Tản mạn về số 8, phụ nữ và âm nhạc

Phương Đông cho rằng số 8 liên kết với nguyên tố Thổ, là con số gần gũi nhất. Số 8 - bát - cũng gần trùng âm với "phát" nên được coi là may mắn, thành công, hiệu quả và thịnh vượng. Với cõi phàm (4 phương 8 hướng), đạt đến số 8 được coi là tột bậc thành công. Rất nhiều bảng tiêu chuẩn lấy số 8 làm giá trị cực đại...

Trong quan niệm phương Đông, số 9 là con số hoàn hảo, là tất cả, là không gì sánh được, là trường tồn (đồng âm chữ "cửu" trong "vĩnh cửu", "trường cửu"). Công ơn cha mẹ, không gì sánh bằng là "cù lao chín chữ". Đánh bài cào - bài 3 lá tính điểm - thì 9 nút là "dzách lầu" (tức về nhất). Đi xe, biển số 9 nút thì có người tin rằng CSGT cũng phải…nể. Nói chung, thứ dân không nên mơ mòng số 9, vì sự hoàn hảo chỉ dành cho bậc đế vương (ngôi cửu ngũ, ứng với hào 95 trong quẻ Càn của kinh Dịch, tượng "phi long tại thiên" - con rồng bay trên trời).

Thôi thì ta hãy nói về số 8, cho gần với bách tính lê dân vậy!

Phương Đông cho rằng số 8 liên kết với nguyên tố Thổ, là con số gần gũi nhất. Số 8 - bát - cũng gần trùng âm với "phát" nên được coi là may mắn, thành công, hiệu quả và thịnh vượng. Với cõi phàm (4 phương 8 hướng), đạt đến số 8 được coi là tột bậc thành công. Rất nhiều bảng tiêu chuẩn lấy số 8 làm giá trị cực đại.

Tranh cổ "Bát tiên thần quá hải".
Tranh cổ "Bát tiên thần quá hải".

Xưa, binh khí cơ bản gọi là bát bửu (bảo). Quân đội được tổ chức thành bát kỳ. Học Vịnh Xuân quyền, một trong ngũ đại danh phái võ thuật xuất phát từ nguồn gốc Thiếu Lâm, môn sinh phải thuần thục ngũ hình (hổ, báo, hạc, long, xà), tiếp đó làm chủ nhuần nhuyễn bát môn (gồm 4 chiến thuật: công - thủ - phản - biến và 4 chiến lược: tiên công - hậu công; tiên thủ - hậu thủ), lúc đó mới đủ tiêu chuẩn để luyện đạt cảnh giới tam tỉnh (thị giác tỉnh - thính giác tỉnh - xúc giác tỉnh) nhằm thủ đắc linh giác, ra đòn phát lực không cần quan sát, không cần suy nghĩ vẫn bảo đảm nhanh, mạnh, chính xác và hợp lý, thành bậc cao thủ thượng thừa.

Ngay cả trong chuyện chơi bời hư hỏng thì cũng cứ phải là "vành ngoài bảy chữ (khấp, tiễn, thích, thiêu, giá, tẩu, tử), vành trong tám nghề (kích cổ thôi hoa, kim liên song toả, đại xiển kỳ cổ, mạn đả khinh khao, khẩn khuyên tam trật, tả trì hữu trì, toả tâm truy hồn, nhiếp thần nhiệm toả)", không hơn được.

Nhiều lắm, quăng vào đâu cũng thấy số 8. Tuy nhiên là người mang khuynh hướng duy mỹ, tôi chỉ thích hai bảng chuẩn có thang 8. Cả hai đều bàn về "báu vật của đời", làm đẹp cho đời, đó là PHỤ NỮ và ÂM NHẠC.

Các em gái "phong nhũ phì đồn" mơ mòng dự thi hoa hậu, ngoài chuyện lấy số đo nhân trắc học chắc chắn phải nhớ thêm 8 tiêu chuẩn, được coi là bát sắc sau đây:

- HOA DIỆN: Mặt tươi như hoa.

- NGUYỆT THẦN: Thần thái sáng như ánh trăng (rằm).

