Thổ Nhĩ Kỳ-Síp căng thẳng vì dầu khí

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan ngày 16-6 cho biết Ankara sẽ không dừng kế hoạch khoan thăm dò dầu khí tại đảo Síp, bất chấp lời cảnh báo từ Mỹ và các nước châu Âu. Việc phát hiện ra các tài nguyên khổng lồ ở biển Địa Trung Hải đang làm phát sinh những mâu thuẫn ngày càng lớn giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Síp.

Theo AFP, Síp đã ban hành lệnh bắt giữ đối với các thuyền viên trên tàu khoan và thăm dò Fatih của Thổ Nhĩ Kỳ vào tuần trước. Nguy cơ xung đột khác tại Địa Trung Hải đang xuất hiện.

Trước đó, tuyên bố chung sau hội nghị thượng đỉnh của 7 quốc gia Nam Âu tại Malta ngày 14-6, Síp đã yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ “chấm dứt các hoạt động phi pháp” tại vùng biển thuộc vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Síp. “Chúng tôi rất lấy làm tiếc rằng Ankara đã không đáp lại những lời kêu gọi liên tục từ EU khi lên án các hành động phi pháp của Thổ Nhĩ Kỳ trong khu vực EEZ của Síp. Nếu Thổ Nhĩ Kỳ không ngừng ngay các hành động phi pháp của mình, chúng tôi sẽ yêu cầu EU xem xét các biện pháp đáp trả thích hợp”, tuyên bố chung nói thêm.

“EU sẽ không thể hiện bất kỳ sự nhượng bộ nào về vấn đề này”, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nói sau hội nghị thượng đỉnh. “Thổ Nhĩ Kỳ đang vi phạm luật pháp quốc tế, đó là một cuộc xâm lược vùng đặc quyền kinh tế của chúng tôi. Tôi hài lòng với thông điệp mạnh mẽ của EU với Thổ Nhĩ Kỳ”, Tổng thống Síp Nicos Anastasiades nói. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ ngày 16-6 cho biết rằng tuyên bố này là “thiên vị” và trái với luật pháp quốc tế.

Châu Âu đã nhiều lần lên tiếng yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ không thực hiện các hành động khiêu khích và vi phạm chủ quyền Síp. Lần gần đây nhất là vào ngày 20-5, EU nhắc lại lời kêu gọi Thổ Nhĩ Kỳ tôn trọng “quyền chủ quyền” của Síp và “kiềm chế” mọi “hành động phi pháp”, liên quan đến ý định của Ankara trong việc thực hiện khoan thăm dò khí đốt trong EEZ của Síp. Trưởng đoàn đàm phán của EU về Brexit, Michel Barnier cho biết trong trường hợp Ankara vẫn kiên trì với ý định của mình, EU “sẽ có biện pháp đáp trả”.

Trước đó, vào ngày 4-5, người đứng đầu ngành ngoại giao châu Âu, Federica Mogherini, đã tuyên bố quan ngại sâu sắc trước ý định của Thổ Nhĩ Kỳ. Ngay bản thân trong thông điệp này, bà Mogherini cũng nhắc lại là vào tháng 3-2018, Hội đồng châu Âu đã lên án mạnh mẽ việc Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục các hành động phi pháp ở phía đông Địa Trung Hải.

Mọi việc bắt đầu từ mấy năm gần đây khi Síp phát hiện nhiều mỏ khí khổng lồ ở phía đông Địa Trung Hải. Síp sau đó đã ký hợp đồng thăm dò với những tập đoàn lớn như ENI của Ý, Total của Pháp hay ExxonMobil của Mỹ. Nhưng Ankara kêu gọi đình chỉ tất cả các cuộc thăm dò, chừng nào giải pháp cho vùng lãnh thổ tranh chấp giữa Cộng hòa Síp và Síp Thổ Nhĩ Kỳ chưa được tìm thấy. Ankara cho là chính quyền đảo Síp (ở phần phía nam, thân Hy Lạp) đã không tôn trọng quyền bất khả xâm phạm về tài nguyên thiên nhiên của bên Síp Thổ Nhĩ Kỳ (miền Bắc ly khai, thân Thổ Nhĩ Kỳ).

Lãnh đạo 7 nước Nam Âu họp thượng đỉnh tại Malta ngày 14-6 lên án Thổ Nhĩ Kỳ thăm dò dầu khí ở Địa Trung Hải.
Lãnh đạo 7 nước Nam Âu họp thượng đỉnh tại Malta ngày 14-6 lên án Thổ Nhĩ Kỳ thăm dò dầu khí ở Địa Trung Hải.

