Thức quà quê gọi Tết về

Ngoảnh đi ngoảnh lại chưa đầy vài ba cái chớp mắt ấy thế mà lại thêm một tiết Đông Chí nữa đã qua. 365 ngày của một năm sắp trôi qua đánh vèo. Năm mới sẽ đến theo vòng tuần hoàn của tự nhiên. Điều đó khiến cho con người ta có cảm xúc xao xuyến, bâng khuâng, ngẩn ngơ luyến tiếc một điều gì đó đã qua. Mà cũng dâng trào cái cảm giác háo hức tinh khôi.

Anh chồng trẻ, người đàn ông lần đầu tiên trong đời giữ vai trò của cây cột cái của ngôi nhà sàn truyền thống của người Tày miền non nước Cao Bằng cùng chung cái cảm giác ấy với người dân bản Thông Huề, Trùng Khánh, Cao Bằng khi nghĩ tới một cái Tết đoàn viên sum vầy chả mấy nữa sẽ tới.

Cô vợ tuổi mới đôi mươi, đẹp một cách nền nã, thuần khiết với cặp má lúc nào cũng đỏ hây hây đính đôi lúm đồng tiền và đôi môi mọng đỏ như hai vầng trăng khuyết nhoẻn miệng cười: “Vợ đang bận tính, sẽ phải làm bao nhiêu phong bánh khảo mới đủ cho cái Tết đầu tiên vợ chồng mình ra ở riêng đấy chồng ạ!”.

bánh khảo thông huề được đánh giá là ngon nhất nơi miền non nước cao bằng.jpg -0
Bánh khảo Thông Huề được đánh giá là ngon nhất nơi miền non nước Cao Bằng

Với người Tày, cái món “pẻng cao” ngày Tết nó thiêng liêng lắm. Nó là một nét văn hóa Tết của người Tày Cao Bằng. Đã qua ngày 20 tháng Chạp, vào cữ làm bánh khảo để gọi Tết đến, Xuân về thật rồi.

Cô vợ trẻ chắc như đinh đóng cột rằng, cứ phải là “cái anh” gạo nếp “hèo” truyền thống mà hơn trăm năm qua ông bà đã dùng nó làm nên những phong bánh khảo mang “thương hiệu” riêng có của người Tày bản Thông Huề. Mỗi nhà ở Thông Huề đều có bí quyết làm “pẻng cao” của họ. Người vợ đem gạo nếp “hèo” đãi cho thật sạch để loại bỏ cho kỳ hết những tạp chất. Rồi thì nàng lẩn mẩn chọn ra những hạt tròn, mẩy nhất làm “phần hồn” cho những phong bánh khảo.

Người vợ pha một chậu nước âm ấm rồi đổ gạo vào ngâm. Ngâm cho tới lúc nào chúng đủ độ mềm cần thiết mới vớt ra, để cho ráo kiệt nước. Gạo phải được sàng qua một lượt  nhằm loại bỏ lần cuối cùng những hạt gãy, vỡ trước khi rang chín.

rang gạo làm nguyên liệu cho bánh khảo.png -0
Rang gạo làm nguyên liệu cho bánh khảo

Lửa bếp đã bén, đẹp lung linh huyền ảo như bức tranh thuở hồng hoang. Người chồng giúp vợ đặt cái chảo gang lên bếp. Đã sẵn sàng một ít mỡ lợn, người vợ tráng chung quanh chảo một lượt. Rồi cô hơi gập người xuống rút bớt củi trong bếp điều chỉnh ngọn lửa ở mức độ liu riu, hư hư thực thực, gợi cảm giác cổ tích. Người vợ dùng chiếc bát sứ ăn cơm vục đúng hai bát gạo nhẹ nhàng đổ vào chảo gang.

Tay dùng đũa kiên nhẫn đảo qua đảo lại mẻ gạo trong chảo một cách  êm ái như thể vỗ về ru ngủ những hạt ngọc vàng của trời đất. Và tay còn lại khéo léo uyển chuyển điều chỉnh ngọn lửa bếp một cách đầy chuyên nghiệp, người vợ thánh thót với chồng bằng những âm tiết du dương rằng, gạo rang chỉ đạt yêu cầu khi chúng vừa chín tới. Đấy là lúc hạt gạo đã ngả màu vàng.

gạo nếp hèo sau khi được rang chín, nguyên liệu chính làm nên những phong bánh khảo ngon nổi tiếng của người tày bản thông huề.jpg -0
Gạo nếp hèo sau khi được rang chín, nguyên liệu chính làm nên những phong bánh khảo ngon nổi tiếng của người Tày bản Thông Huề

Mẻ gạo cuối cùng đã rang xong. Kiên nhẫn chờ cho rá gạo rang thật nguội, bấy giờ người vợ mới cho vào cối đá xay thật mịn. Người chồng chọn một góc khuất trong nhà, quét sạch và vảy một chút nước cho có độ ẩm, lót vài lớp giấy cũ. Cả hai cùng nhau cẩn thận rải đều thứ bột nếp xuống. Việc cuối cùng mà người vợ cần làm thay cho chồng là lại dùng mấy tờ giấy cũ phủ lên trên. Đấy là hạ thổ bột.

