Tản mạn về số 8, phụ nữ và âm nhạc

Phương Đông cho rằng số 8 liên kết với nguyên tố Thổ, là con số gần gũi nhất. Số 8 - bát - cũng gần trùng âm với "phát" nên được coi là may mắn, thành công, hiệu quả và thịnh vượng. Với cõi phàm (4 phương 8 hướng), đạt đến số 8 được coi là tột bậc thành công. Rất nhiều bảng tiêu chuẩn lấy số 8 làm giá trị cực đại...

Trong quan niệm phương Đông, số 9 là con số hoàn hảo, là tất cả, là không gì sánh được, là trường tồn (đồng âm chữ "cửu" trong "vĩnh cửu", "trường cửu"). Công ơn cha mẹ, không gì sánh bằng là "cù lao chín chữ". Đánh bài cào - bài 3 lá tính điểm - thì 9 nút là "dzách lầu" (tức về nhất). Đi xe, biển số 9 nút thì có người tin rằng CSGT cũng phải…nể. Nói chung, thứ dân không nên mơ mòng số 9, vì sự hoàn hảo chỉ dành cho bậc đế vương (ngôi cửu ngũ, ứng với hào 95 trong quẻ Càn của kinh Dịch, tượng "phi long tại thiên" - con rồng bay trên trời).

Thôi thì ta hãy nói về số 8, cho gần với bách tính lê dân vậy!

Phương Đông cho rằng số 8 liên kết với nguyên tố Thổ, là con số gần gũi nhất. Số 8 - bát - cũng gần trùng âm với "phát" nên được coi là may mắn, thành công, hiệu quả và thịnh vượng. Với cõi phàm (4 phương 8 hướng), đạt đến số 8 được coi là tột bậc thành công. Rất nhiều bảng tiêu chuẩn lấy số 8 làm giá trị cực đại.

Tranh cổ "Bát tiên thần quá hải".
Tranh cổ "Bát tiên thần quá hải".

Xưa, binh khí cơ bản gọi là bát bửu (bảo). Quân đội được tổ chức thành bát kỳ. Học Vịnh Xuân quyền, một trong ngũ đại danh phái võ thuật xuất phát từ nguồn gốc Thiếu Lâm, môn sinh phải thuần thục ngũ hình (hổ, báo, hạc, long, xà), tiếp đó làm chủ nhuần nhuyễn bát môn (gồm 4 chiến thuật: công - thủ - phản - biến và 4 chiến lược: tiên công - hậu công; tiên thủ - hậu thủ), lúc đó mới đủ tiêu chuẩn để luyện đạt cảnh giới tam tỉnh (thị giác tỉnh - thính giác tỉnh - xúc giác tỉnh) nhằm thủ đắc linh giác, ra đòn phát lực không cần quan sát, không cần suy nghĩ vẫn bảo đảm nhanh, mạnh, chính xác và hợp lý, thành bậc cao thủ thượng thừa.

Ngay cả trong chuyện chơi bời hư hỏng thì cũng cứ phải là "vành ngoài bảy chữ (khấp, tiễn, thích, thiêu, giá, tẩu, tử), vành trong tám nghề (kích cổ thôi hoa, kim liên song toả, đại xiển kỳ cổ, mạn đả khinh khao, khẩn khuyên tam trật, tả trì hữu trì, toả tâm truy hồn, nhiếp thần nhiệm toả)", không hơn được.

Nhiều lắm, quăng vào đâu cũng thấy số 8. Tuy nhiên là người mang khuynh hướng duy mỹ, tôi chỉ thích hai bảng chuẩn có thang 8. Cả hai đều bàn về "báu vật của đời", làm đẹp cho đời, đó là PHỤ NỮ và ÂM NHẠC.

Các em gái "phong nhũ phì đồn" mơ mòng dự thi hoa hậu, ngoài chuyện lấy số đo nhân trắc học chắc chắn phải nhớ thêm 8 tiêu chuẩn, được coi là bát sắc sau đây:

- HOA DIỆN: Mặt tươi như hoa.

- NGUYỆT THẦN: Thần thái sáng như ánh trăng (rằm).

- ĐIỂU THANH NGÔN: Giọng nói trong trẻo như tiếng chim.

- NGỌC CỐT: Tinh thần, cốt cách kiên định, vững vàng. Đừng vì chữ "cốt" mà nghĩ rằng người đẹp là xương phải cứng, đi ngay đơ như người gỗ nhé.

- BĂNG TUYẾT BÌ: Da trắng như tuyết. Là nói chuẩn phương Đông, trong đó có Việt Nam thôi. Tiêu chuẩn này không áp dụng trong các cuộc thi nhan sắc của phụ nữ châu Phi!

- LIỄU THÁI: Dáng điệu, phong thái thướt tha, mềm mại như nhành liễu rủ bóng bên hồ.

