Thánh mẫu – nghề hiếm hoi trên thế giới

Nghề “Kumari Bahal” (Thánh sống thơ ấu theo tiếng Nepal), hay thường được gọi tắt là “Thánh mẫu” đã tồn tại nhiều thế kỷ nay, chỉ có duy nhất ở Kathmandu, thủ đô xứ Nepal - một vương quốc cách biệt tọa lạc trên dãy núi Himalaya - “mái nhà của thế giới”.

Rất nhiều cô bé được sửa soạn làm Thánh mẫu, nhưng chỉ một người duy nhất được chọn. Bé gái sẽ được ở trong một ngôi nhà 3 tầng xinh đẹp, có 2 con sư tử bằng đá hoa cương gác cửa. Rồi hàng trăm con bồ câu, công, phượng và nhiều giống chim quý hiếm khác được khắc gỗ trang điểm quanh tòa nhà - tọa lạc giữa khu vực cổ kính ở Kathmandu, ngay kế bên tòa cung điện cũ của nhà vua.

Đôi khi Thánh mẫu vui lòng đứng lấp ló bên khung cửa sổ, để những tín đồ sùng bái và du khách hiếu kỳ chiêm ngưỡng. Nghiêm cấm chụp ảnh!

Theo một trong những truyền thuyết về Kumari Bahal, thì đức Vua Nepal Jaya Prakash Malla thi thoảng thường chơi xúc xắc với nữ thần Talezu - từng hiện xuống thành người trần thế để cùng chơi với vua. Một đêm nọ nhà vua muốn... “chiếm hữu” nữ thần, làm người nổi giận và nói không bao giờ thèm đến chỗ vua nữa.

Cuối cùng sau khi đức vua cứ van nài mãi, nữ thần Talezu đành nhượng bộ nhưng với một điều kiện: “Chỉ hiện xuống trần gian trong thời thơ ấu chưa thành niên của mình trước đây...”. Nhà vua liền hạ lệnh cho xây một tòa lâu đài đặc biệt gần cung điện chính của triều đình.

Nhưng đa phần người Nepal lại tin rằng Thánh mẫu thơ ấu là hiện thân của nữ thần Darvati, có nơi còn gọi là nữ thần Durga - vợ của Shiva, vị thần tối cao và là “ông Bành Tổ” trong tín ngưỡng của người theo Hindu giáo.

Nghề Thánh mẫu được tuyển chọn qua một hội đồng hoàng triều với số thành viên ban giám khảo luôn được giữ kín. Theo truyền thống, hầu như chỉ có các bé gái trong độ tuổi vị thành niên thuộc những dòng họ kim hoàn truyền đời tại Kathmandu mới được chọn. Vẻ ngoài của bé phải đáp ứng đúng 32 điều quy định về sắc đẹp và sức khỏe: da mịn, không có sẹo, cũng như không có dấu vết của bệnh đậu mùa hay các chứng bệnh ngoài da khác; tóc mịn và bóng; mắt to và đen; dáng đi chuẩn mực...

Vòng đầu của cuộc thi là “Thử  thách”: những đứa trẻ được đưa vào một sảnh đường kín, nơi có nhiều người đàn ông “đầu trâu mặt ngựa” ăn mặc dị biệt vẻ hắc ám sẽ... dọa chúng. Xung quanh khắp nơi là những thủ cấp súc vật mới bị cắt còn đẫm máu. Hội đồng Hoàng triều Nepal cho rằng ai làm chủ được trong tình thế này, bé gái đó mới xứng được chọn là Thánh mẫu.

Bé gái kiên định nhất được nhận quần áo cùng đồ trang sức từ người Thánh mẫu trước để lại. Sau đó đến lượt các thầy chiêm tinh coi tướng số, xem “số mệnh” của Thánh mẫu với vua có xung khắc nhau không... Rồi nữ Thánh mẫu vừa chọn ra được vị quân sư chính của triều đình dẫn đi trình diện nhà vua. Thánh mẫu mới được vua ban tặng một đồng bạc trắng.

Tiếp đến là quá trình biến cô bé thành Thánh mẫu thực thụ. Trước mắt cô là cảnh tàn sát gia súc man rợ gồm trâu, bò, dê, cừu, gà và vịt. Thánh mẫu đi quanh những cái đầu súc vật vừa bị cắt - được người ta xếp thành vòng tròn, rồi cắm lên đó những cây nến nhỏ. Sau đó nhi nữ về ngồi yên vị trong một cái ngai đợi đến lúc hồn của nữ thần Talezu (một trong 62 bà vợ nổi danh của đức tổ Shiva) “nhập” vào.

