Tản mạn về số 8, phụ nữ và âm nhạc

Phương Đông cho rằng số 8 liên kết với nguyên tố Thổ, là con số gần gũi nhất. Số 8 - bát - cũng gần trùng âm với "phát" nên được coi là may mắn, thành công, hiệu quả và thịnh vượng. Với cõi phàm (4 phương 8 hướng), đạt đến số 8 được coi là tột bậc thành công. Rất nhiều bảng tiêu chuẩn lấy số 8 làm giá trị cực đại...

Trong quan niệm phương Đông, số 9 là con số hoàn hảo, là tất cả, là không gì sánh được, là trường tồn (đồng âm chữ "cửu" trong "vĩnh cửu", "trường cửu"). Công ơn cha mẹ, không gì sánh bằng là "cù lao chín chữ". Đánh bài cào - bài 3 lá tính điểm - thì 9 nút là "dzách lầu" (tức về nhất). Đi xe, biển số 9 nút thì có người tin rằng CSGT cũng phải…nể. Nói chung, thứ dân không nên mơ mòng số 9, vì sự hoàn hảo chỉ dành cho bậc đế vương (ngôi cửu ngũ, ứng với hào 95 trong quẻ Càn của kinh Dịch, tượng "phi long tại thiên" - con rồng bay trên trời).

Thôi thì ta hãy nói về số 8, cho gần với bách tính lê dân vậy!

Phương Đông cho rằng số 8 liên kết với nguyên tố Thổ, là con số gần gũi nhất. Số 8 - bát - cũng gần trùng âm với "phát" nên được coi là may mắn, thành công, hiệu quả và thịnh vượng. Với cõi phàm (4 phương 8 hướng), đạt đến số 8 được coi là tột bậc thành công. Rất nhiều bảng tiêu chuẩn lấy số 8 làm giá trị cực đại.

Tranh cổ "Bát tiên thần quá hải".
Tranh cổ "Bát tiên thần quá hải".

Xưa, binh khí cơ bản gọi là bát bửu (bảo). Quân đội được tổ chức thành bát kỳ. Học Vịnh Xuân quyền, một trong ngũ đại danh phái võ thuật xuất phát từ nguồn gốc Thiếu Lâm, môn sinh phải thuần thục ngũ hình (hổ, báo, hạc, long, xà), tiếp đó làm chủ nhuần nhuyễn bát môn (gồm 4 chiến thuật: công - thủ - phản - biến và 4 chiến lược: tiên công - hậu công; tiên thủ - hậu thủ), lúc đó mới đủ tiêu chuẩn để luyện đạt cảnh giới tam tỉnh (thị giác tỉnh - thính giác tỉnh - xúc giác tỉnh) nhằm thủ đắc linh giác, ra đòn phát lực không cần quan sát, không cần suy nghĩ vẫn bảo đảm nhanh, mạnh, chính xác và hợp lý, thành bậc cao thủ thượng thừa.

Ngay cả trong chuyện chơi bời hư hỏng thì cũng cứ phải là "vành ngoài bảy chữ (khấp, tiễn, thích, thiêu, giá, tẩu, tử), vành trong tám nghề (kích cổ thôi hoa, kim liên song toả, đại xiển kỳ cổ, mạn đả khinh khao, khẩn khuyên tam trật, tả trì hữu trì, toả tâm truy hồn, nhiếp thần nhiệm toả)", không hơn được.

Nhiều lắm, quăng vào đâu cũng thấy số 8. Tuy nhiên là người mang khuynh hướng duy mỹ, tôi chỉ thích hai bảng chuẩn có thang 8. Cả hai đều bàn về "báu vật của đời", làm đẹp cho đời, đó là PHỤ NỮ và ÂM NHẠC.

Các em gái "phong nhũ phì đồn" mơ mòng dự thi hoa hậu, ngoài chuyện lấy số đo nhân trắc học chắc chắn phải nhớ thêm 8 tiêu chuẩn, được coi là bát sắc sau đây:

- HOA DIỆN: Mặt tươi như hoa.