- THU THỦY TƯ: Tâm hồn tĩnh lặng, yên ả như mặt nước hồ thu.

- THI THƯ TIÊN: Có chữ nghĩa, lấy chuyện đọc sách ngâm thơ làm trọng, đại khái thế.

Tất nhiên, khó thể có em gái nào đạt một lúc cả 8 tiêu chuẩn trong bát sắc. Không sao cả. Nếu chỉ có 1 trong số đó, các em cũng có thể yên tâm là mình đã có sức quyến rũ. Đàn ông vốn là đám nhẹ dạ và dại dột, đôi khi chỉ vì yêu một cái lúm đồng tiền mà phải cưới nguyên cả một người đàn bà đấy. Hơn nữa, cái mà họ thích lại chính là cái mà họ…không nhìn thấy.

Nếu có cùng lúc 2 thứ, trời ạ, các em rõ là hấp dẫn ghê gớm. Mặt vừa đẹp, giọng nói vừa trong trẻo thì chắc chắn là hớp hồn khối gã. Thần vừa sáng, dáng dấp lại mềm mại yểu điệu thì khối anh xin chết!

Nếu đủ 3 tiêu chuẩn thì, em ơi, không cần thi em cũng là hoa hậu, ít nhất là với một người và có muôn vạn người khác đồng ý nghĩ.

Nếu có 4 thứ, em dự thi đi, mắt giám khảo có bị tật khúc xạ mới không nhận ra em chính là hoa hậu.

Có 5 thứ, em không cần thi nữa. Đứng trước em, hoa hậu phải cúi đầu mặc cảm. Nhan sắc của em hội đủ "ngũ hành", là cả vũ trụ kết tinh, bảo đảm "nhất cố khuynh thành, tái cố khuynh quốc".

Có 6 thứ, ồ, làm gì có ai đủ 6 thứ, em quá hoàn hảo, thừa đủ "chim sa cá lặn".

Có 7 thứ, em đẹp bất phàm. Tôi vốn dĩ là người khó tính, nhưng tìm mãi cũng không có từ nào của trần gian có thể mô tả được em nữa cả. Trước em, đám đàn ông, trong  đó có tôi… á khẩu.

Hội đủ 8 tiêu chuẩn, thiên hạ phải nghiêng mình, bởi em là tiên nữ giáng trần!

Phải thôi, cứ nhìn tượng hình con số 8 xem, có nổi bật ba vòng đo của phụ nữ không?!

"Nhị tình", minh họa bài "Tỳ Bà hành".
"Nhị tình", minh họa bài "Tỳ Bà hành".

Âm nhạc cũng vậy. Cổ nhạc Phương Đông có 5 âm thanh chính: cung - thương - chủy - giốc - vũ. Giàn nhạc lễ Phương Đông, nếu đầy đủ thì phải chơi với 8 lại nhạc cụ phân biệt theo chất liệu chế tác là Thạch - Thổ - Kim - Mộc - Trúc - Bào - Ti - Cách. Tám loại nhạc cụ này sẽ cho ra âm thanh tương ứng với Bát quái trong kinh Dịch là Cấn - Khôn - Đoài - Chấn - Khảm - Tốn - Ly - Càn. Trong phường bát âm Việt Nam (hơi khác so với Trung Quốc), 8 nhạc cụ đó là:

- THẠCH: Nhạc khí chế tác bằng đá như đàn đá, khánh đá.

- THỔ: Nhạc khí làm bằng đất như trống đất (còn dấu tích trong trống đất của người Cao Lan).

- KIM: Nhạc khí có dây bằng sắt.

- MỘC: Nhạc khí bằng gỗ như song loan, mõ, thường để dẫn nhịp, điểm nhịp.

- TRÚC: Nhạc khí bộ hơi, chơi bằng cách thổi, thường làm từ tre trúc như tiêu, sáo.

- BÀO: Nhạc khí làm bằng vỏ quả bầu như đàn bầu.

- TI: Các loại đàn dây bằng tơ như đàn hồ, đàn nhị...

- CÁCH: Các loại trống mặt bịt bằng da (trâu, bò, ếch, rắn..).

Phường bát âm chơi với 8 loại nhạc cụ cho nên, sự kết hợp của chúng cũng sẽ cho ra giá trị hoặc cảnh giới âm nhạc theo 8 cung bậc, gọi là bát nhã  - 8 cảnh giới thưởng lãm, đừng nhầm với chữ Bát Nhã - trí tuệ nhà Phật. Đó là:

- NHẤT ÂM: Chỉ một loại chơi, ta nghe được đơn giản chỉ là âm.

- NHỊ THANH: Hai nhạc cụ cùng vang lên, âm trộn thành thanh. Đó đã là sự đồng điệu. Hai  câu 3 và 4 trong "Tỳ Bà hành" của Bạch Cư Dị viết: "Người xuống ngựa, khách dừng chèo/ Chén quỳnh mong cạn, nhớ chiều trúc ti" (bản dịch của Phan Huy Vịnh) là nói đến nghĩa tri âm "đồng thanh tương khí, đồng chí tương cầu", cũng mượn hình ảnh "nhị thanh" hòa hợp của 2 loại nhạc cụ là đàn và sáo. Vì thế, "nhị thanh" còn được gọi là "nhị tình".

