Thế giới “nín thở” chờ giá dầu

Cái chết của tướng Qassem Soleimani đặt Trung Đông trước nguy cơ bùng nổ chiến tranh. Sau động thái này, hàng loạt “kịch bản” trả đũa được đưa lên bàn phân tích, trong đó đáng chú ý hơn cả là những chiến lược tác động lên thị trường dầu mỏ, vốn đã và đang trải qua nhiều biến động sau cuộc không kích.

Toan tính trả đũa

Theo giới quan sát, biến động thị trường dầu mỏ (đa phần theo xu hướng tăng) là phản ứng gần như hiển nhiên sau mỗi biến động lớn ở Trung Đông. Vì thế, chỉ một ngày sau khi tướng Soleimani thiệt mạng trong vụ tấn công do Mỹ thực hiện, giá dầu thô đã tăng lên mức gần 69USD/thùng.

Cho đến ngày 7-1, giá dầu thô toàn cầu đã chạm mốc hơn 70 USD/thùng, mức cao nhất kể từ giữa tháng 9-2019 - thời điểm chứng kiến giá dầu lập kỷ lục tăng vọt sau khi các cơ sở dầu mỏ của Saudi Arabia bị tấn công. Ở vào thời điểm hiện tại, tuy vẫn chưa xuất hiện những dấu hiệu “nguy hiểm” nhưng giới quan sát vẫn bày tỏ lo ngại về khả năng xuất hiện một cú sốc giá dầu trong bối cảnh Iran sẽ đáp trả động thái không kích của Mỹ.

Một số kịch bản Tehran trả đũa Washington được đưa ra, trong đó đặc biệt nhấn mạnh khả năng Iran nhắm vào “điểm yếu” eo biển Hormuz - vị trí giao thương quan trọng nhất thế giới đối với các nguồn cung cấp dầu. Quốc gia Trung Đông này từng đe dọa chặn tuyến đường thủy - nằm giữa Oman và Iran - nơi vận chuyển hơn 1/5 lượng dầu của thế giới.

Iran biết rõ sự cần thiết phải bảo vệ ngành công nghiệp dầu mỏ nên muốn tránh một cuộc đối đầu vũ trang.
Iran biết rõ sự cần thiết phải bảo vệ ngành công nghiệp dầu mỏ nên muốn tránh một cuộc đối đầu vũ trang.

Chưa hết, Iran có thể nhắm vào các tàu được gắn cờ Mỹ thường xuyên đi vào Vùng Vịnh, các tiền đồn của Mỹ hoặc các mục tiêu mềm ở nơi khác mang lợi ích rõ ràng liên quan đến Mỹ ở Trung Đông. Các nguồn tin cho biết, chi nhánh hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) gần đây đã hồi sinh một kế hoạch dự phòng trong trường hợp Mỹ tấn công.

Nhiều ý kiến khẳng định, nỗ lực của Iran nhằm phong tỏa eo biển Hormuz hoặc làm gián đoạn quá trình vận chuyển “vàng đen” qua đường thủy sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến nguồn cung dầu trên toàn cầu. Theo thống kê, chỉ có hai quốc gia là Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab (UAE) thống nhất hiện có hệ thống ống dẫn làm nhiệm vụ vận chuyển dầu thô ra ngoài Vùng Vịnh nhưng công suất chỉ đạt khoảng 6 triệu thùng mỗi ngày.

Ngược lại, sản lượng dầu thô lưu chuyển qua eo Hormuz có thể đạt gấp 3 lần. Từ đây, không sai khi cho rằng “chiêu bài” dầu mỏ tương đối hiệu quả nếu Iran đóng cửa Hormuz, không chỉ gây ít nhiều thiệt hại cho Mỹ mà còn khiến nhiều quốc gia khác rơi vào trạng thái lao đao.

Phải nhắc đến Trung Quốc - với khoảng gần 40% nguồn dầu nhập khẩu từ Vùng Vịnh. Khi mà bối cảnh chiến tranh thương mại Trung - Mỹ vẫn chưa hạ nhiệt, việc nguồn cung dầu suy giảm sẽ trở thành một thách thức lớn cho Bắc Kinh. Còn với Nhật Bản, 80% lượng dầu nhập khẩu phải đi qua eo biển Hormuz.