Chính lúc này cô bé biến thành Thánh mẫu. Khi đó chỉ thấy bé gái đang gắng tập trung nghị lực, với khuôn mặt được trang điểm kỹ cùng cái chấm đỏ Tika (con mắt thứ 3, hay mắt thần theo huyền thoại) giữa vầng trán thơ trẻ. Thánh mẫu hầu như bị phủ kín trong bộ phục sức bằng gấm đỏ với rất nhiều đồ trang sức, chỉ thấy được đôi bàn chân trần thấp thoáng ẩn hiện dưới những vạt gấm che.

Một Nữ thần - Thánh mẫu vừa trải qua giai đoạn “Thử thách”; bé gái 14 tuổi Chanira Bajracharia trở thành Kumari Bahal đầu tiên sau khi nền quân chủ Nepal cáo chung dạo cuối năm 2008.
Một Nữ thần - Thánh mẫu vừa trải qua giai đoạn “Thử thách”; bé gái 14 tuổi Chanira Bajracharia trở thành Kumari Bahal đầu tiên sau khi nền quân chủ Nepal cáo chung dạo cuối năm 2008.

Sau khi đã thành “chính quả”, Thánh mẫu liền đứng dậy khỏi ngai và đi dọc theo con đường trắng chạy ngang qua quảng trường hành lễ, tới tòa lâu đài cao 3 tầng kia. Bước đi khoan thai, đường bệ, đầy uy lực trước muôn vàn cặp mắt cung kính của những người dự lễ. 

Thánh mẫu mới bước chân vào tòa lâu đài - nhà tù của mình. Các cánh cửa gỗ nặng nề đóng lại. Thánh mẫu sẽ ở đó cho tới khi bị đau ốm, hay bị xước tay chảy máu, hoặc một điều gì đó nhỏ nhặt tương tự... khiến cô không xứng đáng làm Thánh mẫu nữa, bởi đã vi phạm sự “trong trắng - tinh khiết của tuổi thơ”(!).

Thánh mẫu không được về thăm cha mẹ mình, không được vui chơi với bạn bè cũng như anh chị em thân thích. Người ta chăm lo cho cô bé rất nhiều, tắm rửa và thay đồ nhiều lần mỗi ngày, thận trọng cung kính giữ gìn vì bé gái chính là hiện thân của Nữ  thần Talezu quyền uy.

Thánh mẫu chỉ rời lâu đài khi có những dịp lễ lạt lớn, chừng 2-3 lần trong một năm. Khi đó người ta sẽ khiêng cô lên cái kiệu mạ vàng phủ đầy hoa. Đôi chân nữ thần của Thánh mẫu không bao giờ chạm đất. Cô sẽ là giống chim quý nhất trong cái lồng vàng son nhất.

Mọi người Nepal ai cũng kính trọng Thánh mẫu - nữ  thần, cả người Hindu giáo lẫn Phật giáo, cả người giàu lẫn kẻ nghèo. Họ rất phấn chấn khi được thể hiện lòng tôn kính với một nữ thần cụ thể “bằng xương bằng thịt”, hơn là các vị thần linh xa vời trên trời kia.

Các đời vua Nepal kế tiếp nhau cũng rất kính nể Thánh mẫu. Cứ mỗi độ năm mới, nhà vua cùng các thành viên hoàng tộc đều cung kính đón nhận sự ban ơn từ Thánh mẫu.

Sau thời kỳ vương giả của nghề Thánh mẫu kết thúc, bé gái được “về hưu”. Cô bé có thể trở về nhà cha mẹ, học hành và lập gia đình. Mọi người vẫn tiếp tục kính mến, trọng vọng cô, tuy không còn là Thánh mẫu nữa. Nhưng rất khó kiếm được tấm chồng, bởi ít chàng trai nào chịu lấy một cô gái không được chuẩn bị tí gì về công việc nội trợ cả, luôn được nuông chiều nâng niu với ngọc ngà châu báu giữa lối sống phong lưu.

Mặt khác, theo duy tâm đồn đại thì các cựu nữ Thánh mẫu thường đem lại nỗi bất hạnh, sự rủi ro cũng như chồng họ thường bị... chết yểu (?!). Nghề Kumari Bahal cũng có thể là cái nghề bất hạnh nhất của một đời con gái. Tuy nền quân chủ đã chính thức cáo chung và Vương quốc Nepal hiện thời mang tên mới là Cộng hòa dân chủ liên bang Nepal, nhưng nghề Thánh mẫu vẫn được nhắc đến.

Thu Hường (theo The Observer)

Các tin khác

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.