Cộng hòa Síp trên nguyên tắc bao trùm toàn bộ đảo này nhưng vào năm 1974, sau cuộc xâm lấn của Thổ Nhĩ Kỳ, đảo này bị chia đôi, một phần phía Síp Hy Lạp, được quốc tế công nhận và chính thức mang tên Cộng hòa Síp và một phần phía Bắc, đã ly khai, gọi là Síp Thổ Nhĩ Kỳ và chỉ được duy nhất Thổ Nhĩ Kỳ công nhận.

Tuy nhiên, các nhà chức trách Cộng hòa Síp vẫn tiếp tục khuyến khích việc thăm dò các nguồn năng lượng. Điều này được EU và Mỹ ủng hộ. Cũng như EU, Mỹ đã nhiều lần lên tiếng bênh vực các hoạt động thăm dò khí đốt của Síp ở Địa Trung Hải và không ngần ngại cảnh cáo Thổ Nhĩ Kỳ về những hành động khiêu khích. Thậm chí vào cuối tháng 5-2019, cộng với chuyện Ankara kiên quyết mua hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 của Nga, Hoa Kỳ bất ngờ quyết định giao cho Hy Lạp 70 máy bay trực thăng quân sự đa năng hạng nhẹ OH-58 Kiowa và 1 máy bay trực thăng hạng nặng CH-47 Chinook.

Nhà phân tích quân sự người Serbia Miroslav Lazanski giải thích “lòng nhân từ” bất ngờ của Washington đối với Athens như sau: “Trong quá khứ, mỗi khi mối quan hệ giữa Washington với Ankara hay Athens gặp khủng hoảng là Hoa Kỳ không trì hoãn việc giao vũ khí cho bên không gặp vấn đề với Mỹ và thông báo trực tiếp cho cả hai”.

Quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp căng thẳng trong nhiều thập kỷ qua, liên quan vấn đề đảo Síp với những mâu thuẫn giữa hai cộng đồng người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ và người Síp gốc Hy Lạp, cũng như chủ quyền đối với không phận và lãnh hải ở biển Aegea. Năm 1996, tranh chấp dai dẳng từng đẩy hai nước đến bờ vực chiến tranh. Mặc dù cả hai cùng là thành viên của NATO nhưng hai nước gần như không có quan hệ.

Cuối năm 2017, ông Recep Tayyip Erdogan là Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đầu tiên đến thăm Hy Lạp trong hơn 6 thập niên. Ông Lazanski lưu ý thêm rằng, việc bán hoặc cho vũ khí là một trong những đòn bẩy của chính sách và chiến lược của Hoa Kỳ. Một chút cho người Hy Lạp, một chút cho người Thổ Nhĩ Kỳ tùy theo thái độ của họ với của Washington.

Về phần mình, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan còn gọi các tập đoàn dầu mỏ của EU và Mỹ là “hải tặc” khi họ đang cố gắng thăm dò các mỏ dầu ngoài khơi đảo Síp. Năm ngoái, một tàu thăm dò của ENI đã phải quay trở lại sau khi bị các tàu chiến Thổ Nhĩ Kỳ ngăn chặn.

Khi phản đối và ngăn chặn không phát huy hiệu quả, Ankara quay sang tuyên bố “vậy thì họ cũng sẽ thăm dò và khai thác dầu khí ở Địa Trung Hải”. Trong một thông điệp được công bố vào đầu tháng 5-2019, chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố ý định tiến hành các hoạt động khoan thăm dò khí đốt cho đến tháng 9-2019 tại một khu vực ở Địa Trung Hải, mà theo Síp lấn vào EEZ của nước này.

Theo hải quân Thổ Nhĩ Kỳ, các hoạt động này sẽ được thực hiện bởi tàu khoan thăm dò Fatih (“Kẻ chinh phục”, theo tiếng Thổ Nhĩ Kỳ). Thổ Nhĩ Kỳ lập luận rằng họ không bị ràng buộc bởi các thỏa thuận phân định trên biển giữa Cộng hòa Síp và các quốc gia ven Địa Trung Hải khác và họ có toàn quyền trên thềm lục địa của mình.

Không những thế, Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ hồi cuối tháng 5-2019 còn tổ chức các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn tại các vùng biển Địa Trung Hải, Aegean và Biển Đen nhằm phô trương cơ bắp.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

Làn sóng AI đang len lỏi vào mọi khâu sản xuất, từng bước tái định hình ngành điện ảnh Trung Quốc. Cơ hội mở ra cho nhiều người làm nghề, nhưng cũng kéo theo không ít thách thức về bản sắc và sự cạnh tranh trong tương lai.