- TAM TẤU: Có ba nhạc cụ cùng chơi, bữa tiệc âm nhạc đã bắt đầu. Không còn chỉ là những âm thanh đơn lẻ nữa, âm nhạc đã quyện vào nhau thành một bản hòa tấu.

- TỨ TUYỆT: Có 4 nhạc cụ cùng chơi, ta không còn nghe nữa, mà đang được thưởng thức âm nhạc tuyệt vời.

- NGŨ HÀNH: Hòa âm của 5 loại nhạc cụ đã khiến ta hòa mình vào vũ trụ. Mà có khi ta chính là vũ trụ.

- LỤC HÒA: Chữ của nhà Phật, gồm: "Giới hoà đồng tu": Hoà đồng trên nguyên tắc kỷ luật; "Thân hoà đồng trụ": Hoà đồng trên nguyên tắc hành động; "Khẩu hoà vô tránh": Hoà đồng trên nguyên tắc ngôn luận; "Lợi hoà đồng huân": Hoà đồng trên nguyên tắc quyền lợi; "Ý hoà đồng duyệt": Hoà đồng trên nguyên tắc ý chí; "Kiến hoà đồng giải": Hoà đồng trên nguyên tắc nhận thức. Cảnh giới Lục hòa trong âm nhạc  thể hiện sự hòa hợp của tâm hồn con người với cõi toàn chân - toàn thiện - toàn mỹ.

- THẤT HIỀN: Âm nhạc không còn ở cõi phàm nữa. Người thưởng lãm 7 loại nhạc cụ cùng chơi sẽ được ru mình trong thế giới người hiền.

- BÁT TIÊN: Âm nhạc thoát tục, ta thành tiên trong chốn Bồng Lai. Nói cách khác, cõi mà ta đang sống chính là cõi tiên vậy!

Là nói vậy thôi, giữa thị thành chốn bụi trần nhức óc khói xe, biết tìm đâu người đẹp "thu thủy tư, thi thư tiên" để "Như Lai thường trụ trên tòa đồng xuân" (Phạm Thiên Thư) cho lòng tấu khúc "Phượng cầu hoàng"? Hay chỉ là mơ thôi? Và mơ chỉ để mà mơ…

Nguyễn Hồng Lam

Các tin khác

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.

Xứ thơ, xứ biển, xứ biên thùy

Xứ thơ, xứ biển, xứ biên thùy

Nằm ở một góc trời Tây Nam của Tổ quốc, Hà Tiên (thuộc tỉnh An Giang) sở hữu một địa thế kỳ lạ đến mức người xưa phải ví nơi đây như một “Việt Nam thu nhỏ” khi vừa có biển, có núi, có sông, có hang động, có đầm phá và có cả đường biên giới. Nhưng cái làm nên hồn cốt của Hà Tiên không chỉ là cảnh sắc thiên nhiên. Đi qua 3 thế kỷ thăng trầm, Hà Tiên đã hóa thân từ một xứ thơ lãng mạn bậc nhất trời Nam, bước qua những đau thương của lịch sử, để rồi vươn mình trỗi dậy trở thành một đô thị cửa ngõ hiện đại, canh giữ biên cương bờ cõi.

Tôi tự “đặt hàng” mình

Tôi tự “đặt hàng” mình

Nhạc sĩ Minh Đạo là một gương mặt nổi bật trong làng âm nhạc Việt Nam với vai trò sáng tác, nhà sản xuất, phối khí, chỉ huy và giám đốc âm nhạc ở nhiều chương trình, các vở nhạc kịch lớn. Gần đây, những ca khúc của anh trong các bộ phim do Điện ảnh CAND sản xuất như “Đội điều tra số 7”, “Tận hiến”... nhận được sự yêu mến của đông đảo khán giả. Phóng viên Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng nhạc sĩ Minh Đạo.

Giữ bình yên đại ngàn bằng lòng dân và trách nhiệm

Giữ bình yên đại ngàn bằng lòng dân và trách nhiệm

Là dự án phim ý nghĩa nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân, "Trời cao nguyên xanh" không chỉ khắc họa cuộc chiến bền bỉ, thầm lặng nhưng không kém phần gian nan của các chiến sĩ Công an mà còn mang đến cho khán giả hành trình giàu cảm xúc về lòng dân, tinh thần đoàn kết và khát vọng bình yên cho bầu trời cao nguyên xanh.

Ước hẹn từ quá khứ

Ước hẹn từ quá khứ

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” đã thu hút sự quan tâm của quần chúng nhân dân trong những ngày qua

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".