Taliban mở mặt trận tuyên truyền trên các mạng xã hội

Theo một số nhà quan sát phương Tây, ban đầu Taliban thật sự không ưa thích công nghệ. Vào thời hoàng kim của Tiểu Vương quốc Hồi giáo Afghanistan trong thập niên 1990, chiến binh Taliban cố gắng tránh xa những ứng dụng thành tựu khoa học kỹ thuật của thế kỷ XX - đó là lúc Taliban kiểm soát đến 90% lãnh thổ nước này và thực thi luật Hồi giáo một cách khắt khe.

Cảnh sát tôn giáo của Taliban đánh đập dã man những tài xế taxi dám nghe nhạc bằng máy cassette; radio cũng là thiết bị hiếm hoi ở Afghanistan của Taliban trong khi thủ lĩnh một mắt (Mullah Mohammed Omar) của bọn chúng không muốn xuất hiện trong những bức ảnh chụp. Nhưng khi thời cuộc thay đổi, mặt trận mới nhất của Taliban chính là những nền tảng mạng giao tiếp.

Sử dụng nền tảng mạng xã hội làm mặt trận tuyên truyền

Sau khi bị liên quân Mỹ lật đổ năm 2001, Taliban bắt đầu quan tâm đến công nghệ. Cũng giống như Al-Qaeda ở Iraq (tiền thân của tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng - IS), Taliban quay phim những cuộc tấn công của chúng rồi đăng tải tràn lan trên Internet với hy vọng tìm kiếm những người ủng hộ giúp chúng phục hồi quyền lực đã mất.

Một người Taliban đang sử dụng smartphone.

Một người Taliban đang sử dụng smartphone.

Mặc dù việc sử dụng công nghệ đã phát triển trong hơn 1 thập niên, song Taliban chỉ thật sự quan tâm đến mạng xã hội trong vài năm trở lại đây nhằm mục đích tuyên truyền và lôi kéo người ủng hộ. Cũng giống như các tổ chức khủng bố khác ở Trung Đông, Taliban sở hữu nhiều trang Facebook, các kênh ứng dụng nhắn tin miễn phí Telegram và tài khoản Twitter.

Taliban sử dụng các nền tảng xã hội phổ biến nhất - bao gồm Telegram, Twitter và WhatsApp - để thông tin đến những người theo dõi về những sự kiện cũng như cuộc chiến của chúng, thông qua 6 thứ tiếng: Arập, Anh, Pashto (của Afghanistan), Thổ Nhĩ Kỳ và Urdu (của Pakistan). Phòng trò chuyện (chatroom) trên trang WhatsApp bằng tiếng Pashto của Taliban (được cập nhật liên tục trong ngày) bao gồm hàng loạt số điện thoại di động từ Afghanistan, Các Tiểu Vương quốc Arập Thống nhất (UAE), Iran, Kuwait, Pakistan và Arập Xêút.

Khi các nhà quản trị mạng xã hội chính thức cấm hoạt động những tài khoản liên quan đến khủng bố, Taliban cố gắng tái lập lại với những số điện thoại và tên người dùng mới hoàn toàn. Đồng thời, Taliban cũng cho thành lập hẳn một cơ quan truyền thông gọi là Al-Emarah (nghĩa là "tiểu vương quốc" theo tiếng Arập).

Theo kênh Telegram tiếng Anh của Taliban, Al-Emarah là "kênh chính thức của Tiểu Vương quốc Hồi giáo Afghanistan" chuyên cung cấp "những bản cập nhật tin tức, bài báo cũng như bản tuyên bố chữ ký của Zabihullah Mujahid - một trong 2 người phát ngôn nổi tiếng của Taliban - xuất hiện vào cuối những bản tuyên bố. Những thông tin cập nhật khác liên quan đến Ủy ban Văn hóa - "cơ quan chính quyền" bên trong "nhà nước đã chết" Tiểu Vương quốc Hồi giáo Afghanistan. Asad Afghan, thủ lĩnh Ban Truyền thông thuộc Ủy ban Văn hóa, chịu trách nhiệm về sự hiện diện của Taliban trên các nền tảng Telegram, Twitter và WhatsApp.

Qari Muhammad Yousuf Ahmadi, người phát ngôn thứ 2 của Taliban, nói chuyện với trang tin The Diplomat qua ứng dụng Viber: "Mạng xã hội cho phép chúng tôi dễ dàng tiếp xúc với những nhà báo nước ngoài và địa phương. Bằng cách đó, chúng tôi sẽ có lợi khi đăng tải những bài viết của chúng tôi".

