Thủ tướng Nhật Bản quyết thúc đẩy triển vọng Hiệp ước Hòa bình với Nga

Sau nhiều lần thất bại trong việc ký kết một Hiệp ước Hoà bình với Nga hậu chiến tranh lạnh liên quan tới vấn đề giải quyết tranh chấp lãnh thổ, hôm 4-9, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã lên đường tới Vladivostok (Nga) nhằm tìm kiếm cơ hội để thu hẹp những bất đồng tồn tại giữa hai bên, mở ra một tương lai hữu nghị, đồng thuận và tích cực giữa Tokyo và Moscow về vấn đề này.

Tờ Japan Times hôm 4-9 đưa tin, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã bắt đầu chuyến công du ba ngày tới Vladivostok, thành phố Viễn Đông của Nga. Ngoài việc tới đây để tham dự Diễn đàn Kinh tế phương Đông (EEF), thì trọng tâm trong chuyến công du lần này của Thủ tường Shinzo Abe là cuộc gặp với Tổng thống Vladimir Putin, nhằm tạo ra tiến triển hướng tới giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ từ lâu, liên quan tới bốn hòn đảo nằm ngoài khơi Hokkaido, miền Bắc Nhật Bản hiện do Nga kiểm soát.

Thủ tướng Abe và Tổng thống Putin đều bày tỏ sự chân thành hướng đến việc nâng cấp các cuộc đàm phán về ký kết Hiệp ước Hoà bình. Nguồn: EEF
Thủ tướng Abe và Tổng thống Putin đều bày tỏ sự chân thành hướng đến việc nâng cấp các cuộc đàm phán về ký kết Hiệp ước Hoà bình. Nguồn: EEF

Phát biểu với báo giới tại Văn phòng Thủ tướng trước khi lên đường, ông Abe nhấn mạnh: "Tôi hy vọng sẽ có cuộc trò chuyện thẳng thắn với Tổng thống Putin để củng cố và nâng cấp các cuộc đàm phán về Hiệp ước Hoà bình giữa hai bên đến một giai đoạn tích cực hơn”. Ông Abe tin tưởng rằng, một quan hệ đối tác thực sự sẽ đóng góp vào sự ổn định và thịnh vượng của vành đai Thái Bình Dương, phù hợp với lợi ích chiến lược của Tokyo và Moscow.

Về phần mình, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng bày tỏ: “Chúng tôi có mục tiêu và sẽ chân thành hướng đến việc đạt được Hiệp ước Hòa bình với Nhật Bản. Tôi và Thủ tướng Abe trước đó đều nhất trí rằng trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động như hiện nay, Nga và Nhật Bản đều có ưu tiên trong việc bình thường hóa hoàn toàn quan hệ ngoại giao hai nước”.

Cuộc gặp lần này giữa ông Abe và ông Putin đã trở thành tâm điểm bình luận trên các trang báo lớn. Có nhiều quan điểm và dự đoán về kết quả của cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước. Một bên cho rằng, Nga và Nhật Bản luôn đưa ra những bình luận tích cực nhưng nhìn từ thực tế, qua nhiều lần đàm phán các cấp thì cả Tokyo và Moscow vẫn chưa đạt được kết quả đột phá nào.

TASS trích lời chuyên gia nghiên cứu Nhật Bản tại Viện Viễn Đông Valery Kistanov nói, việc Nhật Bản là một đồng minh lâu năm của Mỹ sẽ ảnh hưởng tới quá trình đàm phán với Nga, bởi nước này khó có thể độc lập trong các hoạt động ngoại giao nhằm giải quyết tranh chấp chủ quyền. Thêm vào đó, Nhật Bản đã tham gia các lệnh trừng phạt do Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ áp đặt đối với Moscow vào năm 2014, sau khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea và khủng hoảng ở miền Đông Ukraine.

Tuy nhiên, một luồng quan điểm khác thì nhận định, ông Putin lần này chắc chắn sẽ phải cân nhắc hết sức kỹ lưỡng các đề nghị từ phía Nhật Bản. Các chuyên gia viện dẫn, thời gian gần đây, Tokyo là một trong những bên khuyến khích Nga đối thoại với châu Âu nhiều hơn và là một trong những bên ủng hộ việc xem xét đưa Moscow trở lại định dạng G8 – nhóm 8 nước công nghiệp phát triển nhất thế giới.

