Thương mại toàn cầu và những rào cản

Năm 2025 được cho là điểm then chốt định hình môi trường thương mại quốc tế. Đặc biệt, xu hướng nội địa hóa chuỗi cung ứng công nghệ cao, mở rộng cơ sở năng lượng tái tạo, đẩy mạnh đầu tư vào các ngành công nghiệp tương lai như trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ sinh học sẽ tạo ra những thay đổi sâu rộng trong chính sách thương mại của các cường quốc. Những biến động này sẽ tác động mạnh mẽ đến hệ thống thương mại toàn cầu, đòi hỏi các quốc gia phải có chiến lược ứng phó linh hoạt.

Tác động đến chuỗi cung ứng

Lấy ví dụ Hàn Quốc, trước đây, chuỗi cung ứng toàn cầu phân chia rõ ràng: Công nghệ do các nước tiên tiến nắm giữ, vật liệu và linh kiện thuộc về Hàn Quốc, còn khâu lắp ráp tập trung tại Trung Quốc. Tuy nhiên, Trung Quốc đang dần bị “gạt ra ngoài lề” do các biện pháp thuế quan cao từ Mỹ. Trong nhiệm kỳ đầu của chính quyền Tổng thống Trump, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đã dịch chuyển sản xuất sang Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Mexico để tránh rào cản thương mại, dẫn đến thách thức lớn cho Hàn Quốc.

Trung Quốc đang cạnh tranh gay gắt với Hàn Quốc tại các thị trường này trong lĩnh vực ô tô, điện thoại và đồ gia dụng. Việc các nước theo đuổi chủ nghĩa bảo hộ, tập trung dự trữ nguyên liệu và sản xuất nội địa có thể dẫn đến gián đoạn chuỗi cung ứng ở một số công đoạn hoặc mặt hàng cụ thể. Hậu quả là chi phí sản xuất tăng, hiệu quả doanh nghiệp giảm...

Để tồn tại trong bối cảnh mới, các quốc gia cần đa dạng hóa chuỗi cung ứng, tăng cường hợp tác công nghệ và xây dựng năng lực sản xuất linh hoạt. Việc Mỹ siết chặt kiểm soát công nghệ bán dẫn và Bắc Kinh hạn chế xuất khẩu khoáng sản quan trọng sẽ làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, tác động đến nhiều quốc gia.

Thương mại toàn cầu và những rào cản -0
Quá trình chuyển đổi xanh dẫn đến tái cấu trúc mạnh mẽ trong ngành công nghiệp ô tô.

Môi trường thương mại thay đổi

Trong nhiệm kỳ mới, EC (Ủy ban châu Âu) dự kiến sẽ tiếp tục triển khai EGD (Thỏa thuận xanh châu Âu) từ nhiệm kỳ trước, đồng thời mở rộng thành “Thỏa thuận công nghiệp sạch”. Chính sách trung hòa carbon của EU đã mang lại những kết quả đáng kể trong việc bảo vệ môi trường và phát triển công nghiệp, nhưng cũng gặp không ít phản ứng trái chiều do làm tăng chi phí sản xuất và ảnh hưởng đến việc làm. 

Đặc biệt, quá trình chuyển đổi sang xe điện và các quy định về nông nghiệp sạch đã dẫn đến việc tái cấu trúc mạnh mẽ trong ngành công nghiệp ô tô và làm tăng chi phí hoạt động của ngành nông nghiệp.

Châu Âu đang thúc đẩy chính sách thương mại dựa trên nội địa hóa các ngành công nghiệp chiến lược và tăng cường các quy định về môi trường. Các biện pháp quan trọng như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), Hộ chiếu sản phẩm kỹ thuật số (DPP) và Chỉ thị thẩm định tính bền vững của doanh nghiệp (CSDDD) được ban hành nhằm bảo vệ doanh nghiệp châu Âu, đồng thời tạo ra rào cản đối với các công ty nước ngoài.