- ĐIỂU THANH NGÔN: Giọng nói trong trẻo như tiếng chim.

- NGỌC CỐT: Tinh thần, cốt cách kiên định, vững vàng. Đừng vì chữ "cốt" mà nghĩ rằng người đẹp là xương phải cứng, đi ngay đơ như người gỗ nhé.

- BĂNG TUYẾT BÌ: Da trắng như tuyết. Là nói chuẩn phương Đông, trong đó có Việt Nam thôi. Tiêu chuẩn này không áp dụng trong các cuộc thi nhan sắc của phụ nữ châu Phi!

- LIỄU THÁI: Dáng điệu, phong thái thướt tha, mềm mại như nhành liễu rủ bóng bên hồ.

- THU THỦY TƯ: Tâm hồn tĩnh lặng, yên ả như mặt nước hồ thu.

- THI THƯ TIÊN: Có chữ nghĩa, lấy chuyện đọc sách ngâm thơ làm trọng, đại khái thế.

Tất nhiên, khó thể có em gái nào đạt một lúc cả 8 tiêu chuẩn trong bát sắc. Không sao cả. Nếu chỉ có 1 trong số đó, các em cũng có thể yên tâm là mình đã có sức quyến rũ. Đàn ông vốn là đám nhẹ dạ và dại dột, đôi khi chỉ vì yêu một cái lúm đồng tiền mà phải cưới nguyên cả một người đàn bà đấy. Hơn nữa, cái mà họ thích lại chính là cái mà họ…không nhìn thấy.

Nếu có cùng lúc 2 thứ, trời ạ, các em rõ là hấp dẫn ghê gớm. Mặt vừa đẹp, giọng nói vừa trong trẻo thì chắc chắn là hớp hồn khối gã. Thần vừa sáng, dáng dấp lại mềm mại yểu điệu thì khối anh xin chết!

Nếu đủ 3 tiêu chuẩn thì, em ơi, không cần thi em cũng là hoa hậu, ít nhất là với một người và có muôn vạn người khác đồng ý nghĩ.

Nếu có 4 thứ, em dự thi đi, mắt giám khảo có bị tật khúc xạ mới không nhận ra em chính là hoa hậu.

Có 5 thứ, em không cần thi nữa. Đứng trước em, hoa hậu phải cúi đầu mặc cảm. Nhan sắc của em hội đủ "ngũ hành", là cả vũ trụ kết tinh, bảo đảm "nhất cố khuynh thành, tái cố khuynh quốc".

Có 6 thứ, ồ, làm gì có ai đủ 6 thứ, em quá hoàn hảo, thừa đủ "chim sa cá lặn".

Có 7 thứ, em đẹp bất phàm. Tôi vốn dĩ là người khó tính, nhưng tìm mãi cũng không có từ nào của trần gian có thể mô tả được em nữa cả. Trước em, đám đàn ông, trong  đó có tôi… á khẩu.

Hội đủ 8 tiêu chuẩn, thiên hạ phải nghiêng mình, bởi em là tiên nữ giáng trần!

Phải thôi, cứ nhìn tượng hình con số 8 xem, có nổi bật ba vòng đo của phụ nữ không?!

"Nhị tình", minh họa bài "Tỳ Bà hành".
"Nhị tình", minh họa bài "Tỳ Bà hành".

Âm nhạc cũng vậy. Cổ nhạc Phương Đông có 5 âm thanh chính: cung - thương - chủy - giốc - vũ. Giàn nhạc lễ Phương Đông, nếu đầy đủ thì phải chơi với 8 lại nhạc cụ phân biệt theo chất liệu chế tác là Thạch - Thổ - Kim - Mộc - Trúc - Bào - Ti - Cách. Tám loại nhạc cụ này sẽ cho ra âm thanh tương ứng với Bát quái trong kinh Dịch là Cấn - Khôn - Đoài - Chấn - Khảm - Tốn - Ly - Càn. Trong phường bát âm Việt Nam (hơi khác so với Trung Quốc), 8 nhạc cụ đó là:

- THẠCH: Nhạc khí chế tác bằng đá như đàn đá, khánh đá.