- NGUYỆT THẦN: Thần thái sáng như ánh trăng (rằm).

- ĐIỂU THANH NGÔN: Giọng nói trong trẻo như tiếng chim.

- NGỌC CỐT: Tinh thần, cốt cách kiên định, vững vàng. Đừng vì chữ "cốt" mà nghĩ rằng người đẹp là xương phải cứng, đi ngay đơ như người gỗ nhé.

- BĂNG TUYẾT BÌ: Da trắng như tuyết. Là nói chuẩn phương Đông, trong đó có Việt Nam thôi. Tiêu chuẩn này không áp dụng trong các cuộc thi nhan sắc của phụ nữ châu Phi!

- LIỄU THÁI: Dáng điệu, phong thái thướt tha, mềm mại như nhành liễu rủ bóng bên hồ.

- THU THỦY TƯ: Tâm hồn tĩnh lặng, yên ả như mặt nước hồ thu.

- THI THƯ TIÊN: Có chữ nghĩa, lấy chuyện đọc sách ngâm thơ làm trọng, đại khái thế.

Tất nhiên, khó thể có em gái nào đạt một lúc cả 8 tiêu chuẩn trong bát sắc. Không sao cả. Nếu chỉ có 1 trong số đó, các em cũng có thể yên tâm là mình đã có sức quyến rũ. Đàn ông vốn là đám nhẹ dạ và dại dột, đôi khi chỉ vì yêu một cái lúm đồng tiền mà phải cưới nguyên cả một người đàn bà đấy. Hơn nữa, cái mà họ thích lại chính là cái mà họ…không nhìn thấy.

Nếu có cùng lúc 2 thứ, trời ạ, các em rõ là hấp dẫn ghê gớm. Mặt vừa đẹp, giọng nói vừa trong trẻo thì chắc chắn là hớp hồn khối gã. Thần vừa sáng, dáng dấp lại mềm mại yểu điệu thì khối anh xin chết!

Nếu đủ 3 tiêu chuẩn thì, em ơi, không cần thi em cũng là hoa hậu, ít nhất là với một người và có muôn vạn người khác đồng ý nghĩ.

Nếu có 4 thứ, em dự thi đi, mắt giám khảo có bị tật khúc xạ mới không nhận ra em chính là hoa hậu.

Có 5 thứ, em không cần thi nữa. Đứng trước em, hoa hậu phải cúi đầu mặc cảm. Nhan sắc của em hội đủ "ngũ hành", là cả vũ trụ kết tinh, bảo đảm "nhất cố khuynh thành, tái cố khuynh quốc".

Có 6 thứ, ồ, làm gì có ai đủ 6 thứ, em quá hoàn hảo, thừa đủ "chim sa cá lặn".

Có 7 thứ, em đẹp bất phàm. Tôi vốn dĩ là người khó tính, nhưng tìm mãi cũng không có từ nào của trần gian có thể mô tả được em nữa cả. Trước em, đám đàn ông, trong  đó có tôi… á khẩu.

Hội đủ 8 tiêu chuẩn, thiên hạ phải nghiêng mình, bởi em là tiên nữ giáng trần!

Phải thôi, cứ nhìn tượng hình con số 8 xem, có nổi bật ba vòng đo của phụ nữ không?!

"Nhị tình", minh họa bài "Tỳ Bà hành".
"Nhị tình", minh họa bài "Tỳ Bà hành".

Âm nhạc cũng vậy. Cổ nhạc Phương Đông có 5 âm thanh chính: cung - thương - chủy - giốc - vũ. Giàn nhạc lễ Phương Đông, nếu đầy đủ thì phải chơi với 8 lại nhạc cụ phân biệt theo chất liệu chế tác là Thạch - Thổ - Kim - Mộc - Trúc - Bào - Ti - Cách. Tám loại nhạc cụ này sẽ cho ra âm thanh tương ứng với Bát quái trong kinh Dịch là Cấn - Khôn - Đoài - Chấn - Khảm - Tốn - Ly - Càn. Trong phường bát âm Việt Nam (hơi khác so với Trung Quốc), 8 nhạc cụ đó là:

- THẠCH: Nhạc khí chế tác bằng đá như đàn đá, khánh đá.

