Tản mạn về số 8, phụ nữ và âm nhạc

Phương Đông cho rằng số 8 liên kết với nguyên tố Thổ, là con số gần gũi nhất. Số 8 - bát - cũng gần trùng âm với "phát" nên được coi là may mắn, thành công, hiệu quả và thịnh vượng. Với cõi phàm (4 phương 8 hướng), đạt đến số 8 được coi là tột bậc thành công. Rất nhiều bảng tiêu chuẩn lấy số 8 làm giá trị cực đại...

Trong quan niệm phương Đông, số 9 là con số hoàn hảo, là tất cả, là không gì sánh được, là trường tồn (đồng âm chữ "cửu" trong "vĩnh cửu", "trường cửu"). Công ơn cha mẹ, không gì sánh bằng là "cù lao chín chữ". Đánh bài cào - bài 3 lá tính điểm - thì 9 nút là "dzách lầu" (tức về nhất). Đi xe, biển số 9 nút thì có người tin rằng CSGT cũng phải…nể. Nói chung, thứ dân không nên mơ mòng số 9, vì sự hoàn hảo chỉ dành cho bậc đế vương (ngôi cửu ngũ, ứng với hào 95 trong quẻ Càn của kinh Dịch, tượng "phi long tại thiên" - con rồng bay trên trời).

Thôi thì ta hãy nói về số 8, cho gần với bách tính lê dân vậy!

Phương Đông cho rằng số 8 liên kết với nguyên tố Thổ, là con số gần gũi nhất. Số 8 - bát - cũng gần trùng âm với "phát" nên được coi là may mắn, thành công, hiệu quả và thịnh vượng. Với cõi phàm (4 phương 8 hướng), đạt đến số 8 được coi là tột bậc thành công. Rất nhiều bảng tiêu chuẩn lấy số 8 làm giá trị cực đại.

Tranh cổ "Bát tiên thần quá hải".
Tranh cổ "Bát tiên thần quá hải".

Xưa, binh khí cơ bản gọi là bát bửu (bảo). Quân đội được tổ chức thành bát kỳ. Học Vịnh Xuân quyền, một trong ngũ đại danh phái võ thuật xuất phát từ nguồn gốc Thiếu Lâm, môn sinh phải thuần thục ngũ hình (hổ, báo, hạc, long, xà), tiếp đó làm chủ nhuần nhuyễn bát môn (gồm 4 chiến thuật: công - thủ - phản - biến và 4 chiến lược: tiên công - hậu công; tiên thủ - hậu thủ), lúc đó mới đủ tiêu chuẩn để luyện đạt cảnh giới tam tỉnh (thị giác tỉnh - thính giác tỉnh - xúc giác tỉnh) nhằm thủ đắc linh giác, ra đòn phát lực không cần quan sát, không cần suy nghĩ vẫn bảo đảm nhanh, mạnh, chính xác và hợp lý, thành bậc cao thủ thượng thừa.

Ngay cả trong chuyện chơi bời hư hỏng thì cũng cứ phải là "vành ngoài bảy chữ (khấp, tiễn, thích, thiêu, giá, tẩu, tử), vành trong tám nghề (kích cổ thôi hoa, kim liên song toả, đại xiển kỳ cổ, mạn đả khinh khao, khẩn khuyên tam trật, tả trì hữu trì, toả tâm truy hồn, nhiếp thần nhiệm toả)", không hơn được.

Nhiều lắm, quăng vào đâu cũng thấy số 8. Tuy nhiên là người mang khuynh hướng duy mỹ, tôi chỉ thích hai bảng chuẩn có thang 8. Cả hai đều bàn về "báu vật của đời", làm đẹp cho đời, đó là PHỤ NỮ và ÂM NHẠC.

Các em gái "phong nhũ phì đồn" mơ mòng dự thi hoa hậu, ngoài chuyện lấy số đo nhân trắc học chắc chắn phải nhớ thêm 8 tiêu chuẩn, được coi là bát sắc sau đây:

- HOA DIỆN: Mặt tươi như hoa.

- NGUYỆT THẦN: Thần thái sáng như ánh trăng (rằm).

- ĐIỂU THANH NGÔN: Giọng nói trong trẻo như tiếng chim.