Chiến binh có mối quan hệ phức tạp với các nhà báo - thường bắt cóc họ song cũng thường lợi dụng họ để tuyên truyền đến nhiều người hơn. Sau mỗi cuộc tấn công và đánh bom liều chết, Taliban luôn đăng tải thông tin lên mạng xã hội. Rất hiếm trường hợp như 2 người phát ngôn nổi tiếng của Taliban là Mujahid và Ahmadi chấp nhận những cuộc phỏng vấn kéo dài của phóng viên báo chí nước  ngoài.

Trong cuộc phỏng vấn của một tờ báo tiếng Arập tên là Asharq al-Awsat đặt trụ sở tại thủ đô London nước Anh, người phát ngôn Ahmadi của Taliban giải thích về tầm quan trọng của các nền tảng mạng xã hội đối với nhóm chiến binh. Ahmadi khoe khoang: "Tôi sử dụng nhiều máy tính và có tài khoản trên Facebook, Twitter và YouTube" đồng thời mô tả mục tiêu của chiến binh là "chiếm cho được tâm trí và con tim của đông đảo quần chúng" trong cuộc chiến ở Afghanistan - một trong những cuộc nội chiến kéo dài nhất thế giới.

Lợi dụng mạng xã hội để thu phục lòng người

Các kênh Telegram bằng tiếng Pashto và Persian - hai ngôn ngữ chính thức ở Afghanistan - có 4.336 người theo dõi (tính đến đầu tháng 9). Kênh tiếng Thổ Nhĩ Kỳ có ít người theo dõi hơn - chỉ 349 người.

Taliban ở Afghanistan.
Taliban ở Afghanistan.

Để so sánh: quân số chiến binh Taliban năm 2014 là khoảng 60.000 người. Những con số này cho thấy Taliban thật ra vẫn chưa hưởng được lợi ích gì từ mạng xã hội. IS sử dụng mạng xã hội để chiêu mộ hàng ngàn người nước ngoài không là người Arập đồng thời củng cố tính hợp pháp của "Nhà nước Hồi giáo toàn cầu" bên trong thế giới Hồi giáo.

Trong khi đó, Taliban chỉ có tham vọng tái lập quyền cai trị Afghanistan - đất nước có đến 31% dân số mù chữ và sự tiếp cận với công nghệ hiện đại (máy tính và smartphone) là không đáng kể. Quan hệ quần chúng cũng là thảm họa cho Taliban khi mà số người dân ủng hộ chúng đã sụt giảm mạnh từ 56% năm 2009 xuống còn 29% năm 2011.

Do đó, Taliban gần như không có hy vọng khôi phục "Tiểu Vương quốc Hồi giáo Afghanistan" bất chấp có lợi dụng tối đa các nền tảng xã hội để thu phục lòng người. Tuy nhiên, Taliban - nổi tiếng với sự kiên nhẫn - vẫn cố gắng dựa vào mạng xã hội như là "quyền lực mềm" để đạt được 2 mục đích dài hạn.

Thứ nhất, Taliban tự coi mình là một chính quyền đang lưu vong hay "nhà nước bên trong nhà nước" tồn tại thông qua cơ quan truyền thông Al-Emarah. Thứ 2, phương tiện truyền thông Al-Emarah của Taliban mở rộng tuyên truyền hướng đến độc giả trong cả hai thế giới Hồi giáo và phương Tây có thể giúp đẩy quân đội nước ngoài ra khỏi lãnh thổ Afghanistan khi mà cuộc viễn chinh của họ không còn được nhiều người dân nước này ủng hộ nữa.

Bill Roggio, chủ bút trang web tin tức Mỹ The Long War Journal (TLWJ), đánh giá rằng Taliban đang kiểm soát một phần năm lãnh thổ Afghanistan và cố gắng gây ảnh hưởng đến một nửa số dân nước này. Cùng với một số chiến thắng mới đây ở Lashkar Gah (thuộc tỉnh Helmand miền nam Afghanistan) và thành phố Kunduz (miền bắc Afghanistan), sự hiện diện của Taliban trên mạng xã hội đã tái khẳng định tính hợp pháp cũng như sự sống kéo dài của chúng.