- THỔ: Nhạc khí làm bằng đất như trống đất (còn dấu tích trong trống đất của người Cao Lan).

- KIM: Nhạc khí có dây bằng sắt.

- MỘC: Nhạc khí bằng gỗ như song loan, mõ, thường để dẫn nhịp, điểm nhịp.

- TRÚC: Nhạc khí bộ hơi, chơi bằng cách thổi, thường làm từ tre trúc như tiêu, sáo.

- BÀO: Nhạc khí làm bằng vỏ quả bầu như đàn bầu.

- TI: Các loại đàn dây bằng tơ như đàn hồ, đàn nhị...

- CÁCH: Các loại trống mặt bịt bằng da (trâu, bò, ếch, rắn..).

Phường bát âm chơi với 8 loại nhạc cụ cho nên, sự kết hợp của chúng cũng sẽ cho ra giá trị hoặc cảnh giới âm nhạc theo 8 cung bậc, gọi là bát nhã  - 8 cảnh giới thưởng lãm, đừng nhầm với chữ Bát Nhã - trí tuệ nhà Phật. Đó là:

- NHẤT ÂM: Chỉ một loại chơi, ta nghe được đơn giản chỉ là âm.

- NHỊ THANH: Hai nhạc cụ cùng vang lên, âm trộn thành thanh. Đó đã là sự đồng điệu. Hai  câu 3 và 4 trong "Tỳ Bà hành" của Bạch Cư Dị viết: "Người xuống ngựa, khách dừng chèo/ Chén quỳnh mong cạn, nhớ chiều trúc ti" (bản dịch của Phan Huy Vịnh) là nói đến nghĩa tri âm "đồng thanh tương khí, đồng chí tương cầu", cũng mượn hình ảnh "nhị thanh" hòa hợp của 2 loại nhạc cụ là đàn và sáo. Vì thế, "nhị thanh" còn được gọi là "nhị tình".

- TAM TẤU: Có ba nhạc cụ cùng chơi, bữa tiệc âm nhạc đã bắt đầu. Không còn chỉ là những âm thanh đơn lẻ nữa, âm nhạc đã quyện vào nhau thành một bản hòa tấu.

- TỨ TUYỆT: Có 4 nhạc cụ cùng chơi, ta không còn nghe nữa, mà đang được thưởng thức âm nhạc tuyệt vời.

- NGŨ HÀNH: Hòa âm của 5 loại nhạc cụ đã khiến ta hòa mình vào vũ trụ. Mà có khi ta chính là vũ trụ.

- LỤC HÒA: Chữ của nhà Phật, gồm: "Giới hoà đồng tu": Hoà đồng trên nguyên tắc kỷ luật; "Thân hoà đồng trụ": Hoà đồng trên nguyên tắc hành động; "Khẩu hoà vô tránh": Hoà đồng trên nguyên tắc ngôn luận; "Lợi hoà đồng huân": Hoà đồng trên nguyên tắc quyền lợi; "Ý hoà đồng duyệt": Hoà đồng trên nguyên tắc ý chí; "Kiến hoà đồng giải": Hoà đồng trên nguyên tắc nhận thức. Cảnh giới Lục hòa trong âm nhạc  thể hiện sự hòa hợp của tâm hồn con người với cõi toàn chân - toàn thiện - toàn mỹ.

- THẤT HIỀN: Âm nhạc không còn ở cõi phàm nữa. Người thưởng lãm 7 loại nhạc cụ cùng chơi sẽ được ru mình trong thế giới người hiền.