- NGỌC CỐT: Tinh thần, cốt cách kiên định, vững vàng. Đừng vì chữ "cốt" mà nghĩ rằng người đẹp là xương phải cứng, đi ngay đơ như người gỗ nhé.

- BĂNG TUYẾT BÌ: Da trắng như tuyết. Là nói chuẩn phương Đông, trong đó có Việt Nam thôi. Tiêu chuẩn này không áp dụng trong các cuộc thi nhan sắc của phụ nữ châu Phi!

- LIỄU THÁI: Dáng điệu, phong thái thướt tha, mềm mại như nhành liễu rủ bóng bên hồ.

- THU THỦY TƯ: Tâm hồn tĩnh lặng, yên ả như mặt nước hồ thu.

- THI THƯ TIÊN: Có chữ nghĩa, lấy chuyện đọc sách ngâm thơ làm trọng, đại khái thế.

Tất nhiên, khó thể có em gái nào đạt một lúc cả 8 tiêu chuẩn trong bát sắc. Không sao cả. Nếu chỉ có 1 trong số đó, các em cũng có thể yên tâm là mình đã có sức quyến rũ. Đàn ông vốn là đám nhẹ dạ và dại dột, đôi khi chỉ vì yêu một cái lúm đồng tiền mà phải cưới nguyên cả một người đàn bà đấy. Hơn nữa, cái mà họ thích lại chính là cái mà họ…không nhìn thấy.

Nếu có cùng lúc 2 thứ, trời ạ, các em rõ là hấp dẫn ghê gớm. Mặt vừa đẹp, giọng nói vừa trong trẻo thì chắc chắn là hớp hồn khối gã. Thần vừa sáng, dáng dấp lại mềm mại yểu điệu thì khối anh xin chết!

Nếu đủ 3 tiêu chuẩn thì, em ơi, không cần thi em cũng là hoa hậu, ít nhất là với một người và có muôn vạn người khác đồng ý nghĩ.

Nếu có 4 thứ, em dự thi đi, mắt giám khảo có bị tật khúc xạ mới không nhận ra em chính là hoa hậu.

Có 5 thứ, em không cần thi nữa. Đứng trước em, hoa hậu phải cúi đầu mặc cảm. Nhan sắc của em hội đủ "ngũ hành", là cả vũ trụ kết tinh, bảo đảm "nhất cố khuynh thành, tái cố khuynh quốc".

Có 6 thứ, ồ, làm gì có ai đủ 6 thứ, em quá hoàn hảo, thừa đủ "chim sa cá lặn".

Có 7 thứ, em đẹp bất phàm. Tôi vốn dĩ là người khó tính, nhưng tìm mãi cũng không có từ nào của trần gian có thể mô tả được em nữa cả. Trước em, đám đàn ông, trong  đó có tôi… á khẩu.

Hội đủ 8 tiêu chuẩn, thiên hạ phải nghiêng mình, bởi em là tiên nữ giáng trần!

Phải thôi, cứ nhìn tượng hình con số 8 xem, có nổi bật ba vòng đo của phụ nữ không?!

"Nhị tình", minh họa bài "Tỳ Bà hành".
"Nhị tình", minh họa bài "Tỳ Bà hành".

Âm nhạc cũng vậy. Cổ nhạc Phương Đông có 5 âm thanh chính: cung - thương - chủy - giốc - vũ. Giàn nhạc lễ Phương Đông, nếu đầy đủ thì phải chơi với 8 lại nhạc cụ phân biệt theo chất liệu chế tác là Thạch - Thổ - Kim - Mộc - Trúc - Bào - Ti - Cách. Tám loại nhạc cụ này sẽ cho ra âm thanh tương ứng với Bát quái trong kinh Dịch là Cấn - Khôn - Đoài - Chấn - Khảm - Tốn - Ly - Càn. Trong phường bát âm Việt Nam (hơi khác so với Trung Quốc), 8 nhạc cụ đó là:

- THẠCH: Nhạc khí chế tác bằng đá như đàn đá, khánh đá.

- THỔ: Nhạc khí làm bằng đất như trống đất (còn dấu tích trong trống đất của người Cao Lan).

- KIM: Nhạc khí có dây bằng sắt.

- MỘC: Nhạc khí bằng gỗ như song loan, mõ, thường để dẫn nhịp, điểm nhịp.