Năm ngày sau, kiểm tra chỗ bột hạ thổ thấy đã hút độ ẩm và ỉu ra tới mức độ cần thiết, cô vợ trẻ dùng đường phên giã nhỏ hòa với nước rồi đổ vào chỗ bột đã được hạ thổ. Rồi thì nàng đều tay nhào lên nhào xuống cho tới khi bột trở nên vô cùng dính. Trong lúc rang chín đám lạc, vừng trước khi giã nhỏ, nàng bảo chồng đem chỗ mỡ lợn mà mình đã luộc chín thái hạt lựu làm nhân bánh.

Người vợ không quên nhắc chồng, mỡ lợn thái xong đem ướp với đường kính. Một lúc lâu sau, thấy các khổ mỡ lợn ướp đường đã trở nên trong veo, người vợ đem trộn với lạc, vừng để có một thứ nhân bánh vừa có vị bùi của lạc, vừng, vị béo ngậy của mỡ lợn, vị ngọt thanh của đường, kết hợp với vị thơm của bột nếp. Những hương vị đặc biệt ấy sẽ tạo nên những phong bánh khảo Thông Huề thơm ngon khiến ai đó có may mắn được một lần thưởng thức sẽ nhớ cho tới tận lúc hồn vía về trời, ấy vậy!

***

Trải qua những ngày đông tháng giá hà khắc dị thường, một sớm nọ, cây đào phai trước cổng bỗng e ấp thẹn thùng hé nở những cánh hoa đầu tiên cùng những chồi non lộc biếc. Một năm cũ đã qua. Tết đã đến, Xuân đã về gõ cửa những ngôi nhà truyền thống của bà con các dân tộc trên dải đất biên cương nơi địa đầu nước Việt mến yêu.

người dân bản thông huề làm bánh khảo gọi tết về.jpg -0
Người dân bản Thông Huề làm bánh khảo gọi Tết về

Trong ngôi nhà sàn truyền thống của mình nơi bản Thông Huề, sau khi thành kính dâng nén tâm nhang xin lộc của trời - đất, tổ tiên, người chồng trẻ trịnh trọng mang đĩa bánh khảo mà cô vợ xinh đẹp thảo hiền đã làm ra bằng tất cả cái tâm, cái tình, cái nghĩa của mình ra thết đãi bạn hiền.

Nhấp nháp ly trà nóng đậm đà hương vị núi rừng cùng phong bánh khảo dân dã thơm phức với vị ngọt thanh đậm, chủ và khách vui vẻ hàn huyên về những chuyện đã qua. Hết chuyện năm cũ, họ thân tình chia sẻ những dự định làm ăn cho một năm mới đầy khởi sắc, để mùa Xuân trên dải biên cương Tổ quốc mãi mãi bình yên, trường tồn.

Lê Công Hội

Các tin khác

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Từng mang về những dấu son lịch sử cho thể thao nước nhà với 2 tấm huy chương Olympic của Hoàng Anh Tuấn và Trần Lê Quốc Toàn, cử tạ Việt Nam nhiều năm qua luôn được xem là môn thể thao thế mạnh.

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Giữa dòng chảy sôi động của thị trường âm nhạc hiện nay, vẫn còn không ít những sản phẩm gây chú ý bằng yếu tố phản cảm, dung tục, thậm chí lệch chuẩn về nội dung và hình ảnh. Khi ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và chiêu trò câu view bị xóa nhòa thì câu hỏi đặt ra không chỉ cho ý thức của người làm nghề, trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn là sự tỉnh táo của công chúng trong việc tiếp nhận và chọn lọc giá trị văn hóa…

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Trong hành trình hướng đến ASIAD 20, bắn súng Việt Nam đang dần phát đi những tín hiệu tích cực cả về lực lượng lẫn thành tích. Từ sân chơi quốc nội đến đấu trường châu lục, các xạ thủ không chỉ duy trì phong độ mà còn tạo ra những điểm nhấn đáng chú ý. Đặc biệt, sự xuất hiện của những nhân tố trẻ cùng sự ổn định của các gương mặt chủ lực đang mở ra hy vọng cho một tương lai xán lạn của bắn súng Việt Nam.

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Phát trực tiếp (livestream) đang bị một bộ phận người dùng lợi dụng để tìm kiếm lượt xem (câu view), nhận tiền ủng hộ, tặng (donate) bằng những nội dung nguy hiểm, phản cảm, thậm chí, vi phạm pháp luật. Từ các trò hù dọa người đi đường, trẻ em đến việc tụ tập, sử dụng hung khí theo “thử thách” của người xem, cho thấy xu hướng lệch chuẩn này đang lan rộng và tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.