Taliban mở mặt trận tuyên truyền trên các mạng xã hội

Theo một số nhà quan sát phương Tây, ban đầu Taliban thật sự không ưa thích công nghệ. Vào thời hoàng kim của Tiểu Vương quốc Hồi giáo Afghanistan trong thập niên 1990, chiến binh Taliban cố gắng tránh xa những ứng dụng thành tựu khoa học kỹ thuật của thế kỷ XX - đó là lúc Taliban kiểm soát đến 90% lãnh thổ nước này và thực thi luật Hồi giáo một cách khắt khe.

Cảnh sát tôn giáo của Taliban đánh đập dã man những tài xế taxi dám nghe nhạc bằng máy cassette; radio cũng là thiết bị hiếm hoi ở Afghanistan của Taliban trong khi thủ lĩnh một mắt (Mullah Mohammed Omar) của bọn chúng không muốn xuất hiện trong những bức ảnh chụp. Nhưng khi thời cuộc thay đổi, mặt trận mới nhất của Taliban chính là những nền tảng mạng giao tiếp.

Sử dụng nền tảng mạng xã hội làm mặt trận tuyên truyền

Sau khi bị liên quân Mỹ lật đổ năm 2001, Taliban bắt đầu quan tâm đến công nghệ. Cũng giống như Al-Qaeda ở Iraq (tiền thân của tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng - IS), Taliban quay phim những cuộc tấn công của chúng rồi đăng tải tràn lan trên Internet với hy vọng tìm kiếm những người ủng hộ giúp chúng phục hồi quyền lực đã mất.

Một người Taliban đang sử dụng smartphone.

Một người Taliban đang sử dụng smartphone.

Mặc dù việc sử dụng công nghệ đã phát triển trong hơn 1 thập niên, song Taliban chỉ thật sự quan tâm đến mạng xã hội trong vài năm trở lại đây nhằm mục đích tuyên truyền và lôi kéo người ủng hộ. Cũng giống như các tổ chức khủng bố khác ở Trung Đông, Taliban sở hữu nhiều trang Facebook, các kênh ứng dụng nhắn tin miễn phí Telegram và tài khoản Twitter.

Taliban sử dụng các nền tảng xã hội phổ biến nhất - bao gồm Telegram, Twitter và WhatsApp - để thông tin đến những người theo dõi về những sự kiện cũng như cuộc chiến của chúng, thông qua 6 thứ tiếng: Arập, Anh, Pashto (của Afghanistan), Thổ Nhĩ Kỳ và Urdu (của Pakistan). Phòng trò chuyện (chatroom) trên trang WhatsApp bằng tiếng Pashto của Taliban (được cập nhật liên tục trong ngày) bao gồm hàng loạt số điện thoại di động từ Afghanistan, Các Tiểu Vương quốc Arập Thống nhất (UAE), Iran, Kuwait, Pakistan và Arập Xêút.

Khi các nhà quản trị mạng xã hội chính thức cấm hoạt động những tài khoản liên quan đến khủng bố, Taliban cố gắng tái lập lại với những số điện thoại và tên người dùng mới hoàn toàn. Đồng thời, Taliban cũng cho thành lập hẳn một cơ quan truyền thông gọi là Al-Emarah (nghĩa là "tiểu vương quốc" theo tiếng Arập).

Theo kênh Telegram tiếng Anh của Taliban, Al-Emarah là "kênh chính thức của Tiểu Vương quốc Hồi giáo Afghanistan" chuyên cung cấp "những bản cập nhật tin tức, bài báo cũng như bản tuyên bố chữ ký của Zabihullah Mujahid - một trong 2 người phát ngôn nổi tiếng của Taliban - xuất hiện vào cuối những bản tuyên bố. Những thông tin cập nhật khác liên quan đến Ủy ban Văn hóa - "cơ quan chính quyền" bên trong "nhà nước đã chết" Tiểu Vương quốc Hồi giáo Afghanistan. Asad Afghan, thủ lĩnh Ban Truyền thông thuộc Ủy ban Văn hóa, chịu trách nhiệm về sự hiện diện của Taliban trên các nền tảng Telegram, Twitter và WhatsApp.

Qari Muhammad Yousuf Ahmadi, người phát ngôn thứ 2 của Taliban, nói chuyện với trang tin The Diplomat qua ứng dụng Viber: "Mạng xã hội cho phép chúng tôi dễ dàng tiếp xúc với những nhà báo nước ngoài và địa phương. Bằng cách đó, chúng tôi sẽ có lợi khi đăng tải những bài viết của chúng tôi".

