ứng, tăng cường hợp tác công nghệ và xây dựng năng lực sản xuất linh hoạt. Việc Mỹ siết chặt kiểm soát công nghệ bán dẫn và Bắc Kinh hạn chế xuất khẩu khoáng sản quan trọng sẽ làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, tác động đến nhiều quốc gia.

Thương mại toàn cầu và những rào cản -0
Quá trình chuyển đổi xanh dẫn đến tái cấu trúc mạnh mẽ trong ngành công nghiệp ô tô.

Môi trường thương mại thay đổi

Trong nhiệm kỳ mới, EC (Ủy ban châu Âu) dự kiến sẽ tiếp tục triển khai EGD (Thỏa thuận xanh châu Âu) từ nhiệm kỳ trước, đồng thời mở rộng thành “Thỏa thuận công nghiệp sạch”. Chính sách trung hòa carbon của EU đã mang lại những kết quả đáng kể trong việc bảo vệ môi trường và phát triển công nghiệp, nhưng cũng gặp không ít phản ứng trái chiều do làm tăng chi phí sản xuất và ảnh hưởng đến việc làm. 

Đặc biệt, quá trình chuyển đổi sang xe điện và các quy định về nông nghiệp sạch đã dẫn đến việc tái cấu trúc mạnh mẽ trong ngành công nghiệp ô tô và làm tăng chi phí hoạt động của ngành nông nghiệp.

Châu Âu đang thúc đẩy chính sách thương mại dựa trên nội địa hóa các ngành công nghiệp chiến lược và tăng cường các quy định về môi trường. Các biện pháp quan trọng như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), Hộ chiếu sản phẩm kỹ thuật số (DPP) và Chỉ thị thẩm định tính bền vững của doanh nghiệp (CSDDD) được ban hành nhằm bảo vệ doanh nghiệp châu Âu, đồng thời tạo ra rào cản đối với các công ty nước ngoài.

Các chính sách này của EU có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến năng lực cạnh tranh xuất khẩu của nhiều quốc gia. Để tuân thủ các quy định về phát thải carbon, nhiều doanh nghiệp buộc phải đầu tư mạnh vào công nghệ giảm phát thải và sử dụng năng lượng sạch. Điều này có thể tạo ra gánh nặng lớn, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Xu hướng nội địa hóa

Xu hướng nội địa hóa chuỗi cung ứng trong các ngành công nghệ tiên tiến đang tạo ra những thay đổi đáng kể trong chính sách thương mại của các nền kinh tế lớn và tác động mạnh đến kinh tế toàn cầu. Mỹ đang đẩy mạnh sản xuất trong nước đối với các ngành công nghệ cao như bán dẫn, xe điện và pin thông qua Đạo luật CHIPS và Đạo luật giảm lạm phát (IRA), đồng thời thắt chặt kiểm soát xuất khẩu công nghệ đối với Trung Quốc. Trong khi đó, EU áp dụng Đạo luật bán dẫn châu Âu và CBAM để bảo vệ ngành sản xuất nội địa, còn Trung Quốc theo đuổi chiến lược tự chủ về công nghệ và tập trung vào thị trường trong nước.

Trên quy mô toàn cầu, chuỗi cung ứng dự kiến sẽ được tái cấu trúc xoay quanh Mỹ và Trung Quốc. Điều này có thể dẫn đến chi phí sản xuất cao hơn và hiệu suất giảm, gây ra những thách thức lớn như hạn chế sự phát triển sản xuất ở các nước đang phát triển do các quy định nghiêm ngặt từ Mỹ và EU; gia tăng bất bình đẳng kinh tế toàn cầu, khi các nước lớn kiểm soát công nghệ và nguồn lực; suy giảm hợp tác giữa các quốc gia, do sự hình thành các liên minh công nghệ riêng biệt; cạnh tranh tiêu chuẩn công nghệ ngày càng gay gắt, khi các nước lớn đưa ra những quy định khắt khe để bảo vệ doanh nghiệp trong nước.