- BÁT TIÊN: Âm nhạc thoát tục, ta thành tiên trong chốn Bồng Lai. Nói cách khác, cõi mà ta đang sống chính là cõi tiên vậy!

Là nói vậy thôi, giữa thị thành chốn bụi trần nhức óc khói xe, biết tìm đâu người đẹp "thu thủy tư, thi thư tiên" để "Như Lai thường trụ trên tòa đồng xuân" (Phạm Thiên Thư) cho lòng tấu khúc "Phượng cầu hoàng"? Hay chỉ là mơ thôi? Và mơ chỉ để mà mơ…

Nguyễn Hồng Lam

Các tin khác

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Tại World Cup 2026, âm nhạc lần đầu tiên trở thành tiếng nói quan trọng, song hành cùng thể thao như ngôn ngữ chung để truyền tải thông điệp đặc biệt về tinh thần đoàn kết, sự cống hiến không ngừng và tôn vinh nhiều nền văn hóa đa dạng. Điều đó đã được phản ánh qua một bộ sưu tập nhạc nền đồ sộ cùng tham vọng biến sự kiện “thể thao vua” trở thành sân khấu giải trí hàng đầu thế giới.

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực Tương lai” của Việt Nam

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực tương lai” của Việt Nam

Tại Future Menus 2026, đơn vị tổ chức đã giới thiệu bốn xu hướng được dự báo sẽ dẫn đầu thị trường ẩm thực toàn cầu trong thời gian tới. Đó là những xu hướng gợi mở giúp ngành ẩm thực Việt Nam phát triển. Bởi ẩm thực là một kênh hữu hiệu để thu hút du lịch và quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.

Chinh phục những địa hạt mới

Chinh phục những địa hạt mới

Vừa qua, bộ phim “Ốc mượn hồn” đã có màn ra mắt ấn tượng với khán giả cả nước. Không chỉ mang đến cho khán giả trải nghiệm điện ảnh mới mẻ, bộ phim còn là dấu ấn mới trên hành trình làm nghệ thuật của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, sau 7 năm xa màn ảnh rộng.

Gomshow có những suất diễn định kỳ tại Hà Nội là nỗ lực của cả ê kíp.

Từ vở ballet “Gat” đến câu chuyện phát triển công nghiệp văn hóa

Những chuyển động ballet đương đại hòa cùng hình ảnh chiếc mũ Gat truyền thống của Hàn Quốc trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong chương trình “Mùa Hàn Quốc 2026” gợi cho chúng ta, những khán giả Việt Nam, nhiều suy ngẫm. Đó không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà là một lát cắt cho thấy cách Hàn Quốc đang kể câu chuyện văn hóa của mình với thế giới - bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, mới mẻ, mang tính toàn cầu.

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

Nhà văn - dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng trong nhiều bài viết và những cuộc đàm luận sâu về chủ đề lạm dụng AI trong viết sáng tạo, ông đã cảnh báo việc lạm dụng AI trong sáng tác là hành vi tự hủy hoại sự sáng tạo của người viết, đồng thời đặt ra vấn đề trách nhiệm của tác giả, biên tập và các thiết chế văn học trước làn sóng “chữ nghĩa AI” đang lan rộng. Nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh cũng có nhiều ý kiến sâu sắc về vấn nạn sáng tạo văn chương lạm dụng AI. Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện ngắn với nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh về chủ đề này.

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

Sau một tuần tranh giải căng thẳng, cuối tuần qua, “Fjord” của nhà làm phim Romania Cristian Mungiu đã chính thức trở thành tác phẩm tiếp theo đoạt giải Cành cọ vàng danh giá tại LHP Cannes 2026. Càng đặc biệt hơn khi đây không phải thành công riêng lẻ, mà qua đó cho thấy chuỗi thành tích đặc biệt của đạo diễn này, nữ diễn viên chính Renate Reinsve lẫn nhà phân phối phim NEON.

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình nghệ thuật truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh nghệ thuật với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.