Chiến binh có mối quan hệ phức tạp với các nhà báo - thường bắt cóc họ song cũng thường lợi dụng họ để tuyên truyền đến nhiều người hơn. Sau mỗi cuộc tấn công và đánh bom liều chết, Taliban luôn đăng tải thông tin lên mạng xã hội. Rất hiếm trường hợp như 2 người phát ngôn nổi tiếng của Taliban là Mujahid và Ahmadi chấp nhận những cuộc phỏng vấn kéo dài của phóng viên báo chí nước  ngoài.

Trong cuộc phỏng vấn của một tờ báo tiếng Arập tên là Asharq al-Awsat đặt trụ sở tại thủ đô London nước Anh, người phát ngôn Ahmadi của Taliban giải thích về tầm quan trọng của các nền tảng mạng xã hội đối với nhóm chiến binh. Ahmadi khoe khoang: "Tôi sử dụng nhiều máy tính và có tài khoản trên Facebook, Twitter và YouTube" đồng thời mô tả mục tiêu của chiến binh là "chiếm cho được tâm trí và con tim của đông đảo quần chúng" trong cuộc chiến ở Afghanistan - một trong những cuộc nội chiến kéo dài nhất thế giới.

Lợi dụng mạng xã hội để thu phục lòng người

Các kênh Telegram bằng tiếng Pashto và Persian - hai ngôn ngữ chính thức ở Afghanistan - có 4.336 người theo dõi (tính đến đầu tháng 9). Kênh tiếng Thổ Nhĩ Kỳ có ít người theo dõi hơn - chỉ 349 người.

Taliban ở Afghanistan.
Taliban ở Afghanistan.

Để so sánh: quân số chiến binh Taliban năm 2014 là khoảng 60.000 người. Những con số này cho thấy Taliban thật ra vẫn chưa hưởng được lợi ích gì từ mạng xã hội. IS sử dụng mạng xã hội để chiêu mộ hàng ngàn người nước ngoài không là người Arập đồng thời củng cố tính hợp pháp của "Nhà nước Hồi giáo toàn cầu" bên trong thế giới Hồi giáo.

Trong khi đó, Taliban chỉ có tham vọng tái lập quyền cai trị Afghanistan - đất nước có đến 31% dân số mù chữ và sự tiếp cận với công nghệ hiện đại (máy tính và smartphone) là không đáng kể. Quan hệ quần chúng cũng là thảm họa cho Taliban khi mà số người dân ủng hộ chúng đã sụt giảm mạnh từ 56% năm 2009 xuống còn 29% năm 2011.

Do đó, Taliban gần như không có hy vọng khôi phục "Tiểu Vương quốc Hồi giáo Afghanistan" bất chấp có lợi dụng tối đa các nền tảng xã hội để thu phục lòng người. Tuy nhiên, Taliban - nổi tiếng với sự kiên nhẫn - vẫn cố gắng dựa vào mạng xã hội như là "quyền lực mềm" để đạt được 2 mục đích dài hạn.

Thứ nhất, Taliban tự coi mình là một chính quyền đang lưu vong hay "nhà nước bên trong nhà nước" tồn tại thông qua cơ quan truyền thông Al-Emarah. Thứ 2, phương tiện truyền thông Al-Emarah của Taliban mở rộng tuyên truyền hướng đến độc giả trong cả hai thế giới Hồi giáo và phương Tây có thể giúp đẩy quân đội nước ngoài ra khỏi lãnh thổ Afghanistan khi mà cuộc viễn chinh của họ không còn được nhiều người dân nước này ủng hộ nữa.

Bill Roggio, chủ bút trang web tin tức Mỹ The Long War Journal (TLWJ), đánh giá rằng Taliban đang kiểm soát một phần năm lãnh thổ Afghanistan và cố gắng gây ảnh hưởng đến một nửa số dân nước này. Cùng với một số chiến thắng mới đây ở Lashkar Gah (thuộc tỉnh Helmand miền nam Afghanistan) và thành phố Kunduz (miền bắc Afghanistan), sự hiện diện của Taliban trên mạng xã hội đã tái khẳng định tính hợp pháp cũng như sự sống kéo dài của chúng.

Tuy nhiên, mạng xã hội cũng gây bất lợi cho Taliban. Một mặt, smartphone mang đến cơ hội cho các phi đội máy bay vũ trang không người lái (drone) của Mỹ trên bầu trời Afghanistan lẫn Pakistan giám sát các thành viên Taliban để tiêu diệt.

Mặt khác, các phần mềm ứng dụng được mã hóa đầu cuối như Telegram, Viber và WhatsApp khiến cho chiến dịch gián điệp chiến binh của Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) trở nên khó khăn hơn.

An Di (tổng hợp)

Các tin khác

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) vừa phát đi cảnh báo về làn sóng tấn công mạng gia tăng, trong đó các nhóm tin tặc bị phát hiện lợi dụng ứng dụng Telegram để phát tán mã độc trên diện rộng.