- TRÚC: Nhạc khí bộ hơi, chơi bằng cách thổi, thường làm từ tre trúc như tiêu, sáo.

- BÀO: Nhạc khí làm bằng vỏ quả bầu như đàn bầu.

- TI: Các loại đàn dây bằng tơ như đàn hồ, đàn nhị...

- CÁCH: Các loại trống mặt bịt bằng da (trâu, bò, ếch, rắn..).

Phường bát âm chơi với 8 loại nhạc cụ cho nên, sự kết hợp của chúng cũng sẽ cho ra giá trị hoặc cảnh giới âm nhạc theo 8 cung bậc, gọi là bát nhã  - 8 cảnh giới thưởng lãm, đừng nhầm với chữ Bát Nhã - trí tuệ nhà Phật. Đó là:

- NHẤT ÂM: Chỉ một loại chơi, ta nghe được đơn giản chỉ là âm.

- NHỊ THANH: Hai nhạc cụ cùng vang lên, âm trộn thành thanh. Đó đã là sự đồng điệu. Hai  câu 3 và 4 trong "Tỳ Bà hành" của Bạch Cư Dị viết: "Người xuống ngựa, khách dừng chèo/ Chén quỳnh mong cạn, nhớ chiều trúc ti" (bản dịch của Phan Huy Vịnh) là nói đến nghĩa tri âm "đồng thanh tương khí, đồng chí tương cầu", cũng mượn hình ảnh "nhị thanh" hòa hợp của 2 loại nhạc cụ là đàn và sáo. Vì thế, "nhị thanh" còn được gọi là "nhị tình".

- TAM TẤU: Có ba nhạc cụ cùng chơi, bữa tiệc âm nhạc đã bắt đầu. Không còn chỉ là những âm thanh đơn lẻ nữa, âm nhạc đã quyện vào nhau thành một bản hòa tấu.

- TỨ TUYỆT: Có 4 nhạc cụ cùng chơi, ta không còn nghe nữa, mà đang được thưởng thức âm nhạc tuyệt vời.

- NGŨ HÀNH: Hòa âm của 5 loại nhạc cụ đã khiến ta hòa mình vào vũ trụ. Mà có khi ta chính là vũ trụ.

- LỤC HÒA: Chữ của nhà Phật, gồm: "Giới hoà đồng tu": Hoà đồng trên nguyên tắc kỷ luật; "Thân hoà đồng trụ": Hoà đồng trên nguyên tắc hành động; "Khẩu hoà vô tránh": Hoà đồng trên nguyên tắc ngôn luận; "Lợi hoà đồng huân": Hoà đồng trên nguyên tắc quyền lợi; "Ý hoà đồng duyệt": Hoà đồng trên nguyên tắc ý chí; "Kiến hoà đồng giải": Hoà đồng trên nguyên tắc nhận thức. Cảnh giới Lục hòa trong âm nhạc  thể hiện sự hòa hợp của tâm hồn con người với cõi toàn chân - toàn thiện - toàn mỹ.

- THẤT HIỀN: Âm nhạc không còn ở cõi phàm nữa. Người thưởng lãm 7 loại nhạc cụ cùng chơi sẽ được ru mình trong thế giới người hiền.

- BÁT TIÊN: Âm nhạc thoát tục, ta thành tiên trong chốn Bồng Lai. Nói cách khác, cõi mà ta đang sống chính là cõi tiên vậy!

Là nói vậy thôi, giữa thị thành chốn bụi trần nhức óc khói xe, biết tìm đâu người đẹp "thu thủy tư, thi thư tiên" để "Như Lai thường trụ trên tòa đồng xuân" (Phạm Thiên Thư) cho lòng tấu khúc "Phượng cầu hoàng"? Hay chỉ là mơ thôi? Và mơ chỉ để mà mơ…

Nguyễn Hồng Lam

Các tin khác

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Nếu việc dán nhãn phân loại độ tuổi đã trở thành điều kiện bắt buộc với tác phẩm điện ảnh, xuất bản... trước khi đến tay công chúng thì ở lĩnh vực âm nhạc, tấm biển cảnh báo này gần như bỏ ngỏ. Thế nên không lạ khi làng nhạc liên tục vấp phải tranh cãi vì những MV có nội dung người lớn.