Các chính sách này của EU có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến năng lực cạnh tranh xuất khẩu của nhiều quốc gia. Để tuân thủ các quy định về phát thải carbon, nhiều doanh nghiệp buộc phải đầu tư mạnh vào công nghệ giảm phát thải và sử dụng năng lượng sạch. Điều này có thể tạo ra gánh nặng lớn, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Xu hướng nội địa hóa

Xu hướng nội địa hóa chuỗi cung ứng trong các ngành công nghệ tiên tiến đang tạo ra những thay đổi đáng kể trong chính sách thương mại của các nền kinh tế lớn và tác động mạnh đến kinh tế toàn cầu. Mỹ đang đẩy mạnh sản xuất trong nước đối với các ngành công nghệ cao như bán dẫn, xe điện và pin thông qua Đạo luật CHIPS và Đạo luật giảm lạm phát (IRA), đồng thời thắt chặt kiểm soát xuất khẩu công nghệ đối với Trung Quốc. Trong khi đó, EU áp dụng Đạo luật bán dẫn châu Âu và CBAM để bảo vệ ngành sản xuất nội địa, còn Trung Quốc theo đuổi chiến lược tự chủ về công nghệ và tập trung vào thị trường trong nước.

Trên quy mô toàn cầu, chuỗi cung ứng dự kiến sẽ được tái cấu trúc xoay quanh Mỹ và Trung Quốc. Điều này có thể dẫn đến chi phí sản xuất cao hơn và hiệu suất giảm, gây ra những thách thức lớn như hạn chế sự phát triển sản xuất ở các nước đang phát triển do các quy định nghiêm ngặt từ Mỹ và EU; gia tăng bất bình đẳng kinh tế toàn cầu, khi các nước lớn kiểm soát công nghệ và nguồn lực; suy giảm hợp tác giữa các quốc gia, do sự hình thành các liên minh công nghệ riêng biệt; cạnh tranh tiêu chuẩn công nghệ ngày càng gay gắt, khi các nước lớn đưa ra những quy định khắt khe để bảo vệ doanh nghiệp trong nước.

Nhìn chung, xu hướng này sẽ tạo ra một môi trường thương mại phức tạp, đòi hỏi các doanh nghiệp phải nhanh chóng thích ứng và chính phủ cần có chiến lược hỗ trợ kịp thời để giảm thiểu rủi ro và tận dụng cơ hội từ những thay đổi trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

AI và công nghệ sinh học

Cuộc đua gay gắt giữa các cường quốc trong phát triển công nghệ nhằm chiếm ưu thế trong các lĩnh vực như AI và công nghệ sinh học cũng ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường và chính sách thương mại toàn cầu. Trong các ngành công nghiệp tiên tiến như AI và sinh học, hiệu suất và hiệu quả của sản phẩm quan trọng hơn giá bán, do đó, các quốc gia có xu hướng tập trung vào các biện pháp phi thuế quan, như quy định kỹ thuật riêng, thay vì tăng thuế.

Trên thực tế, việc thúc đẩy các công nghệ tương lai như AI và công nghệ sinh học có thể nâng cao năng suất cho các ngành công nghiệp hiện đại và làm thay đổi khả năng cạnh tranh giữa các quốc gia. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các công nghệ mới cũng đang làm thay đổi cấu trúc thị trường lao động, đặt ra những thách thức về sự dịch chuyển lao động, thiết lập chính sách công nghiệp và thương mại cho phù hợp với tiêu chuẩn công nghệ toàn cầu và các quy định liên quan, đồng thời tăng cường năng lực cạnh tranh công nghệ của mình.

Ngọc Lan

Các tin khác

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

Làn sóng AI đang len lỏi vào mọi khâu sản xuất, từng bước tái định hình ngành điện ảnh Trung Quốc. Cơ hội mở ra cho nhiều người làm nghề, nhưng cũng kéo theo không ít thách thức về bản sắc và sự cạnh tranh trong tương lai.