Tuy nhiên, mạng xã hội cũng gây bất lợi cho Taliban. Một mặt, smartphone mang đến cơ hội cho các phi đội máy bay vũ trang không người lái (drone) của Mỹ trên bầu trời Afghanistan lẫn Pakistan giám sát các thành viên Taliban để tiêu diệt.

Mặt khác, các phần mềm ứng dụng được mã hóa đầu cuối như Telegram, Viber và WhatsApp khiến cho chiến dịch gián điệp chiến binh của Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) trở nên khó khăn hơn.

An Di (tổng hợp)

Các tin khác

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại bị thu giữ trong một vụ án ma túy tại một thị trấn nhỏ của Thụy Điển cuối năm 2023 đã dẫn các điều tra viên lần theo dấu vết của một mạng lưới tội phạm xuyên ba châu lục, hoạt động từ Bắc Âu tới Đông Nam Á và Australia.

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Phát biểu mới đây của cố vấn lãnh đạo tối cao Iran Mohsen Rezaei rằng một thỏa thuận với Mỹ chỉ có thể đạt được nếu Washington giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa đã mở ra một câu hỏi lớn hơn: Iran đang có bao nhiêu tiền bị giữ ở nước ngoài, vì sao họ không thể lấy lại, và số tiền đó có thể giúp hồi sinh một nền kinh tế đang kiệt sức?

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Việc bổ nhiệm người đứng đầu các cơ quan an ninh ở Israel hiếm khi diễn ra mà không có những cuộc đấu đá hậu trường. Tuy nhiên, quá trình phê chuẩn Thiếu tướng Roman Hofman vào chức vụ giám đốc Cơ quan tình báo Mossad đã trở thành một cuộc đối đầu pháp lý chưa từng có tiền lệ. việc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đề cử ông đã gây chia rẽ trong giới lãnh đạo cấp cao của đất nước.

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Cơ quan công tố Pháp đang điều tra một số quân nhân và cá nhân dân sự bị nghi thiết lập cấu trúc hoạt động dưới dạng công ty tư nhân nhằm khai thác, trao đổi trái phép thông tin mật và trang bị quân sự.

Biến tướng ăn xin đường phố

Biến tướng ăn xin đường phố

Núp bóng dưới danh nghĩa “khối nghỉ hè” đi làm thêm, những đứa trẻ đang lang thang ăn xin, bán vé số ở các khu phố, chợ đêm luôn có cha mẹ hoặc một tổ nhóm phía sau điều khiển và chỉ đạo. Đồng tiền kiếm được trên thân xác và sức lao động của trẻ em trở thành nỗi nhức nhối chưa có lời giải trong nhiều năm nay…

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Hàng chục triệu dữ liệu gắn với giấy tờ định danh - hộ chiếu, căn cước, thẻ cư trú - được rao bán công khai trên một diễn đàn tội phạm mạng hôm 16/4. Người rao bán ẩn danh sau tài khoản “breach3d” tuyên bố dữ liệu lấy từ ANTS, cơ quan chính phủ phụ trách cấp thẻ căn cước, hộ chiếu, thẻ cư trú, giấy phép lái xe và đăng ký xe tại Pháp. Ít ngày sau, Bộ Nội vụ Pháp xác nhận vụ việc và mở điều tra. Vụ việc không phải là một hiện tượng đơn lẻ, mà nối vào chuỗi sự cố an ninh mạng nhằm vào các cơ sở dữ liệu công của Pháp từ cuối năm 2025.

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trong một thế giới mà tội phạm mạng không còn biên giới, việc đối phó với chúng đòi hỏi sự chung tay toàn cầu. Khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA), nơi ghi nhận mức tăng chóng mặt của các cuộc tấn công mạng, vừa chứng kiến một chiến dịch hợp tác chưa từng có trong lịch sử: Chiến dịch Ramz.

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Núp bóng dưới các tên gọi “hội sinh vật cảnh, CLB giải cứu, nhóm yêu động vật...” nhưng thực tế, phía sau đó là cảnh buôn bán, trao đổi động vật hoang dã bằng các mật danh, từ lóng. Sự bùng nổ các khu “chợ ảo” bán hàng thật, không chỉ tiếp tay tận diệt muông thú mà còn tiềm ẩn hiểm họa lây lan dịch bệnh...

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Khi vụ việc ca sĩ Miu Lê còn đang phả hơi nóng hầm hập trên các phương tiện thông tin đại chúng, giới giải trí lại rúng động bởi việc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP Hồ Chí Minh bắt quả tang ca sĩ Long Nhật (Đinh Long Nhật) và Sơn Ngọc Minh đang tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy.