Nhìn chung, xu hướng này sẽ tạo ra một môi trường thương mại phức tạp, đòi hỏi các doanh nghiệp phải nhanh chóng thích ứng và chính phủ cần có chiến lược hỗ trợ kịp thời để giảm thiểu rủi ro và tận dụng cơ hội từ những thay đổi trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

AI và công nghệ sinh học

Cuộc đua gay gắt giữa các cường quốc trong phát triển công nghệ nhằm chiếm ưu thế trong các lĩnh vực như AI và công nghệ sinh học cũng ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường và chính sách thương mại toàn cầu. Trong các ngành công nghiệp tiên tiến như AI và sinh học, hiệu suất và hiệu quả của sản phẩm quan trọng hơn giá bán, do đó, các quốc gia có xu hướng tập trung vào các biện pháp phi thuế quan, như quy định kỹ thuật riêng, thay vì tăng thuế.

Trên thực tế, việc thúc đẩy các công nghệ tương lai như AI và công nghệ sinh học có thể nâng cao năng suất cho các ngành công nghiệp hiện đại và làm thay đổi khả năng cạnh tranh giữa các quốc gia. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các công nghệ mới cũng đang làm thay đổi cấu trúc thị trường lao động, đặt ra những thách thức về sự dịch chuyển lao động, thiết lập chính sách công nghiệp và thương mại cho phù hợp với tiêu chuẩn công nghệ toàn cầu và các quy định liên quan, đồng thời tăng cường năng lực cạnh tranh công nghệ của mình.

Ngọc Lan

Các tin khác

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Không còn là những lời phán truyền miệng ở cổng chùa hay góc chợ, mê tín dị đoan đang được nâng cấp thành những chiếc bẫy tinh vi trên không gian mạng. Từ vụ nữ thầy bói lừa 31 người chiếm đoạt hơn 28 tỷ đồng đến các đường dây sử dụng hàng chục nhân viên gọi điện tự xưng "cô đồng", hàng nghìn người đã trở thành nạn nhân khi nỗi sợ bị biến thành công cụ thao túng và niềm tin mù quáng trở thành món hàng để trục lợi.

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Doanh thu hàng trăm tỷ đồng và sức hút mạnh mẽ với khán giả đang đưa phim kinh dị trở thành thể loại nổi bật nhất của điện ảnh Việt. Nhưng khi ngày càng nhiều tác phẩm chạy theo yếu tố giật gân, máu me và tâm linh, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để thị trường không rơi vào vòng xoáy của những trào lưu ngắn hạn.

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Khi các cầu thủ bước ra sân trước hàng chục nghìn khán giả, phần lớn người hâm mộ trên thế giới chỉ quan tâm đến một điều: điều gì sẽ xảy ra trong 90 phút trên sân cỏ. Nhưng ở World Cup 2026, có một cuộc chơi khác cũng đang diễn ra song song. Đó là cuộc chơi của tiền bạc, quyền lực và những trải nghiệm xa xỉ mà phần lớn người hâm mộ chỉ có thể hình dung qua những con số.

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, vấn đề giữ gìn sự trung thực và đạo đức trong sáng tạo nghệ thuật của nghệ sĩ đang là vấn đề cấp thiết được đặt ra.

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Dân số nhiều nước châu Á đang già đi với tốc độ chưa từng có. Nhưng, thay vì nhìn nhận xu hướng đó như một gánh nặng, lục địa này đang chọn cách nhìn nhận tích cực hơn, khi xem người cao tuổi cũng là một động lực kinh tế.

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Vụ việc xuất hiện yếu tố từ tác phẩm sắp đặt Tàn Chỉ của nghệ sĩ Lê Giang trong MV “Come My Way” của ca sĩ Sơn Tùng M-TP đã bộc lộ những hạn chế trong quy trình kiểm soát sở hữu trí tuệ và xử lý khủng hoảng của các đơn vị sản xuất nội dung thương mại, đồng thời đặt ra yêu cầu về năng lực quản trị quyền tác giả trong công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Người phụ nữ gây "ám ảnh" nhất đối với chị em bỉm sữa hành nghề kinh doanh online thời gian vừa qua đó chính là Hoàng Lê Ngọc My, sinh năm 1992, trú tại một con ngõ trên phố Lê Duẩn, phường Cửa Nam, Hà Nội. Hàng xóm nơi đây đã quá quen với cảnh hầu như ngày nào cũng có shipper hoặc chủ shop đến đòi nợ vì My nhận hàng, ăn xong rồi nhưng... không trả.