- THỔ: Nhạc khí làm bằng đất như trống đất (còn dấu tích trong trống đất của người Cao Lan).

- KIM: Nhạc khí có dây bằng sắt.

- MỘC: Nhạc khí bằng gỗ như song loan, mõ, thường để dẫn nhịp, điểm nhịp.

- TRÚC: Nhạc khí bộ hơi, chơi bằng cách thổi, thường làm từ tre trúc như tiêu, sáo.

- BÀO: Nhạc khí làm bằng vỏ quả bầu như đàn bầu.

- TI: Các loại đàn dây bằng tơ như đàn hồ, đàn nhị...

- CÁCH: Các loại trống mặt bịt bằng da (trâu, bò, ếch, rắn..).

Phường bát âm chơi với 8 loại nhạc cụ cho nên, sự kết hợp của chúng cũng sẽ cho ra giá trị hoặc cảnh giới âm nhạc theo 8 cung bậc, gọi là bát nhã  - 8 cảnh giới thưởng lãm, đừng nhầm với chữ Bát Nhã - trí tuệ nhà Phật. Đó là:

- NHẤT ÂM: Chỉ một loại chơi, ta nghe được đơn giản chỉ là âm.

- NHỊ THANH: Hai nhạc cụ cùng vang lên, âm trộn thành thanh. Đó đã là sự đồng điệu. Hai  câu 3 và 4 trong "Tỳ Bà hành" của Bạch Cư Dị viết: "Người xuống ngựa, khách dừng chèo/ Chén quỳnh mong cạn, nhớ chiều trúc ti" (bản dịch của Phan Huy Vịnh) là nói đến nghĩa tri âm "đồng thanh tương khí, đồng chí tương cầu", cũng mượn hình ảnh "nhị thanh" hòa hợp của 2 loại nhạc cụ là đàn và sáo. Vì thế, "nhị thanh" còn được gọi là "nhị tình".

- TAM TẤU: Có ba nhạc cụ cùng chơi, bữa tiệc âm nhạc đã bắt đầu. Không còn chỉ là những âm thanh đơn lẻ nữa, âm nhạc đã quyện vào nhau thành một bản hòa tấu.

- TỨ TUYỆT: Có 4 nhạc cụ cùng chơi, ta không còn nghe nữa, mà đang được thưởng thức âm nhạc tuyệt vời.

- NGŨ HÀNH: Hòa âm của 5 loại nhạc cụ đã khiến ta hòa mình vào vũ trụ. Mà có khi ta chính là vũ trụ.

- LỤC HÒA: Chữ của nhà Phật, gồm: "Giới hoà đồng tu": Hoà đồng trên nguyên tắc kỷ luật; "Thân hoà đồng trụ": Hoà đồng trên nguyên tắc hành động; "Khẩu hoà vô tránh": Hoà đồng trên nguyên tắc ngôn luận; "Lợi hoà đồng huân": Hoà đồng trên nguyên tắc quyền lợi; "Ý hoà đồng duyệt": Hoà đồng trên nguyên tắc ý chí; "Kiến hoà đồng giải": Hoà đồng trên nguyên tắc nhận thức. Cảnh giới Lục hòa trong âm nhạc  thể hiện sự hòa hợp của tâm hồn con người với cõi toàn chân - toàn thiện - toàn mỹ.

- THẤT HIỀN: Âm nhạc không còn ở cõi phàm nữa. Người thưởng lãm 7 loại nhạc cụ cùng chơi sẽ được ru mình trong thế giới người hiền.

- BÁT TIÊN: Âm nhạc thoát tục, ta thành tiên trong chốn Bồng Lai. Nói cách khác, cõi mà ta đang sống chính là cõi tiên vậy!

Là nói vậy thôi, giữa thị thành chốn bụi trần nhức óc khói xe, biết tìm đâu người đẹp "thu thủy tư, thi thư tiên" để "Như Lai thường trụ trên tòa đồng xuân" (Phạm Thiên Thư) cho lòng tấu khúc "Phượng cầu hoàng"? Hay chỉ là mơ thôi? Và mơ chỉ để mà mơ…

Nguyễn Hồng Lam

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.