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Trong dòng người qua lại tấp nập nơi cửa khẩu biên giới Tây Nam, những chiếc xe chở cá, xe đông lạnh, những hành khách mang theo vài món nữ trang hay các kiện hàng điện tử tưởng chừng vô hại vẫn ngày ngày nối nhau vào nội địa. Nhưng, phía sau vẻ bình thường ấy lại là những mắt xích của các đường dây buôn lậu vàng xuyên quốc gia với quy mô hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng...

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Những lời quảng cáo như “lấy chồng nước ngoài đổi đời”, “sang xứ người sống sung sướng”, “không phải lao động vất vả vẫn có cuộc sống giàu sang” đang xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội. Đằng sau những viễn cảnh hào nhoáng ấy là nguy cơ mua bán người, bóc lột sức lao động, bạo hành và nhiều bi kịch đau lòng của các cô gái trẻ nhẹ dạ cả tin.

“Tín dụng đen” biến tướng

“Tín dụng đen” biến tướng

Khi hụi (họ, biêu, phường) chuyển lên không gian mạng, niềm tin không còn được kiểm chứng bằng sự gần gũi hay danh dự cá nhân, mà bằng những hình ảnh, lời quảng cáo hoặc lượt tương tác trên mạng xã hội. Điều này khiến nhiều người tin tưởng mù quáng, thậm chí bán nhà đất, cầm cố tài sản, vay nặng lãi để tham gia. Từ chơi hụi online, họ rơi vào cái bẫy của “tín dụng đen”...

Tội phạm công nghệ cao và “dịch vụ hóa” hành vi

Tội phạm công nghệ cao và “dịch vụ hóa” hành vi

Với nạn nhân, một cuộc tấn công mạng thường ập đến như một cú sập hệ thống không báo trước: dữ liệu bị khóa, hoạt động tê liệt, danh tiếng bị đem ra mặc cả. Nhưng với kẻ đứng phía sau, đó ngày càng giống một giao dịch mua dịch vụ: mua quyền truy cập, thuê mã độc, dùng hạ tầng thanh toán ẩn danh, rồi chia tiền chuộc theo tỷ lệ đã định. Tội phạm mạng hiện không còn là lãnh địa riêng của những thiên tài ẩn danh. Nó đã trở thành một thị trường. Và khi đã được đóng gói, chuẩn hóa như một dịch vụ, nó ngày càng rẻ hơn, dễ dùng hơn và phổ biến hơn.

Vụ án mạng và “hai thập kỷ tranh cãi”

Vụ án mạng và “hai thập kỷ tranh cãi”

Một cô gái người Ý bị sát hại dã man, bạn trai trở thành nghi phạm số 1, bị truyền thông cả nước săn đuổi rồi cuối cùng lĩnh án tù sau gần một thập kỷ xét xử. Tưởng như vụ án đã khép lại, cho tới gần 20 năm sau, khi những dấu vết DNA cực nhỏ từng bị quên lãng được phân tích lại bằng công nghệ pháp y hiện đại, dẫn đến một nghi can khác.

INTERPOL siết vòng vây với tội phạm dược phẩm trực tuyến

INTERPOL siết vòng vây với tội phạm dược phẩm trực tuyến

Trong hai thập kỷ qua, Tổ chức cảnh sát hình sự Quốc tế (INTERPOL) đã kiên trì theo đuổi một cuộc chiến âm thầm liên quan trực tiếp đến sinh mạng hàng triệu người: cuộc chiến chống buôn bán dược phẩm bất hợp pháp. Chiến dịch Pangea XVIII vừa khép lại một lần nữa vẽ lên một bức tranh phức tạp về sự chuyển dịch của loại tội phạm này đem đến những cảnh báo đáng chú ý cho chúng ta.

“Thầy bói cõi mạng” tái xuất

“Thầy bói cõi mạng” tái xuất

Khi những thầy bói, bà đồng tự xưng trên mạng xã hội bị dẹp loạn, thời gian gần đây, “cõi mạng” lại xuất hiện những master (bậc thầy) quảng cáo bản thân đã trải qua quá trình tu luyện vượt qua các ràng buộc của thế giới vật chất, đạt đến sự thông tuệ và kết nối sâu sắc với vũ trụ…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.