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Thị trường hàng hóa diễn biến trái chiều sau thỏa thuận Mỹ - Iran: giá vàng tăng mạnh do rủi ro địa chính trị chưa hoàn toàn hạ nhiệt, còn dầu lao dốc khi nhà đầu tư kỳ vọng nguồn cung Iran sớm quay lại thị trường.

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Sau nhiều năm theo đuổi vụ kiện chất độc da cam, bà Trần Tố Nga tiếp tục chờ Tòa Phá án Pháp xem xét liệu các tập đoàn hóa chất Mỹ có được hưởng quyền miễn trừ tài phán hay không.

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Hơn 2.000 gian hàng có dấu hiệu vi phạm bị chặn, hơn 9.100 sản phẩm bị gỡ khỏi các sàn thương mại điện tử chỉ trong chưa đầy 1 tháng cao điểm kiểm tra. Những con số này cho thấy hàng giả, hàng nhái đang ngày càng dịch chuyển lên môi trường số, buộc cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các nền tảng thương mại điện tử phải đẩy nhanh ứng dụng công nghệ, từ trí tuệ nhân tạo (AI) đến truy xuất nguồn gốc, để bảo vệ người tiêu dùng và giữ niềm tin cho nền kinh tế số.

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Nguyễn Văn Tuyến, sinh năm 1984, ngụ phường Phước Tân, TP Đồng Nai thành lập “công ty ma” rồi bán hóa đơn để hưởng phí chênh lệch. Nghĩ rằng với kinh nghiệm nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, sử dụng những trò ma mãnh để qua mặt cơ quan chức năng, Tuyến nhanh chóng thành lập 17 công ty, móc nối với nhiều đối tượng xuất bán khống hàng ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi trên 5.077 tỷ đồng, thu lợi bất chính hàng trăm tỷ đồng. 

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Những lời quảng cáo có cánh, mời gọi tham gia hội nhóm để được “tặng ngay tiền mặt, đầu tư sinh lời, chơi là trúng…” xuất hiện kín đáo và khéo léo trên màn hình trò chơi trực tuyến. Ít ai ngờ, “miếng bánh” ấy lại chính là cạm bẫy dẫn vào các trang web cá độ bóng đá, cờ bạc online khi mùa World Cup bắt đầu.

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Sự phổ biến của hát nhép, hát đè và các công nghệ xử lý âm thanh đang đặt ra câu hỏi về tính chân thực của sân khấu đương đại. Giới chuyên môn cho rằng đã đến lúc cần những chế tài đủ mạnh để bảo vệ giá trị cốt lõi của nghệ thuật biểu diễn.

 Phát triển bóng đá hay trục lợi?

Phát triển bóng đá hay trục lợi?

World Cup 2026 sẽ là giải đấu lớn nhất lịch sử với 48 đội tuyển và 104 trận đấu. FIFA gọi đây là bước tiến cho sự phát triển bóng đá toàn cầu, nhưng những con số doanh thu khổng lồ phía sau khiến cuộc tranh luận về mục đích thật sự của FIFA trở nên gay gắt hơn.

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Chiếm tới 80% thị phần toàn cầu, sau giai đoạn tăng trưởng nóng, ngành pin mặt trời Trung Quốc từng là biểu tượng trong “Bộ ba chủ lực mới” nay lại rơi vào vòng xoáy dư cung, giảm giá và thua lỗ kéo dài.

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Tiền ảo mới du nhập vào Việt Nam bằng con đường phi pháp. Nhưng ít ai biết rằng, từ lâu, chúng âm thầm len lỏi khắp ngõ ngách từ thành phố, nông thôn tới miền núi với số lượng tài khoản thống kê lên tới hơn 17 triệu, gần gấp đôi tài khoản chứng khoán dù tuổi đời chỉ bằng 1/2. Thị trường tiền ảo phi pháp này đã mê hoặc giới trẻ, cả người có học thức, thậm chí kỹ sư công nghệ thông tin (IT) các trường nổi tiểng, tới người lao động, du học sinh dù nhiều người đã không ít lần trắng tay chỉ sau vài buổi giao dịch. Đâu là sự thật?