Theo chân cảnh sát môi trường tìm “nước bẩn”

Những lần thâm nhập thực địa của cảnh sát môi trường

Gần một giờ đồng hồ, họ đã tiếp cận được vị trí xả thải của Công ty TNHH giày Continuance Việt Nam, doanh nghiệp chuyên sản xuất, gia công sản phẩm giày.

Thượng tá Trần Nam Trung - Phó trưởng Phòng Cảnh sát PCTP về môi trường Công an tỉnh Hải Dương nói với chúng tôi: Hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải được xây dựng từ năm 1958, có tổng chiều dài hệ thống sông chính khoảng 232 km và hơn 2.000 km kênh nhánh, chủ yếu cung cấp nước tưới cho 135.000 ha và tiêu úng cho gần 200.000 ha đất canh tác, tạo nguồn cấp nước sinh hoạt cho hơn 3 triệu người dân và các khu công nghiệp tập trung, duy trì dòng chảy trên các trục sông sẽ góp phần giảm thiểu ô nhiễm, cạn kiệt nguồn nước, cải thiện môi trường sinh thái. Trên hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải thuộc địa bàn tỉnh Hải Dương, tình trạng ô nhiễm nguồn nước xảy ra cả trên các tuyến kênh trục, kênh chính và kênh nhánh của hệ thống... Việc ô nhiễm môi trường sẽ ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của người dân. Chính vì thế, đấu tranh, ngăn chặn nhằm giảm thiểu tác hại ô nhiễm với môi trường đòi hỏi công tác nắm tình hình, điều tra cơ bản, phải được tiến hành liên tục.

Thời gian đầu khi triển khai chỉ đạo của Cục Cảnh sát môi trường và Giám đốc Công an tỉnh, nhiều doanh nghiệp bị bất ngờ, chưa kịp chuẩn bị, nhưng thời gian sau đó có doanh nghiệp chuẩn bị sẵn phương án đối phó. Vì thế, khi nhận được yêu cầu làm việc, một số doanh nghiệp thoái thác với lý do người đại diện pháp luật vắng mặt tại trụ sở hoặc không liên lạc được với chủ doanh nghiệp. Một số trường hợp thì trả lời rằng chỉ làm việc với Cơ quan công an khi xin được ý kiến của ông chủ. Bằng “động thái” này, các đối tượng đã có thời gian chuẩn bị, ngắt hoặc điều chỉnh việc xả thải nhằm có lợi cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, dù quy định mới, điểm xả thải của các doanh nghiệp phải ở vị trí dễ quan sát, thuận lợi cho việc thu mẫu, nhưng nhiều doanh nghiệp hoạt động từ lâu, quy hoạch ban đầu bất cập, hạ tầng có nhiều thay đổi nên để xác định chính xác điểm xả thải không dễ dàng. Điểm xả thải của nhiều doanh nghiệp bố trí phía xa, tiếp giáp với nhiều doanh nghiệp khác hoặc tiếp giáp với sông... Vì thế, để nắm bắt tình hình, đòi hỏi trinh sát phải tiếp cận điểm xả, thu mẫu. Các trinh sát đồng thời phải bí mật theo dõi, giám sát nhiều ngày để phát hiện quả tang thời điểm xả. Bởi thực tế, để tránh sự phát hiện của lực lượng chức năng, nhiều trường hợp doanh nghiệp không xả thải liên tục mà lựa chọn đêm tối, ngày nghỉ mới mở cửa xả. Trong khi đó, theo quy định, khi phát hiện bắt giữ xả thải trái phép để đảm bảo xử lý, lực lượng Công an cần có sự tham gia của cơ quan chuyên môn về bảo vệ môi trường.

Công ty TNHH giày Continuance Việt Nam nằm gọn trong khu công nghiệp vào thời điểm ấy vẫn còn hoạt động. Từ việc theo dõi địa bàn, trước đó, Phòng Cảnh sát PCTP về môi trường phát hiện tại cụm công nghiệp có 1 vị trí xả thải, nước xả thải có màu vàng bất thường. Thế nhưng, để xác định được công ty nào xả thải là điều không dễ dàng... Những ngày đó, các trinh sát đã phải bám địa bàn, nắm bắt thông tin về các công ty nằm trong diện nghi vấn, xác định xem công ty nào nghi vấn nhất. Cụm công nghiệp cùng lúc có 2-3 điểm xả thải nhưng có điểm xả thải không liên tục, có những lúc cuối giờ trưa, có lúc cuối giờ chiều nên cần phải xác minh làm rõ. Từ các căn cứ thu thập được, ngày 18-4, Phòng Cảnh sát PCTP về môi trường phối hợp với Phòng Tài nguyên và Môi trường, Công an huyện Cẩm Giàng phát hiện Công ty TNHH giày Continuance Việt Nam có hành vi xả nước thải có dấu hiệu gây ô nhiễm môi trường (nước thải sau xử lý của công ty có màu vàng bất thường và nước thải chưa qua xử lý). Phòng Cảnh sát PCTP về môi trường đã phối hợp với đơn vị chức năng thu mẫu nước thải sau xử lý của công ty để phân tích, giám định,