Mối quan hệ giữa Nga và Nhật Bản nhiều năm nay bị phủ bóng đen do chưa thể ký được Hiệp ước Hòa bình. Trở ngại lớn nhất ngăn cản hai nước tiến tới ký kết trong suốt 7 thập kỷ qua chính là cuộc tranh chấp lãnh thổ đối với các hòn đảo ở phía Tây Bắc Thái Bình Dương.

Cụ thể, những hòn đảo này theo cách gọi của phía Nga là quần đảo Nam Kuril, phía Nhật Bản gọi là Vùng lãnh thổ phương Bắc. Quần đảo đang tranh chấp này gồm bốn hòn đảo mà Nga lần lượt gọi là Iturup, Kunashir, Khabomai và Shicotan; còn Nhật Bản gọi là Etorofu, Kunashiri, Habomai và Shikotan.

Cả Nga và Nhật Bản vẫn chưa nêu rõ “cái giá” mà mỗi bên đưa ra, song Tổng thống Putin và Thủ tướng Abe ngay từ đầu đã nhất trí tiến hành các cuộc đàm phán dựa trên Tuyên bố chung Liên Xô-Nhật Bản năm 1956, tài liệu duy nhất được cả hai nước công nhận cho tới nay. Tuyên bố này nêu rõ, phía Nhật Bản sẽ giành lại quyền kiểm soát các đảo Habomai và Shikotan sau khi ký kết hiệp ước.

Theo Japan Times, các nhà dân tộc chủ nghĩa người Nhật coi việc trả lại các hòn đảo này là một bước quan trọng hướng tới việc phục hồi danh dự đã mất của Nhật Bản trong chiến tranh. Về phía Nga, những hòn đào này được xem như là một phần của câu chuyện chiến thắng và một đài tưởng niệm các chiến sĩ Hồng quân đã được dựng tại đảo Kunashir.

Đặc biệt, những người phản đối Nga thỏa hiệp khẳng định những hòn đảo này đóng một vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo có thể sử dụng vùng biển Okhotsk của Nga làm bàn đạp triển khai các tàu ngầm hạt nhân.

Nếu Nga trả lại cho Nhật Bản, liệu các đảo này có bị đặt dưới sự bảo trợ an ninh của Mỹ hay không? Và liệu Mỹ có được quyền thiết lập các căn cứ hay lắp đặt các trang thiết bị quân sự trên quần đảo này hay không?

Hồi đầu năm, Ngoại trưởng Nhật Bản Taro Kono khi bắt đầu đàm phán với các đối tác Nga đã không ngần ngại tuyên bố, phía Nhật Bản mong muốn 2019 sẽ là một “năm lịch sử” đánh dấu bước tiến trong tiến trình đàm phán về Hiệp ước hòa bình với Nga, bất chấp sự chia rẽ sâu sắc liên quan đến tranh chấp lãnh thổ kéo dài hàng chục năm qua giữa hai nước. Phía Nhật Bản hy vọng, đề xuất ban đầu về việc cùng triển khai các hoạt động kinh tế trên các đảo tranh chấp do Nga kiểm soát sẽ dẫn tới một thỏa thuận cuối cùng mang tính hữu nghị và hai bên đều có lợi.

Linh Đan

Các tin khác

Khi doanh nghiệp trở thành giao điểm trong đàm phán Mỹ - Trung

Khi doanh nghiệp trở thành giao điểm trong đàm phán Mỹ - Trung

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào trung tuần tháng 5 được xem là một trong những sự kiện ngoại giao quan trọng nhất giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới trong thời gian qua. Theo các chuyên gia, khác với các cuộc gặp thượng đỉnh trước đây vốn tập trung nhiều vào cạnh tranh chiến lược, lần này yếu tố kinh tế và lợi ích doanh nghiệp đang nổi lên như ưu tiên hàng đầu của Washington.

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.