Việc Iran tác động lên cửa ngõ quan trọng Hormuz buộc Nhật Bản phải có nhiều động thái để giảm thiểu ảnh hưởng, như việc điều động tàu chiến sang khu vực Trung Đông để bảo vệ cho tàu chở hàng và dầu mỏ liên quan Nhật Bản.

Cân nhắc của Mỹ

Khi mà Iran toan tính sử dụng chiêu bài dầu mỏ để trả đũa Mỹ thì Tổng thống Donald Trump vẫn rất kiên quyết tuyên bố tiếp tục trừng phạt bằng các hình thức “chưa từng xuất hiện trước đây”. Điều này cũng dễ hiểu khi mà hiện tại, Mỹ đã giảm bớt sự phụ thuộc vào dầu thô nước ngoài, giúp ông Trump không quá lo lắng như những người tiền nhiệm về một cú sốc giá dầu.

Trên thực tế, cuộc cách mạng dầu đá phiến đã khiến Mỹ trở thành quốc gia sở hữu nhiều dầu mỏ và hiện đang xuất khẩu hàng triệu thùng mỗi ngày, cùng các sản phẩm dầu mỏ tinh chế.

Theo ước tính, “người trong cuộc” là Mỹ có tỷ lệ nhập khẩu dầu từ khu vực Trung Đông ở mức không quá lớn, khoảng 15% so với khả năng tự chủ đến 85% nhu cầu nội địa. Từ quan điểm thanh toán và an ninh năng lượng, Mỹ ít bị tổn thương so với các đồng minh châu Á và châu Âu trước sự gián đoạn nguồn cung dầu.

Một kịch bản mà Tehran trả đũa Washington nhấn mạnh khả năng Iran phong tỏa “điểm yếu” eo biển Hormuz.
Một kịch bản mà Tehran trả đũa Washington nhấn mạnh khả năng Iran phong tỏa “điểm yếu” eo biển Hormuz.

Thế nên, Tổng thống Trump đã có “lời hứa đáng tin” về dầu mỏ với cử tri Mỹ, từ đó thúc đẩy ông gây áp lực với Iran. Ngoài ra, Washington cho rằng các cơ sở hạ tầng dầu mỏ Tehran tương đối... mong manh, khiến Mỹ toan tính chiến lược tấn công các mỏ ngoài khơi của Iran hoặc các cơ sở bên ngoài Iran ở xa khu vực dân thường.

Mạnh tay với Iran, tuy nhiên Mỹ cũng cần chú ý đến Iraq khi vụ không kích Qassem Soleimani diễn ra trên đất Iraq. Động thái này khiến giới lập pháp Iraq bỏ phiếu quyết định Mỹ phải rút toàn bộ binh lính khỏi nước này, trong khi Washington tuyên bố sẽ... thẳng tay trừng phạt Iraq.

Cần nhớ rằng, Iraq là một trong những nhà sản xuất dầu quan trọng nhất thế giới, với vai trò nguồn cung dầu mỏ thứ tư cho Mỹ và sẽ đóng góp lớn thứ ba vào nguồn cung dầu toàn cầu đến năm 2030. Từ đây, Tổng thống Trump tiếp tục “rơi vào thế khó” khi phải đối diện với những khó khăn mới liên quan đến dầu mỏ.

Giới quan sát nhận định, các biện pháp trừng phạt liên quan đến dầu mỏ, cho dù xuất phát từ bên nào, cũng sẽ tác động tới giá dầu toàn cầu, có khả năng làm tổn thương cả nền kinh tế Mỹ và Iran. Trước tình hình này, Tổng thống Donald Trump sẽ phải cực kỳ cẩn trọng bởi vì chỉ cần một toan tính sai lầm cũng sẽ ảnh hướng tới cơ hội tái đắc cử của ông trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ chỉ còn 10 tháng nữa.

Về phía Iran, quốc gia này cũng biết rõ sự cần thiết phải bảo vệ ngành công nghiệp dầu mỏ được xây dựng trong nhiều thập kỷ, nên cũng muốn tránh một cuộc đối đầu vũ trang. Tehran từng phát đi tuyên bố, chiến tranh với Mỹ không phải là mục tiêu, khi suy cho cùng xung đột sẽ phá nát tất cả...

Trần Quân (tổng hợp)

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.