Căn cứ kết quả phân tích mẫu nước thải và kết quả xác minh làm rõ, Công an tỉnh Hải Dương đã hoàn thiện hồ sơ đề xuất Giám đốc Công an tỉnh báo cáo UBND tỉnh và ngày 26-5 Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương quyết định xử phạt vi phạm hành chính 436 triệu đồng đối với Công ty TNHH giày Continuance Việt Nam về hành vi xả nước thải vượt quy chuẩn cho phép; buộc công ty khắc phục hậu quả, cải tạo hệ thống xử lý nước thải và xử lý đạt tiêu chuẩn cho phép trước khi xả ra môi trường.

456 điểm xả thải ra hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải

Khi bắt tay thực hiện kế hoạch, Thượng tá Bùi Quang Bình, Giám đốc Công an tỉnh không khỏi trăn trở. Muốn giải quyết được vấn đề ô nhiễm trên hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải, trước hết phải có cái nhìn tổng thể về thực trạng, tình hình. Từ đó, đề xuất các biện pháp để phối hợp với các ban, ngành giải quyết vấn đề.

Vì vậy, ngay sau khi có kế hoạch của Bộ trưởng Bộ Công an, UBND tỉnh, Giám đốc Công an tỉnh Hải Dương đã chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ của Công an tỉnh, chủ công là Phòng Cảnh sát PCTP về môi trường bắt tay ngay vào nhiệm vụ. Ngày 12-5, Giám đốc Công an tỉnh cùng lãnh đạo các đơn vị chức năng đã trực tiếp khảo sát, đánh giá mức độ ô nhiễm trên 3 tuyến sông chính và 7 tuyến kênh ô nhiễm của hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải trên địa bàn tỉnh.

Quá trình rà soát, Công an tỉnh Hải Dương xác định được 456 điểm xả thải của các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, doanh nghiệp, làng nghề và trang trại lớn trên 7 địa bàn cấp huyện của Hải Dương có hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải (chưa kể các điểm xả thái mới phát sinh và các điểm xả nước thải sinh hoạt của các hộ gia đình, các khu dân cư). Để có con số thống kê trên, các trinh sát phải rà soát một địa bàn rộng, tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, trong đó có nguồn tin của người dân cung cấp, báo cáo, trinh sát trực tiếp kết hợp với thu thập từ cơ quan quản lý nhà nước nên tốn một thời gian dài.

Cùng với đó, Công an tỉnh Hải Dương đã mở 2 đợt cao điểm tổng rà soát, kiểm tra, phát hiện, xử lý nghiêm các đơn vị, tổ chức, cá nhân vi phạm về xả thải gây ô nhiễm nguồn nước hệ thống công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải trên địa bàn tỉnh Hải Dương. Phòng Cảnh sát PCTP về môi trường đã kiểm tra, phát hiện, trình lãnh đạo Công an tỉnh báo cáo nội dung vi phạm và tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 4 tổ chức vi phạm nghiêm trọng về xả thải, gây ô nhiễm nguồn nước hệ thống Bắc Hưng Hải với tổng số tiền 740 triệu đồng. 4 tổ chức bị xử phạt nêu trên phải rà soát, cải tạo công trình xử lý nước thải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật về bảo vệ môi trường để khắc phục hậu quả. Thời hạn thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là 120 ngày kể từ ngày quyết định xử phạt vi phạm hành chính có hiệu lực.

Chia sẻ với chúng tôi, Giám đốc Công an tỉnh Hải Dương cho biết: Thời gian tới, lực lượng Công an mà nòng cốt là lực lượng Cảnh sát môi trường và công an các xã, phường, thị trấn toàn tỉnh sẽ tập trung làm tốt công tác nắm tình hình; chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền các cấp chỉ đạo các ngành chức năng phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước, phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, khắc phục những tồn tại gây ô nhiễm nguồn nước trên hệ thống công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải.